İdrarda Mantar Görülmesi Neden Olur, Testi Nasıldır ?

İdrarda Mantar (Maya), normalde bulunmaz ve genellikle Candida (Kandida) denilen sık görülen mantar enfeksiyonlarında görülür.

Mayalar normalde insan Derisi, Ağız ve Vajina gibi nemli bölgelerde bulunur.

Bağışıklık sistemimiz normalde Maya’nın çoğalmasını kontrol altında tutar ancak herhangi bir nedenle zayıflarsa enfeksiyon meydana gelebilir.

İdrarda bulunan Maya hücreleri Kontaminantlar yani dıştan bulaşı veya gerçek bir Maya enfeksiyonunu temsil edebilir.

Bulaşma ihtimalini dışlamak için yeni bir idrar örneği alınarak kolonizasyon veya enfeksiyondan ayırt edilebilir. Temiz kaba alınmış orta akım idrarı gereklidir.

İdrarda Mantar Görülmesi Neden Olur ?

Fungal idrar yolu enfeksiyonunun (İYE) çoğunluğu, Candida Albicans adı verilen bir Maya’dan kaynaklanır.

Candida türleri, asemptomatik hastalarda rutin Üriner sistem incelemesinde veya idrar Kültürü’nde tesadüfen bulunur.

Birçok hastada Asemptomatik Candidüri kendiliğinden düzeldiği için Antifungal tedavi genellikle gerekli değildir.

İdrarda Maya görülmesi hastaneye yatırılmış hastalarda, özellikle Diyabet, Üriner Kateterler ve Antibiyotiklere maruz kalma gibi birden fazla predispozan faktörü olabilen Yoğun Bakım Ünitelerinde sık görülen bir bulgudur.

Candida ile alt İYE genellikle Üriner Kateterli hastalarda, Antibiyotik tedavisinden sonra ortaya çıkar, ancak Kandidal ve Bakteriyel enfeksiyonlar aynı anda sıklıkla görülür.

Renal Kandidiyaz genellikle Hematojen olarak yayılır ve genelde Gastrointestinal sistemden kaynaklanır.

Diyabet’li hastalar ile Tümör, AIDS, Kemoterapi veya İmmünosüpresanlardan dolayı bağışıklık sistemi baskılananlar yüksek risk altındadır.

Bu tür yüksek riskli hastaneye yatırılmış hastalarda Kandidemi yani kanda Candida olmasını oluşturan önemli bir kaynak İntravasküler Kateter‘dir.

Böbrek Transplantasyonu, Candida riskini çok arttırır.

Kandida Belirtileri Nelerdir ?

İdrarda Kandida olan hastaların çoğu asemptomatiktir yani şikayetleri yoktur.

Mesane ve Böbrek’lerinde Maya enfeksiyonu olan hastaların bazıları genellikle her seferinde ;

küçük miktarlarda idrar yapma

sık sık ve acı verici idrara çıkma

acil işeme isteği ve

alt karın bölgelerinde ağrı yaşarlar.

Hematüri yani idrarda Eritrosit  yaygındır.

Mantar topları veya Bezoarlar Üretra tıkanıklığı semptomlarına neden olabilir.

Bazen Papiller Nekroz, İntrarenal veya Perinefrik apseler ağrı, Ateş, Hipertansiyon ve Hematüri’ye neden olur.

İdrarda Mantar Testi Nasıldır ?

İdrar Kültürü

Predispozan faktörleri taşıyan, İYE’yi düşündüren semptomları olan ve Kandidemi’si olan tüm hastalarda Candida İYE tanısı öncelikle düşünülür.

Üretrit belirtileri olan erkeklerde ise sadece diğer Üretrit nedenleri dışlandığında Candida’dan şüphelenilmelidir.

İdrar Yollarının Görüntülenmesi gerekebilir.

İdrarda Mantar (Candida) Tedavisi Nasıldır ?

Sadece semptomatik veya yüksek riskli hastalar için yapılır.

Flukonazol veya dirençli organizmalar için Amfoterisin B, bazen Flusitozin kullanılır.

Candida Albicans Dışında Aşağıdaki Mantarlar da İdrarda Görülebilir;

Aspergillus

Fusarium

Zygomycetes (Rhisopus, Mucor)

Scedosporium apiospermum

Aspergillus Nedir ?

Doğada yaygın olarak bulunan bir küf mantarı‘dır.

Geniş spektrumlu Antibiyotiklerin yaygın kullanımının ve daha etkili İmmun süpressif tedavilerin sonucunda günümüzde yaygın enfeksiyonlar yapabilmektedir.

Hastalık yapan türler Aspergillus Fumigatus, A.Flavus, A.Niger ve A.Terreus’dur.

 

Aspergillus Niger

 

Aspergillus sporları havada sıklıkla saptanabilir, kurumaya dirençlidir ve kolayca yayılır.

Sağlıklı insanların Orofarenks ve Gastrointestinal sistem floralarından izole edilebilmektedir.

Aspegilloz Neye Yol Açar ?

Aspergillus sporlar oluşturur ve solunum yolu ile inhale edilir, bu nedenle infeksiyonların büyük kısmı sinüs ve alt solunum yollarını ilgilendirir.

Kulak İnfeksiyonları

Otomikozis dış kulak yolunun Mantar infeksiyonu olup Tropikal ve Subtropikal bölgelerde sıktır. Kulak ağrısı, kulak akıntısı ve işitme kaybı şeklinde bulgu verir.

Burun ve Sinüs İnfeksiyonları

Aspergillus Burun ve Paranazal sinüslerin en sık rastlanan Fungal infeksiyonu‘dur.

Hastalarda tipik Kronik Sinüzit bulguları yani Rinore, Burun tıkanıklığı ve Sinüslerde doluluk hissi vardır.

Göz İnfeksiyonları

Mikotik Keratit ılıman iklimli ve gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Travma en sık saptanan predispozan faktördür ve Aspergillus böyle durumlarda en sık saptanan Fungal patojendir.

Aspergillus Endoftalmit‘i hızla gelişen ağrı, Periorbital ödem, Fotofobi, Kemozis ve ciddi görme kaybı ile karakterizedir.

Akciğer İnfeksiyonları

Aspergillus infeksiyonlarının % 90’ında Pulmoner tutulum vardır.

Non İnvazif Pulmoner Aspergillozis

Altta yatan hastalığı olmayan normal bireylerde de nadiren Primer Pulmoner Aspergillozis gelişebilir.

Kronik ve sessizdir, ancak nadiren Fulminan ve fatal seyirli de olabilir.

Aspergilloma, A.Fumigatus’a bağlı gelişen ve en sık rastlanan Pulmoner Aspergilloz formudur. Patolojik lezyon bir Miçetoma’dır. Bu yapı iyi drene olmayan Akciğer alanında büyüyen Miçel topu’dur.

Kronik Nekrotizan Pulmoner Aspergillozis

Yavaş ilerleyen, kavitasyon ve Aspergilloma oluşumuna neden olan bir durumdur.

Hastalarda kronik ateş, kilo kaybı, öksürük ve balgam çıkarma yakınmaları vardır.

Plevrit ve Ampiyem

Plevral Ampiyem daha önce hasara uğramış Akciğer dokusunda nadiren gelişebilir. İnfeksiyon sıklıkla kroniktir, kilo kaybı, halsizlik, öksürük ve anemi bulguları vardır.

Merkezi Sinir Sistemi İnfeksiyonları

Sinüs veya Göz infeksiyonunun komşuluk yoluyla yayılımı veya İmmunsüprese hastalarda yaygın İnfeksiyon sonucu gelişir.

Vakaların büyük kısmında tanı hasta kaybedildikten sonra konmaktadır.

Menenjit, Meningoensefalit, Beyin apsesi ve Granüloma görülebilir.

Osteomiyelit

Sıklıkla İmmun süprese hastalarda gelişir.

Kutanöz (Deri) Aspergilloz’u

İmmunsüprese çocuklarda invaziv Aspergilloz’un sık görülen bir biçimidir. Morumsu papül veya plaklar ve Hemorajik Büller, hatta Ülserler görülebilir.

Endokardit

Sıklıkla açık Kalp cerrahisi sırasında havadan Mantar bulaşması sonucu oluşan mortalitesi ve morbiditesi çok yüksek olan bir hastalıktır.

Genitoüriner Sistem Aspergilloz’u

Sıklıkla Hematojen yayılım veya assendan infeksiyon sonucu gelişir. Böbrekte nekroz ortaya çıkar. Ateş, titreme, yan ağrısı ve Hematüri oluşur.

Dissemine Aspergilloz

2 veya daha fazla komşu olmayan organın tutulmasıdır ve klinik Aspergilloz’un en ağır formu’dur.

Lösemi, kemik iliği nakli gibi ağır ve uzun süreli Nötropeni olan hastalarda görülür.

Aspergilloz Tedavisi Nasıldır ?

İnvaziv ve tedavi edilmeyen vakalarda mortalite % 100 iken Amfoterisin B tedavisi alan vakalarda bu oran % 34‘e inmiştir.

Major organ tutulumunda veya dissemine vakalarda mortalite % 20-100 arasındadır.

MSS tutulumu olan, disseminasyon gösteren veya valvüler infeksiyonlarda tedavi yanıtları çok azdır.

Cerrahi Tedavi

Aspergillus Sinüziti, Serebral Miçetoma, İnfekte Prostetik valv ve lokalize Pulmoner İnfeksiyon varlığında cerrahi olarak infekte dokuların eksizyonu başarı sağlamaktadır.

Korunma

İnvazif Aspergillus infeksiyonlarında mortalite ve morbidite çok yüksek olduğundan immunsüprese veya Nötropenik bireylerin Aspergillus sporları ile temas etmesinin önlenmesi hastalıktan korunmada önemlidir.

Bu nedenle yüksek riskli hastaların yapım ve yıkım yapılan bölgelerden uzak tutulması, HEPA filtresi içeren izole odalarda tutulmaları, bu odalardan Bitki ve Çiçek bulundurulmaması önerilir.

Nötropenik hastalarda Amfoterisin B Nazal Spreyi Sinüs ve Solunum yolu kolonizasyonunu önlemede yararlıdır.

Saccharomyces Cerevisiae Nedir ?

Sindirim, Solunum ve Genitoüriner sistemin komünal Mayasıdır yani buralarda normalde bulunabilir.

Antibiyotik sonrası Diyare tedavisinde yaygın olarak Probiyotik olarak kullanılır.

Genellikle bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda sık Fungemi’ye neden olur.

 

Saccharomyces Cerevisiae

 

S. Cerevisiae’ye bağlı idrar yolu enfeksiyonu geçiren erişkin Diyabetik hastalar az değildir.

Hastalık, ateş olmadan sık idrara çıkma ve yanma ile gider.

Teşhis, Maya varlığının doğrudan mikroskobik incelemesi ve Sabouraud-Kloramfenikol üzerindeki kültür pozitifliği ile konabilir.

Hastalar Flukonazol tedavisine iyi yanıt verirler.