Kabızlık Nedenleri, Ne İyi Gelir ve Nasıl Geçer ?

Kabızlık (Konstipasyon) dışkılama sayısında azalma, sert dışkılama, Barsaklardan dışkı geçişinde zorlanma ve Bağırsak hareketinden sonra eksik bir boşalma hissi ile giden bir belirtidir ve birçok nedene bağlı olabilir.

Tıbbi olarak kabızlık genellikle haftada 3’den az Bağırsak hareketi olarak tanımlanır.

Bu yazımızda “Kabızlık nedir, Neden olur, Nasıl önlenir ve Tedavi edilir ? sorularını yanıtlayacağız.

Normal Dışkılama Nasıl Olmalıdır ?

Bağırsak hareketlerinin sayısı genellikle yaşla birlikte azalır. Çoğu yetişkinde, haftada 3 – 21 kez dışkılama normal olarak kabul edilir.

En sık görülen dışkılama alışkanlığı, günde bir kez dışkılama olmakla beraber, bireylerin bir çoğunda sıklık düzensizdir ve her gün farklı sayıda dışkılama olur.

Kabızlık İle İlgili Genel Bilgiler

Yaygın inanış olan barsak hareketlerinin seyrek olması nedeniyle “toksinlerin” biriktiği ve böylece kabızlığın kansere yol açtığına dair hiçbir kanıt yoktur.

Akut (yeni başlangıçlı) kabızlığın kronik (uzun süreli) kabızlıktan ayırt edilmesi önemlidir.

Akut kabızlık acil bir değerlendirme gerektirir çünkü özellikle yaşlı hastalarda Kolon tümörleri gibi ciddi bir tıbbi hastalık altta yatan neden olabilir.

Ayrıca Rektal kanama, karın ağrısı, kramp, bulantı ve kusma gibi semptomlar ve istemsiz kilo kaybı gibi belirtilerle birlikte giden kabızlık derhal bir değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Bu durumlarda da hemen bir Doktora başvurun.

Kronik kabızlığın değerlendirilmesi, özellikle basit önlemler rahatlama getirirse, acil olmayabilir.

 

 

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir ?

Kötü WC Alışkanlığı

Bağırsak hareketleri istemli kontrol edilebilir. Bu, ihtiyacınız olduğunda hissettiğiniz normal dürtünün bastırılabileceği anlamına gelir.

Her ne kadar ara sıra defekasyon için bir dürtüyü bastırmak gerekli olsa da (örneğin, bir WC mevcut olmadığında), bunu çok sık yapmak, dürtülerinin ortadan kalkmasına ve kabızlığa neden olabilir.

Diyette Lif Eksikliği

Lif yumuşak, kıvamlı bir dışkılama için önemlidir. Az lif’li besinleri tüketmek kabızlığa neden olabilir. En iyi doğal lif kaynakları, meyveler, sebzeler ve tam tahıllar’dır.

Laksatiflerin Aşırı Kullanımı

Şiddetli Kabızlığın bir diğer nedeni, Senna (Senokot), hint yağı ve birçok bitki gibi uyarıcı laksatiflerin aşırı kullanımıdır.

Bu ürünlerin kronik kullanımı ile kolonun sinirlerinde ve kaslarında hasar ile kabızlık gelişebilir.

Hormonal Bozukluklar

Hormonlar bağırsak hareketlerini etkileyebilir.

Örneğin:

Çok az Tiroid hormonu (Hipotiroidizm) ve çok fazla Paratiroid hormonu (kandaki kalsiyum seviyelerini yükselterek) kabızlık yapabilir.

Hamilelik sırasında yüksek Östrojen ve Progesteron seviyeleri de kabızlığa neden olur.

Kötü Diyet Alışkanlığı

Yüksek oranlarda rafine şeker tüketimi ve az su içimi önemli kabızlık nedenlerdendir.

Hastalıklar

Spastik Kolon

Peritonit

Bağırsak iltihapları

Tümörler

Hemoroid

Parkinson hastalığı ve Diyabet kabızlık yapabilen hastalıklara örnektir.

İlaçlar 

İlaçlar da sık olarak kabızlık yapabilir. Başlıcaları;

Kodein

Oksikodon

Hidromorfin

Amitriptilin

İmipramin

Fenitoin

Karbamazepin

Demir takviyeleri

Diltiazem

Nifedipin

Alüminyum hidroksit ve Karbonat’tır. Bu gibi durumlarda doktorunuz ilacı bıraktırabilir.

Kabızlık Teşhisinde Hangi Testler Kullanılır ?

Tıbbi Geçmiş Sorgulama ve Fizik Muayene

İlk olarak Doktor mevcut olan kabızlık türünü tanımlamak  için tıbbi bir öykü ve fizik muayene yapar.

Kan testlerinden TSH, FT4 ve FT3 gibi Tiroid hormonu testleri (Hipotiroidizm’i saptamak için) ve Kalsiyum (aşırı Paratiroid hormonu’nu açığa çıkarmak için) yararlı olabilir.

Karın Röntgeni Kolon’daki büyük miktardaki dışkı artıklarını gösterebilir.

Baryum Lavman Rektum ve Kolonun doldurulması için anüsten sıvı baryumun yerleştirildiği bir X-ışını çalışmasıdır.

Tümörler, fıtıklar ve daralmalar bu test ile tespit edilebilen anormallikler arasındadır.

Kolonik geçiş  çalışmaları gıdaların Bağırsaklarda geçmesinin ne kadar sürdüğünü belirleyen basit bir X-ışını çalışmasıdır.

Defekografi, Baryum lavman muayenesinin bir modifikasyonudur.

Defekasyon sürecini inceler ve defekt sırasında Rektum ve Pelvik taban kaslarının anatomik anormallikleri hakkında bilgi verir.

 

 

Kabızlık Nasıl Tedavi Edilir ?

Kabızlık tedavisini Doktor yapar.

Sakın kendi başınıza Eczaneden ilaç alıp kullanmayın çünkü birçok yan etki görülebileceği gibi olası hastalığın teşhisi de atlanabilir.

İlk prensip akut (yeni başlangıçlı) ve kronik (uzun süre) kabızlık arasında ayrım yapmaktır. Kötüleşen akut kabızlık’ta acilen tedavi edilmek zorunda kalınan ciddi bir hastalığı gözden kaçırmamak için nedeni erken değerlendirmek gerekir.

Kabızlık tedavisinde kullanılan başlıca ilaç ve yöntemler;

Diyet lifi, Laksatifler ve Dışkı yumuşatıcılar

Diyete lif eklemenin en iyi yolu, meyve ve sebzelerin tüketimini arttırmaktır. Bu, her gün en az 5 porsiyon Meyve veya Sebze anlamına gelir.

Artan gaz (şişkinlik), yüksek lifli diyetlerin ortak yan etkisidir. Gaz oluşur, çünkü normal olarak Kolon içinde bulunan bakteriler lifleri az bir oranda sindirebilirler. Bakteriler sindirimlerinin bir yan ürünü olarak gaz üretirler.

Bazı ürünler şeker içerir, bu nedenle Diyabet‘li bireylerin şekersiz ürünler seçmesi gerekir.

 

 

 

Kuru Erik de hafif bir Kolonik uyarıcı etki gösterir.

Lavmanlar (Enema)

Birçok farklı lavman türü vardır. Asıl etki mekanizmaları kolonun kasılmasını sağlamak ve dışkının atılmasını sağlamaktır.

Enema’lar düzenli kullanım yerine ara sıra kullanım içindir. Enema’ların sıklıkla kullanımı vücuttaki sıvı ve elektrolit düzeylerinin bozulmasına neden olabilir.

Fitiller

Lavmanlarda olduğu gibi, farklı fitil tipleri farklı etki mekanizmalarına sahiptir.

Bisacodyl içeren uyarıcı fitiller vardır.

Gliserin fitilleri rektumu tahriş ederek etkili olurlar. Fitil yerleştirildiğinde parmağın rektuma sokulması da bağırsak hareketini uyarır.

Kolşisin

Bu ilaç Gut tedavisi için onlarca yıldır kullanılan bir ilaçtır. Kolşisin alan çoğu hastada dışkı yumuşar. Kolşisin’in, Gut olmayan hastalarda kabızlığı etkin bir şekilde rahatlattığı da gösterilmiştir.

Misoprostol

Misoprostol öncelikle ibuprofen gibi nonsteroidal antiinflamatuar ilaçların neden olduğu Mide ülserlerini önlemek için kullanılan bir ilaçtır.

İshal, yan etkilerinden biridir. Birçok çalışma, Misoprostolün kısa vadede tedavide etkili olduğunu göstermiştir.

Misoprostol pahalıdır ve uzun süreli kullanımda etkili ve güvenli kalmaya devam edeceği net değildir. Bu nedenle, tedavideki rolü belirlenmeye devam etmektedir.

Orlistat

Orlistat (Xenical), öncelikle kilo vermek için kullanılan bir ilaçtır.

Bağırsakta bulunan  yağları parçalayan  enzimleri engelleyerek çalışır. Sindirilmemiş yağ, emilemez ve kilo kaybına neden olur.

Sindirilmemiş yağ bağırsak içinde bakteriler tarafından sindirilir ve bu bakteriyel sindirimin ürünleri su salgılanmasını teşvik eder.

Kabızlığı olan ve aşırı kilolu, Gut’u olan veya Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlardan korunmaya ihtiyaç duyan hastalar için düşünülebilir.

Cerrahi

Kolon hastalıkları ya da laksatif istismarına bağlı sorunlu kabızlığı olan hastalar için cerrahi, nihai tedavidir.

Ameliyat sırasında, Rektum veya Rektum ve Sigmoid kolonun bir kısmı hariç kolonun çoğu çıkarılır. İnce Bağırsağın kesilmiş ucu, kalan Rektum veya Sigmoid kolon’a bağlanır.

Diğer tüm tedavilere cevap vermeyenler için cerrahi tedavi son çaredir.

Kabızlığın Giderilmesi ve Önlenmesi İçin Evde Neler Yapabilirim ?

Keten tohumu, Fasülye, Kivi, Armut, Erik, Elma, Fıstık ve Sebzeler gibi bol miktarda yüksek lifli gıda tüketin.

Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin.

Gerekirse lif takviyeleri alın (Buğday kepeği, Psilyum vb.). Lifin bir gecede etkili olmasını beklemeyin. Yeterli sonuç için birkaç hafta beklemek gerekir.

Kuru Erik ve kuru Erik suyu, hafif kabızlığı tedavi etmek için uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Siz de eğer Diyabet hastalığınız yoksa deneyebilirsiniz.

Sabahları aç karma içilecek bir Bardak çay veya ılık Limonlu su da basit ama doğal bir laksatif’tir.

Kabızlık İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim ?

Kabızlık  3 haftadan fazla sürmüşse veya sizi halsiz bırakıyorsa bir Hekime başvurun.

Doktor tavsiye etmedikçe lif hapları ve laksatif almaktan kaçının. Çünkü bu vitamin, mineral, sıvı ve Potasyum kaybına neden olabilir ve mevcut hastalık varsa tanısı gecikir.

Kabızlık böyle.

 

 

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !