İdrarda Keton Ölçümü, Nedenleri, Belirtileri ve Pozitifliği

İdrarda Keton görülmesi yani pozitif olması başlıca olarak uzamış açlık, ağır egzersiz, Gebelik ve Diyabet‘te görülürse de onlarca hastalığın habercisi de olabilir.

İdrarda Keton çıkması ne anlama geliri anlamak için önce keton cisimleri nedir onu tarifleyelim.

Keton Cisimleri Nedir ?

Karbonhidratlar (Glukoz) organizmanın başlıca enerji kaynağıdır ve enerji temini için hücre içinde yakılır. İnsülin yetersizliği varsa ve Hiperglisemi hali ortaya çıkarsa kandaki şeker yeterince hücre içine sokulamaz ve bu durum karşısında şeker alamayan hücreler enerji elde etmek için yağları yakmaya başlarlar.

Bu durum Keton’ların ortaya çıkmasına neden olur. Keton cisimleri kanda artar ve idrara geçer.

Hiperglisemi sonucunda kanda ve idrarda Keton cisimlerinin artışı meydana gelir.

Keton cisimleri metabolizmanın normal işleyişi sırasında da üretilen ve dokular tarafından enerji metaboliti olarak kullanılan maddelerdir.

Fakat Keton cismi üretimi açlık, uzun süreli şiddetli egzersiz ve kontrolsüz Diyabet gibi durumlarda artmaktadır. Normalde kanda az miktarda bulunurlar.

Başlıca türleri Aseton, Asetoasetikasit ve β-Hidroksibütirik Asit’tir.

Keton cisimlerinin öncül molekülü Asetil CoA’dır. Keton cismi üretimine katılan Asetil KoA’ların büyük kısmı yağ asidlerinin yıkımından elde edilir.

Bununla beraber Lösin, İzolösin, Lizin, Fenilalanin, Tirozin ve Triptofan aminoasidlerinden de Keton cisimleri sentezlenir.

Keton cisimleri periferik dokular için önemli bir enerji kaynağıdır;

KC’de mevcut Asetil KoA’lar Karaciğerin Oksidatif kapasitesini aşınca oluşurlar.

İskelet, Kalp kası, Böbrek korteksi ve Beyin gibi ekstra hepatik dokularda kandaki miktarları ile orantılı olarak kullanılır.

Beyin normalde Keton cismi kullanamaz ancak uzun süreli açlık ve kontrolsüz Diyabet gibi durumlarda glukoz yetmemeye başladığında kullanabilir.

Test Neden İstenir ?

Hastanede yatan ve ameliyat öncesi hastalar, Gebeler, Çocuklar ve Diyabet’li hastalarda rutin kontrol için.

Diyabet‘te mevcut durum tespitine yardımcı

Pozitif olması kan ve idrarda Glukoz yüksekliği göstergesidir.

İnsülin tedavisinden Oral Hipoglisemik ajanlara geçiş yapılmış ve 24 saat içinde Ketonüri oluşmussa oral Hipoglisemiklere yanıtın iyi olmadığı anlaşılır.

Diyabetik Koma‘da Ketonüri olurken, İnsülin şokunda olmaz, ayırıcı tanıda yardımcı testtir.

Asidozlarda : Asidozun şiddeti ve tedavinin etkinliğini görmede kullanılır, Asidoz tanısında kan testlerinden genellikle daha güvenilir ve hızlı bilgiler sağlar.

Ayrıca kanda henüz Keton cisimleri belirmeden önce idrarda belirir.

Gebelikte: Ketoasidoz önemli bir intrauterin ölüm nedenidir, bu nedenle idrarda Keton saptanması ciddiye alınmalıdır.

Ketozis ve Ketonüri Nedenleri Nelerdir ?

Artmış yağ metabolizması, azalmış Karbonhidrat alımı veya aşırı Yağlı diyetle görülür.

Diyabet (Ketoasidoz)

Renal Glikozüri

Von Gierke hastalığı (Glikojen Depo hastalığı)

Starvasyon, Açlık, Anoreksiya

Aşırı Yağlı diyet

Uzamış İshal ve Kusma

Düşük Karbonhidratlı beslenme

Eklampsi

Hipertiroidizm

Ateşli hastalıklar

Gebelik

Laktasyon

Akut Hastalıklar

Şiddetli Egzersiz ve stres

Eter ve Kloroform gibi anestezi sonrası

İlaçlar (Levodopa, Merkaptoetan sülfonik asit, Fenilpürivik asit, Fenilsülfoftalein, Fenotiyazinler, Eter, İnsülin, Alkol, Metformin, Penisilamin, Piridinyum, Kaptopril)

Yalancı Keton Düşüklüğü-Yokluğu Neden Olur ?

Beklemiş idrar (Ketonlar uçar)

Normal olarak idrarda bulunmazlar.

Test stripleri idrarda 3 adet Keton cisimciğinden (Asetoasetikasit, Aseton ve b-Hidroksibütirik asit) genellikle ilk 2’sine reaksiyon verir.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: