Kan Tahlilinde MCV, MCH, MCHC, Hb, HCT, PLT, MPV, PCT, NEU, LY, MO, EO, RBC Ne Demek ?

Hemogram (Kansayımı + Lökosit Formülü) testinde ölçülen parametreler olan MCV, MCH, MCHC, Hb, HCT, PLT, MPV, PCT, NEU%, LY%, MO%, EO%, BA%, NEU ǂ, LY ǂ , MO ǂ, EO ǂ, BA ǂ , RBC nedir, yüksekliği ve düşüklüğü neden olur bir bakalım.

Hemogram testi için kan Mor renkli Tam Kan (EDTA) tüpüne alınır.

Hemen çalışılmayacaksa tüp 2-8°C derecede saklanır. Pıhtılı, Hemolizli, Donmuş ve Beklemiş örnekler kabul edilmez.

Hemogram numunesi Oda ısısında 6 saat, Buzdolabında 2 gün stabil kalır.

Hemogram yani Kan Sayımı analizi en sık istenen temel tarama testlerinden biridir. Kan sayımı bulguları, Hematolojik ve diğer sistemlerde ilgili olarak çok önemli bilgiler sağlar.

Lökosit’ler (Beyaz Kan Hücreleri) 2 temel gruba ayrılır :

Granülösitler (Nötrofil, Bazofil ve Eozinofil’i içerir) ve Agranülösitler (Lenfosit ve Monosit’leri içerir).

Lökositler vücuttaki enfeksiyonlarla savaşır ve fagositoz işlemini gerçekleştirirler. Aynı zamanda Antikor’ların üretimi, taşınması ve dağıtımında da görev alırlar.

Eritrositlerin (Kırmızı Kan Hücreleri) görevi oksijenin Akciğer’den vücut dokularına taşınması ve Karbondioksitin de dokulardan Akciğerlere geri taşınmasıdır.

Eritrositlerle ilgili olarak Hb, Hct, MCV, MCH, MCHC analizleri yapılır.

Anemi’lerde, Eritrosit sayısı, Hb ve HCT değerleri düşer. MCV, MCH, MCHC tarama parametreleri değildir. Daha çok Anemi tiplendirilmesinde değerlidir.

Hemogramın Alt Parametreleri :

RBC : Red Blood Cells. Kırmızı kan hücreleri, Eritrosit sayısı.

HGB : Hemoglobin. Kandaki toplam Hemoglobin miktarını gösterir.

HCT : Hematokrit. Kandaki Hemoglobin ve Eritrosit miktarını gösterir. Bir başka ifadeyle kanın şekilli elemanlarının tüm kana oranıdır.

MCV : Mean Corpuscular Volume. Eritrositlerin ortalama büyüklüğü’dür.

MCH : Mean Corpuscular Hemoglobin. Eritrositlerdeki Hemoglobin miktarını gösterir.

MCHC : Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration. Eritrosit Hemoglobin konsantrasyonunun yüzde olarak ifadesidir.

RDW : Red cell Distrubition Width. Eritrositlerin dağılım genişliğini gösterir.

PLT : Platelet. Trombosit sayısı’dır.

MPV : Mean Platelet Volume. Trombositlerin ortalama büyüklüğü’dür.

PDW : Platelet Distrubition Width. Trombositlerin dağılım genişliğini gösterir.

PCT :  Plateletkrit. Trombositlerin kana oranı’dır.

WBC : White Blood Cells. Lökosit sayısı’dır.

NEU% : Nötrofil Yüzdesi.

LY% : Lenfosit Yüzdesi.

MO% : Monosit Yüzdesi.

EO% : Eozinofil Yüzdesi.

BA% : Bazofil Yüzdesi.

LUC % : Large Unstained Cell yüzdesi.

NRBC%: Nucleated RBC yüzdesi.

NEU ǂ : Nötrofil sayısı.

LY ǂ : Lenfosit sayısı.

MO ǂ : Monosit sayısı.

EO ǂ : Eozinofil sayısı.

BA ǂ : Bazofil sayısı.

LUC ǂ : Large Unstained Cell sayısı.

NRBCǂ : Nucleated RBC sayısı.

Eritrosit (RBC) Nedir ?

Tam kanda oksijeni dokulara, Karbondioksiti ise Akciğer’lere taşımada görevli Kırmızı kürelerin sayımıdır ve genelde Anemi’lerin değerlendirilmesinde kullanılır.

Eritrosit sayısı saat 17.00 ile 07.00 arasında ve yemeklerden sonra düşük saptanır. Uzun süreli venöz staz yani kan alımında uzun süreli turnike uygulaması yanlış yüksek sonuçlara neden olur.

Referans Değerler (milyon/μL) :

Kord kanı : 3.9-5.5
Prematüre : 3.9-5.5
0-7 gün : 3.9-6.6
7 gün-1 ay : 3.7-6.2
2-3 ay : 3.1-5.4
4-6 ay : 3.1-5.3
7 ay-3 yaş : 3.7-5.3
4-5 yaş : 3.9-5.5
6-12 yaş : 4.0-5.4
13-15 yaş : Erkek: 4.25-5.4       Kadın: 4.1-5.1
15 yaş ve üstü : Erkek: 4.3-6.0  Kadın: 3.9-5.3

Eritrosit Sayısı Yüksekliği (Polisitemi) Neden Olur ?

İshal, Kusma

Akciğer Ödemi

Anafilaktik Şok

Dağ Hastalığı

Karbonmonoksitle zehirlenme

Mitral Kapak Hastalığı gibi Kalp Hastalıkları

Amfizem gibi Akciğer Hastalıkları

Polisitemia Rubra Vera

Lösemi

Kemik İliği Tümörleri başlıca nedendir.

Eritrosit Sayısı Düşüklüğü Neden Olur ?

Anemiler

Lösemiler ve Kanamalar ana nedendir.

Hemoglobin (Hgb) Nedir ?

Referans Değerler (g/dl) :

Kord kanı : 13.5-20.0
Prematür : 13.5-20.0
0 – 7 gün : 14.5-22.5
7 gün-1 ay : 13.5-20.5

Erkek:                 Kadın:
2-3 ay : 10.0 – 14.5   10.0 – 14.0
4-6 ay : 9.5 – 13.5      9.5 – 13.5
7 ay-3 yaş : 10.5 – 13.5 10.5 – 13.5
4-5 yaş : 11.5 – 13.5   11.5 – 13.5
6-12 yaş : 11.5 – 15.5  11.5 – 15.5
13-15 yaş : 13.0 – 16.0 12.0 – 16.0
16-50 yaş : 13.5 – 17.5  12.0 – 16.0
50 yaş ve üstü : 14.0 – 18.0 13.0 – 17.0

Hemoglobin Yüksekliği Nedenleri ?

Eritrosit sayısının arttığı durumlar

Polisitemia Vera

Kronik Anoksili Akciğer veya Kalp hastalıkları

Hemokonsantrasyon (dehidrasyon, yanıklar, şiddetli kusma, intestinal obstrüksiyon)

Şiddetli Egzersiz

Hemoglobin Düşüklüğü Nedenleri ?

Hemoglobin düzeyi saat 17.00 ile 07.00 arasında ve yemeklerden sonra düşük saptanır. Uzun süreli venöz staz yani kan alımında uzun süreli turnike uygulaması yanlış yüksek sonuçlara neden olur.

64-75 yaş arasındaki erkeklerde değerlerde düşme gözlenir.

Anemiler

G6PDH Eksikliği

Aplastik Anemiye yol açan İlaç kulanımları

Hidremi

Hematokrit (HCT) Nedir ?

Kanın hücresel kısmının sıvı kısmına oranla yüzdesel ifadesidir ve genelde Anemi’lerin değerlendirilmesinde kullanılır.

Referans Değerler  (%) :

Kord kanı :  42-60
Prematür :  42-60
0-7 gün :   45-69
7 gün-1 ay :  42-63
2-3 ay :  31-55
4-6 ay :  29-41
7 ay-3 yaş :  33-39
4-5 yaş :  34-40
6-12 yaş :  35-45
13-15 yaş Erkek :  37-49    Kadın :  36-46
16-50 yaş Erkek :  40-53    Kadın :  36-46
50 yaş ve üstü Erkek :  41-53  Kadın :  36-46

Hematokrit Yüksekliği Nedenleri ?

Polisitemia Rubra Vera

KOAH

Şiddetli Egzersiz

Hemokonsantrasyon

Yüksek irtifada bulunmak başlıca nedenlerdir.

Hematokrit Düşüklüğü Nedenleri ?

Anemiler

Gebelikteki gibi Hemodilüsyon durumları ve Kanamalar ana nedenlerdir.

Ortalama Eritrosit Volümü (MCV) Nedir ?

Hct x 10 MCV = RBC (mm3 te milyon)

Erişkin Erkeklerde 80-94 m3 (fL)

Erişkin Kadınlarda 81-99 m3 (99 fL)

MCV’nin Arttığı Durumlar :

Megaloblastik Anemi

Makrositik Anemi

Kronik Amfizem ve Kronik Bronşit

Hipotiroidizm

Karaciğer Hastalıkları

Ağır Alkolizm

Menapoz sonrası 

Oral Kontraseptif kullanımı

Artmış Yaş.

MCV’nin Azaldığı Durumlar :

Demir Eksikliği Anemisi

İdiopatik Hipokrom anemi

Kronik Kanama Anemileri

Gebelik Anemisi

Bazı Hemoglobinopatiler

Bazen Hipertiroidizm.

Ortalama Eritrosit Hemoglobini (MCH) Nedir ?

Referans Aralığı : 

Erişkinde 26-34 pg

MCH’nin Arttığı Durumlar :

Pernisiyöz Anemi ve Makrositer Gebelik anemisi gibi Megalositer Anemiler

Folik Asit Antagonistleri ile tedavi 

Protein Eksikliği Anemisi

Sferositoz

Alkol tüketimi

Menapoz sonrası

Oral Kontraseptif kullanımı

Artmış Yaş.

MCH’nin Azaldığı Durumlar :

Demir Eksikliği Anemisi

Kronik Hastalık Anemisi

Talassemi ve bazı Hemoglobinopatiler

Kanama Anemileri

İdiopatik Hipokrom Anemi

Gebelik Anemisi

Bazen Hipertiroidizm.

Ortalama Eritrosit Hemoglobin Konsantrasyonu (MCHC) Nedir ?

Referans Aralığı : 

Erişkinde : % 31-37 g

MCHC’nin Arttığı Durumlar :

Şiddetli İshal, durdurulamayan Kusma gibi uzun süren Dehidratasyon halleri

Şiddetli Lipemi durumları

Sferositoz

MCHC’nin Azaldığı Durumlar :

Demir Eksikliği Anemileri

Talasemi ve bazı Hemoglobinopatiler

Kanama Anemileri

Kronik Hastalıklara bağlı Anemiler

Gebelik Hidremisi

Su zehirlenmesi.

Eritrosit Dağılım Genişliği (RDW) Nedir ?

Test edilen tüm Eritrositlerin çaplarının değişkenliğidir ve şu formülle hesaplanır:

RDW % = Eritrosit volümünün standart deviasyonu (fL) / MCV (fL) × 100

Referans Değerler (%) : 

Erkek:                         Kadın:
0 – 4 gün : 16 -18     0 – 4 gün : 15.8 – 17.8
5 – 8 gün : 15 -17      5 – 8 gün : 14.7 – 16.6
9 – 15 gün : 14 – 16   9 – 15 gün : 14.8 – 16.3
16- 30 gün : 14 – 16  16 – 30 gün : 15 – 16.7
1 – 2 ay : 14.7 – 16.2      1 – 2 ay : 14.2 – 15.6
3 – 6 ay : 13.5 – 15.3       3 – 6 ay : 13.6 – 14.8
7 ay – 2 yaş : 13 – 15   7 ay – 2 yaş : 13.3 – 14.8
3 – 6 yaş : 13.2 – 14.5     3 – 6 yaş : 13 – 14.2
7 -12 yaş : 13 – 14.2        7 -12 yaş : 12.8 – 13.9
13 – 18 yaş : 13 – 14.6     13 – 18 yaş : 12.8 – 14.4
19 yaş ve üstü : 11.5 – 14.1           11.3 – 14.7

Demir Eksikliğinin en erken bulgusu olarak RDW’deki artış kabul edilmekte Heterozigot α ve β Talasemide ise normal düzeyler görülmektedir.

Ancak çok ender görülen Hemoglobin H ve S Beta Talasemide de yüksek değerler görülebilmektedir.

RDW’nin Arttığı Durumlar :

Mutrisyonel Anemiler

Myelodisplastik Anemi

Megaloblastik Anemi

Myelofitizik Anemi

Sideroblastik Anemi

Homozigot Talasemiler

Bazı Hemoglobinopatiler

Retikülositoz.

Homojen Eritrositlerle karakterli Kronik Hastalık anemisi, Akut Kan kaybı, Aplastik anemi, Talasemi trait, Herediter Sferositoz, Hb E hastalığı ve taşıyıcılığında normal aralıkta bulunur.

Lökosit (WBC) Nedir ?

Enfeksiyon ve hastalıklara karşı vücudun primer savunma hücreleri’dir. Genel olarak Bakteriyel enfeksiyonlarda arttıkları, viral enfeksiyonlarda azaldıkları söylenebilir.

Lökosit Sayısında Artış (Lökositoz) :

Sistemik Enfeksiyonlar

Lokal Enfeksiyonlar

Miyokart İnfarktüsü

Vücut boşluklarına kanama

Lösemiler

Lökemoid Reaksiyon

Çok Sigara içme

Gebelik

Akut Hemoliz, Akut Hemorajileri takiben

Splenektomi sonrası 

Egzersiz

Mensturasyon

Soğuğa maruz kalma

Anestezi

Doğum

Paroksismal Taşikardi

Güneş ışığına maruz kalma, UV radyasyon

Epilepsi

Kusma, Bulantı

Elektrik şoku, Kabakulak

Su Çiçeği

Lenfomalar

Doku Nekrozları

Kemik iliğini tutan bazı Tümörler

İlaç ya da Metabolik intoksikasyon, Hipersensitivite Reaksiyonları.

Lökosit Sayısında Azalma (Lökopeni) :

Tifo

Paratifo

Bruselloz

Miliyer Tüberküloz

Bazı virüs ve Riketsiya hastalıkları

Aplastik, Pernisiyöz Anemi

Alösemik Lösemi

Septisemi

Çok uzun süren Bakteryel enfeksiyonlar

Hipersplenizm

Gaucher’s Hastalığı

Felty’s Sendromu

Chediak-Higashi Sendromu

Paroksismal Noktürnal Hemoglobinüri

İyonize Radyasyon

Anaflaktik Şok ve

SLE

Referans Değeri (Bin/µL) : 

Erkek:                  Kadın:
0 – 1 gün : 9- 34       0 – 1 gün : 9 – 30
2 – 14 gün : 5 – 21     2 – 14 gün : 5 – 21
15- 29 gün : 5 – 20   15 – 29 gün : 5 – 20
1 – 11 ay : 5 – 17         1 – 11 ay : 5- 17
1 – 2 yaş : 6 – 13        1 – 2 yaş : 6 – 13
3 – 11 yaş : 5 – 11       3 -11 yaş : 5 – 11
12 – 15 yaş : 4.7- 9   12 – 15 yaş : 4.7- 9.7
16 yaş ve üstü : 3.7 – 10      3.9 – 10.5

Trombosit (PLT) Nedir ?

Pıhtılaşmaya ve kanamanın durmasına yardımcı olan hücrelerdir. Değişik pıhtılaşma ve kanama bozukluklarında kullanılır.

MPV (Mean Platelet Volume, Ortalama Trombosit Hacmi) parametresi de Trombositoz ve Trombositopeni tanısında oldukça yardımcıdır.

Referans Değer  :

Erişkinde 150.000 – 450.000 /mm3

Trombosit Sayısının Yüksekliği (Trombositoz) :

Femur Boynu Kırığı gibi Kemik kırıkları

Cerrahi girişimler

Miyeloproliferatif Hastalıklar

Hodgkin Hastalığı

Polisitemi Vera

Enflamatuar Hastalıklar

Malign Hastalıklar

Egzersiz sonrası

Trombositopeni iyileşme dönemi.

Trombosit Sayısının Düşüklüğü (Trombositopeni) :

Wiscott-Aldrich Sendromu

İzole Trombositopeni

May-Hegglin Anomalisi

Hb Köln

Bernard-Soulier Sendromu

Chediak-Higashi Sendromu

Fanconi Sendromu gibi Herediter Trombositopeniler ve

İmmun Trombositopenik Purpura

İmmunolojik Hastalıklar

Aplastik Anemi

Myelofitizik Proses

Megaloblastik Anemiler

Şiddetli Demir Eksikliği Anemisi

Mikroanjiopatik Hemolitik Anemi

Splenomegali

Dalağın Neoplastik hastalıkları

DIC

İzoimmunizasyon

Karaciğer Hastalıkları

Üremi

Masif Kan Transfüzyonları

Eklampsi

X-Işını gibi fizik ajanlara maruz kalma;

Septisemi

Tifo gibi Enfeksiyonlar da olduğu gibi edinilmiş Trombositopeniler  ana nedenlerdir.

 

 

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !