Kan Tahlilinde Normal Değerler Nedir ?

Kan, İdrar veya Diğer Tahlillerde Normal Değerler nedir, ne anlama gelir ? sorusu, bir hastanede tahlil veren her hasta tarafından merak edilen bir sorudur.

Herhangi bir şikayet veya rutin Check up için tahlil verdiğinizi varsayalım. Bu tahliller kan, idrar, gaita veya diğer numunelerden çalışılabilir.

Tahliliniz laboratuvarca çalışılır ve teste göre değişen süreler sonunda size “tahlil raporu” verilir. Bu raporda özetle sizin “tahlil sonucunuz, verdiğiniz testin birimi ve olması gereken Referans Değerler (veya Normal Değerler)” yazar.

Peki ama nedir bu Normal Değerler ?

Normal Değerler demek “o test için sizin yaşınızda, cinsinizde ve varsa durumunuzda (testi verme saatine, aç-tok olmanıza, adet durumuna vs) olan sağlıklı bireylerde olması gereken yaklaşık değerler” demektir.

Tahlillerde eskiden “Normal Değerler” terimi kullanılmışsa da  bu terim tam olarak doğru olmadığından günümüzde raporlarda pek fazla kullanılmaz, onun yerine “Referans Değerler veya Referans Aralığı” terimi kullanılır.

Daha rahat anlamanız için basit örneklerle açıklamaya çalışalım.

Örnek- 1 ;

 

 

Üstteki raporda en üstte yazan “WBC” yani Lökosit değeri hastada “Sonuç” bölümünde 6.33 çıkmış. Sağda ise WBC için o yaş ve cins için olması gereken “Normal Değerler” yazılmış, örnekte 4.86 – 13.18 arası olması normal kabul ediliyor demektir.

Örnek – 2 ; 

Kanda CRP testi yaptırdınız. Sonucunuz 178.2 mg/dl çıktı.

Şimdi bu ne demek ?

Yani sonuç sağlıklı yani normal insanların sonucu gibi mi, yani normal mi ?

İşte bunun cevabını hem hastanın hem de doktorun rahatlıkla görmesi, anlaması için ölçülen o test için sağlıklı insanlardaki değerlereReferans Aralık veya Değerler” denir.

 

 

178.2 mg/dl olan sonucunuzu, diyelim 40 yaşındasınız ve kanınızı aç iken verdiniz, bu durumda rapor sizin sonucunuzu açlıkta kan vermiş, sizin yaşınızdaki sağlıklı insanlardan elde edilmiş normal değerler olan referans değerlerle birlikte verir.

Peki neden “Normal Değerler” denmez de “Referans Değerler” denilir ?

Kıyaslama için sağlıklı insanlardan yapılan çalışmalarda her zaman birbirine yakın sonuçlar çıkmaz.

Örneğin;

100 sağlıklı kişiden ölçümler yapıldıysa yaklaşık 95 tanesinde 90-109 arası sonuc çıkarken 5 sağlıklı insanda 70, 80, 114 gibi düşük veya yüksekçe sonuçlar da alınabilir.

Dolayısıyla sizin sonucunuzun biraz düşük yada yüksek çıkması her zaman anormal sonuç demek değildir, sadece referans aralık dışı demektir bu ve araştırılmalıdır.

Zaten referans değerler kabaca sağlıklı toplumun % 95 ini içeren değerlerdir.

Referans aralığın çoğunlukla alt ve üst limit olmak üzere iki değeri vardır. Bu limitler referans değer dağılımının genellikle belli bir yüzdesi olan merkezi % 95’ine tekabül eder.

Alt ve üst uçlardaki değerler % 2.5 çıkarılarak hesaplanır. Yani çoğu analitlerde bu oran % 2.5 persentil ile % 97.5 persentil  arasındadır.

Referans değerler her test için günümüzde testin çalışıldığı cihaz’a, kullanılan kit’e, hastanın yaşına, cinsine, yaşanılan bölgelere, ırk’a, açlık-tokluk gibi durumlara bağlı olarak belirlenmiştir.

Bir laboratuvardaki Referans Değer ile diğeri arasında neden fark oluyor ?

Laboratuvarlar eğer farklı cihazları kullanmıyor, kitleri aynı ve aynı bölgelerde ise değişmez ama farklı cihazları ve farklı kitleri (ölçüm için kullanılan malzemeler) kullanıyorlarsa o cihaz ve kite göre referans aralıklar ufak değişimler gösterir.

Yani her sonuç, cihazı ve kiti farklı olabileceğinden o laboratuvarın kendi referans aralığına göre değerlendirilmelidir.