İshal Nedir, Nedenleri ve Nasıl Geçer ?

İshal (Diyare) sulu dışkılamaya denir. Yüzlerce nedeni vardır yani tek bir hastalığa bağlı değildir.

İshal Nedir ?

İshal Bağırsak hareketlerinin sıklığında artış yada dışkı içeriğinde azalma (sulu dışkı) demektir.

Mutlak İshal normalden daha fazla Bağırsak hareketi ile gider. Bazıları 5 veya daha fazla Bağırsak hareketini ishal olarak tanımlar.

Dışkı yoğunluğu diyetlere bağlı olarak sağlıklı bireylerde önemli derecede farklılık gösterebilir. Büyük miktarda Sebze yiyen bireyler az Sebze veya Meyve yiyen bireylerden daha gevşek dışkılara sahip olurlar.

Akut İshal Nedenleri Nelerdir ?

Akut İshal’in en yaygın nedeni  Viral, Bakteriyel ve Parazitlere bağlı enfeksiyon‘lardır.  Bakteriler ayrıca akut yiyecek zehirlenmesine neden olabilirler.

Akut İshal’in diğer önemli nedeni, yeni bir İlaç başlamakdır.

Seyahate bağlı İshal genellikle Toksin üreten E. coli (ETEC) suşu ile olur.

 

 

Viral Gastroenterit Nedir ?

Viral Gastroenterit (Mide ve İnce Bağırsağın viral enfeksiyonu) Dünya çapında Akut Diyare’nin en yaygın nedenidir.

Viral Gastroenterit semptomları tipik olarak 48-72 saat sürer ve şunları içerir:

Mide Bulantısı
Kusma
Karın krampları ve
İshal.

Bakteriyel Enterokolit’in aksine, Viral Gastroenterit hastalarının dışkılarında genellikle kan veya mukus olmaz ve ateş nadirdir.

Salgın Diyare‘nin (örneğin Gemilerde) en yaygın nedeni ise Norovirüs‘dür.

Campylobacter Jejuni, ABD’de Akut Enterokolit’e neden olan en yaygın Bakteri’dir.

Enterokolit’e neden olan diğer Bakteriler arasında Shigella, Salmonella ve EPEC bulunmaktadır.

Clostridium Difficile Bakterisinin sebep olduğu Enterokolit çoğunlukla Antibiyotik tedavisinden kaynaklanır.

Clostridium Difficile aynı zamanda en sık görülen Nozokomiyal enfeksiyon (Hastanede iken alınan enfeksiyon) İshali‘dir.

Kronik İshal Nedenleri Nelerdir ?

Uzun süreli ishaller genelde bazı hastalıklarla oluşur.

İrritabl Bağırsak Sendromu :

İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) ishal ve kabızlığın işlevsel bir nedenidir. İnflamasyon genellikle yoktur. Birkaç farklı temel problemin bu duruma yol açtığı düşünülmektedir, ancak en yaygın neden Bağırsak içeriğinin Kolon’dan hızlıca geçmesidir.

Bulaşıcı Hastalıklar :

Örneğin Giardia Lamblia gibi kronik ishale neden olabilecek birkaç bulaşıcı hastalık vardır.

İnce Bağırsağın Bakteriyel Aşırı Büyümesi :

Normal Kolonik Bakterilerin Kolon’dan İnce Bağırsağa yayılmasıdır. Bakteriyel aşırı büyümede Diyare gelişmesine yol açan mekanizma net değildir.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBD):

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit, İnce Bağırsak ve /veya Kolon’un iltihabına neden olan hastalıklardır, yaygın olarak kronik ishale neden olurlar.

Kolon Kanseri :

Kolon Kanseri diyare veya kabızlığa neden olabilir. Kanser dışkı geçişini engelliyorsa, genellikle kabızlığa neden olur.

Kansere bağlı ishal veya kabızlık genellikle ilerleyicidir, yani kademeli olarak kötüleşir.

Şiddetli Kabızlık :

Kolonun tıkanmasıyla, sertleşmiş dışkı, daha önce belirtildiği gibi, Kolon Kanseri ile aynı problemlere neden olabilir.

Karbonhidrat Malabsorbsiyonu :

Karbonhidrat veya Şeker sindirilip absorbe edilemez. Şeker’in en iyi bilinen malabsorpsiyonu, Süt şekeri, Laktoz içeren süt ürünlerinin diyare oluşturduğu Laktaz eksikliği ile oluşur.

Yağ Malabsorbsiyonu

Hipertiroidizm

Müshil Kötüye Kullanımı :

Müshillerin dikkat isteyen veya kilo vermek isteyen kişiler tarafından kötüye kullanımı, nadiren kronik ishalin bir nedenidir.

İshalde Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır ?

Çoğu ishaller, hafif ve kısa sürelidir ve Doktora gerek yoktur.

Aşağıdakiler varsa Doktora gidilmelidir:

Yüksek Ateş (38.3 C’den yüksek)

Orta veya şiddetli Karın ağrısı veya Hassasiyet

Kanlı İshal

Ciddi altta yatan hastalığı olan kişilerde İshal

48 Saat sonra iyileşme göstermeyen şiddetli İshal

Orta veya şiddetli Dehidrasyon

Ağızdan sıvı alımını önleyen uzun süreli Kusma

Hamilelerde Akut İshal

Antibiyotik sonrası hemen ortaya çıkan İshal

Gelişmekte olan ülkelerden geri döndükten sonra Diyare veya Dağlarda kamp yapmaktan sonra İshal (Giardia ile enfeksiyon olabilir)

Bebek veya küçük çocuklarda Akut Diyare

Kronik İshal

İshal Nasıl Geçer ?

Hafif ishal vakaları sırasında sulandırılmış Meyve suları, Şeker içeren Alkolsüz içecekler, Gatorade gibi spor içecekleri ve Su Dehidrasyonu önlemek için kullanılabilir.

Kafein ve Laktoz içeren Süt ürünlerinden geçici olarak kaçınılmalıdır çünkü ishal ağırlaşabilir. Bulantı ve kusma görülmüyorsa katı gıdalar sürdürülmelidir.

İshal sırasında genellikle iyi tolere edilen gıdalar Pirinç, Tahıl, Muz, Patates ve Laktoz içermeyen ürünlerdir.

Oral Rehidrasyon çözümleri, 10 yaşından büyük Çocuk ve yetişkinlerde Dehidratasyon eşlik eden orta derecede şiddetli ishal için kullanılabilir.

Doktorlar ishal için aşağıdaki ilaçları verebilir;

Emiciler

Emiciler suyunu emen bileşiklerdir. İki esas emici madde, Attapuljit ve Polikarbofil reçetesiz olarak mevcuttur.

Hafif ishal için başka bir emici olan Psyllium‘dur,  ama öncelikle kabızlık için kullanılır.

Hareket Önleyici İlaçlar

Anti-Motilite ilaçları İnce Barsak veya Kolonun kaslarını rahatlatan ilaçlardır. Gevşeme Bağırsak içeriğinin akışını yavaşlatır.

İki temel Anti-Motilite ilacı, reçetesiz olarak temin edilebilen Loperamid ve reçete gerektiren Difenoksilat‘tır.

Anti-Motilite ilaçları, iki yaşından küçük çocuklarda kullanılmamalıdır.

Bizmut Bileşikleri

Diyare’ye neden olan Bakterileri etkileyen bazı antibiyotik benzeri özelliklere sahip olduğu düşünülmektedir.

İshal için Antibiyotikler Ne Zaman Kullanılmalıdır ?

Çoğu ishal vakası akut ve kısa sürelidir ve Antibiyotik gerektirmez.

Bununla birlikte, Antibiyotikler genellikle

Ciddi ve kalıcı ishal

Kalp Yetmezliği

Akciğer Hastalığı

AIDS

Parazitler

Ciddi Bakteriyel Enfeksiyonlar (Shigella)

C. Difficile

Seyahat İshali varsa ve Doktor recete ederse kullanılır.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !