Kan Tahlilinde Plt Nedir, Düşüklüğü ve Neden Yüksek Çıkar ?

Kan tahlillerinden en sık istenenlerden biri olan Plt, Platelet kelimesinin kısaltmasıdır, trombosit demektir ve Hemogram testinin içinde raporlanır.

Plt Nedir ?

Trombosit testi, üremi (böbrek yetmezliği), trombositopeni, karaciğer hastalıkları, kanserler ve kemik iliği hastalıkları gibi kanama bozukluklarında tanı ve tedaviye yanıtı izlemde kullanılan çok yararlı bir parametredir.

Trombositler artık günümüzde tam kan sayımı yapan hemogram cihazlarında otomatik sayılan kandaki en küçük şekilli hücrelerdir.

Hacimleri normalde 7-11 fl, çapları 1-3 mikrondur.

3 mikrondan büyük çaplı trombositlere makrotrombosit adı verilir. Normal bir bireyde trombositlerin % 3’ü normalden daha büyüktür.

Kanın pıhtılaşmasında, damar bütünlüğünün sağlanmasında ve vazokonstrüksiyon’da görev alırlar.

Başlıca kemik iliğinde yapılırlar, dalakta yıkılırlar, ömürleri ortalama 7 – 10 gündür.

Tüm trombositlerin ortalama % 66’sı kanda, kalan % 34’ü dalakta bulunur.

Kan Tahlilinde Plt Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

Esansiyel trombositemi

Primer trombositoz

Lösemiler

Lenfomalar

Kanserler

Miyeloproliferatif hastalıklar (Hematopoetik hücrelerden bir veya daha fazlasında hücresel çoğalma ile birlikte, genellikle olgunlaşmış hücrelerde artışa bağlı olarak hücre sayısında artış ile karakterizedir. Kronik miyeloid Lösemi , polisitemia vera, esansiyel trombositemi, agnojenik myeloid metaplazi ..)

Splenektomi (dalağın alınması)

Demir eksikliği anemisi

Asfiksi

Kollajen doku hastalıkları (RA, SLE, Sjörgen sendromu…)

Akut kan kayıpları ve hemolitik anemiler

Akut infeksiyonlar ve inflamasyonlar

Kronik pankreatit

Tüberküloz

İnflamatuvar barsak hastalıkları

Böbrek yetmezliği

Kemik iliği yetmezliği düzelme fazında

Hemolitik reaksiyonlar (uygunsuz kan nakilleri, ilaçlara-enfeksiyon ve kimyasallara bağlı, otoimmün, yanıklar, prostetik kalp kapakları..)

Yüksek rakımda yaşayanlarda (dağ gibi)

Ağır egzersizlerde

Travmalarda

Oral kontraseptif kullananlarda

Çok sayıda ilaç etkisiyle

Lökositlerde fragmantasyon varsa

Şiddetli mikrositoz varlığında

Eritrosit fragmantasyonu varsa

Kriyoglobulin varlığında

Kış aylarında trombositler yalancı yüksek çıkar.

Beklenmedik şekilde trombosit yüksekliği (> 1 milyon genelde) saptanan hastaların yaklaşık % 50 sinde malignite bulunmaktadır.

Miyeloproliferatif hastalıklar gibi trombosit sayısının çok yüksek (> 1 milyon) olduğu durumlarda genellikle anormal trombosit fonksiyonlarına bağlı olarak kanamalar görülebilir.

Kan Tahlilinde Plt Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?

Trombosit düşüklüğü çok fazla olursa deride toplu iğne başı şeklinde kanamalar başlar.

Birçok hastalıkta plt düşebilir, genellikle küçük düşmelerde kan alırken tüpte kanın pıhtılaşması ile yalancı trombosit düşüklüğü çok sık nedendir.

Trombosit düşüklüğü yapan durumlar;

ITP (idiyopatik trombositopenik purpura)

TTP (trombotik trombositopenik purpura)

DIC (dissemine intravasküler koagülopati)

Neonatal purpura

Pernisiyöz – aplastik – hemolitik anemi

Kan nakilleri sonrası (dilüsyonel etki)

Viral – bakteriyel – riketsiyal infeksiyonlar

Konjestif kalp yetmezliği

Konjenital kalp hastalıkları

Trombopoietin yetmezliği

Kemoterapi ve radyoterapi alma, DDT ve diğer kimyasal maddelere maruziyet

AIDS

Kalıtımsal hastalıklar (Chediak-Higashi sendomu, Bernard-Soulier sendromu, May-Hegglin anomalisi, Wiskott-Aldrich sendromu, Fanconi sendromu)

Kemik iliği yetmezlikleri (lösemiler, lenfomalar, miyeloproliferatif hastalıklar…)

Gebelik toksemisi, Eklampsi

Alkol zehirlenmesi

Hipersplenizm

Böbrek yetmezliği

Antiplatelet antikorlar

Toksik trombositopeni (genellikle ilaçlara bağlı)

Menstruasyon öncesi

Gebelerde

Pıhtılaşmış kanda

Bekletilmiş kanda (trombositler parçalanır)

Trombosit satelizminde

Trombosit kümeleşmesinde (EDTA antikorları trombositleri kümeleştirebilir)

Çok sayıda ilaçlarla trombositler yalancı düşük çıkar.

Plt Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan kan hemogram tüpüne konur ve cihaza verilir.

Numune mümkünse aç karnına alınmalıdır ve hemoliz olmamalıdır.

Tüpün işaret seviyesine kadar kan alınmalı ve hemen nazikçe 5 kez alt/üst edilmelidir, çalkalanmamalıdır.

Plt için Normal (Referans) Değerler Nedir ?

Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.

Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.

Trombosit için ise referans değerler her yerde aynıdır, yaklaşık olarak kanda;

Erişkinler : 150.000 – 400.000 /mm3
Çocuklar : 150.000 – 450.000 /mm3 arasında bulunur.

Trombositler için Panik Değerler Nedir ?

20.000 /mm3  ve altında: Spontan kanamalar, kanama zamanı uzaması, peteşiler ve ekimozlar görülür.

50.000 /mm3 ve üstünde ise : Genellikle spontan kanamalar görülmez.

800.000/mm3 ve üstünde ise : Tromboz yani damar tıkanması, felç riski. oluşur.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: