Kan Tahlilinde (Testinde) Elisa ve Referans Aralığı – Değerler Nedir ?

Özel Hastane veya Devlet Hastanesi’ne gittiniz, herhangi bir nedenden ötürü tahlil yaptırdınız. Bu tahlil kan, idrar, dışkı veya diğer numunelerden olabilir.

Laboratuvardan aldığınız tahlil (test) raporunda hastalarımızın kafasını karıştıran veya yanlış bilinen başlıca 2 nokta vardır;

Bunlardan birincisi tahlilin genelde sonuç kısmının yanında yazan “Referans Değerler veya Aralıklar veya Normal Değerler”, diğeri de bazı tahlillerin sonuç kısmından önce veya sonra yazan “Elisa” kelimesi.

Öncelikle şu referans değerleri bir açıklayalım.

“Normal” veya “Referans Aralığı” Nedir ?

Eskiden “Normal Değerler” terimi kullanılmışsa da  bu terim tam olarak doğru olmadığından günümüzde raporlarda pek fazla kullanılmaz, onun yerine “Referans Değerler veya Aralığı” terimi kullanılır.

Basit örneklerle açıklamaya çalışalım.

Örneğin;

Kanda CRP testi yaptırdınız. Sonucunuz 178.2 mg/dl çıktı.

Şimdi bu ne demek ?

Yani sonuç sağlıklı yani normal insanların sonucu gibi mi, yani normal mi ?

İşte bunun cevabını hem hastanın hem de doktorun rahatlıkla görmesi, anlaması için ölçülen o test için sağlıklı insanlardaki değerlerereferans aralık veya değerler” denir.

178.2 mg/dl olan sonucunuzu, diyelim 40 yaşındasınız ve kanınızı aç iken verdiniz, bu durumda sizin sonucunuzu açlıkta kan vermiş, sizin yaşınızdaki sağlıklı insanlardan elde edilmiş normal değerler olan referans değerlerle birlikte verir rapor.

Peki neden “Normal Değerler” denmez de “Referans Değerler” denilir ?

Kıyaslama için sağlıklı insanlardan yapılan çalışmalarda her zaman birbirine yakın sonuçlar çıkmaz.

Örneğin;

100 sağlıklı kişiden ölçümler yapıldıysa yaklaşık 95 tanesinde 90-109 arası sonuc çıkarken 5 sağlıklı insanda 70, 80, 114 gibi düşük veya yüksekçe sonuçlar da alınabilir.

Dolayısıyla sizin sonucunuzun biraz düşük yada yüksek çıkması her zaman anormal sonuç demek değildir, sadece referans aralık dışı demektir bu ve araştırılmalıdır.

Zaten referans değerler kabaca sağlıklı toplumun % 95 ini içeren değerlerdir.

Referans aralığın çoğunlukla alt ve üst limit olmak üzere iki değeri vardır. Bu limitler referans değer dağılımının genellikle belli bir yüzdesi olan merkezi % 95’ine tekabül eder.

Alt ve üst uçlardaki değerler % 2.5 çıkarılarak hesaplanır. Yani çoğu analitlerde bu oran % 2.5 persentil ile % 97.5 persentil  arasındadır.

Referans değerler her test için günümüzde testin çalışıldığı cihaz’a, kullanılan kit’e, hastanın yaşına, cinsine, yaşanılan bölgelere, ırk’a, açlık-tokluk gibi durumlara bağlı olarak belirlenmiştir.

Peki bir laboratuvardaki referans değer ile diğeri arasında neden fark oluyor ?

Laboratuvarlar eğer farklı cihazları kullanmıyor, kitleri aynı ve aynı bölgelerde ise değişmez ama farklı cihazları ve farklı kitleri (ölçüm için kullanılan malzemeler) kullanıyorlarsa o cihaz ve kite göre referans aralıklar ufak değişimler gösterir.

Yani her sonuç, cihazı ve kiti farklı olabileceğinden o laboratuvarın kendi referans aralığına göre değerlendirilmelidir.

Gelelim Elisa testine !

Elisa Nedir ?

Eliza, bir kan testi çeşidi değildir, test ölçüm metodu’dur.

Örneğin;

AIDS şüphesi var ve Anti-HIV testi yaptırdınız.

Raporunuzda sonucunuz Negatif 0.18 ve Elisa yazıyor.

Bu şu demek;

Sonucunuz Negatif yani temiz yani kanınızda virüse karşı oluşmuş antikor yok, iyi bir şeydir bu.

Elisa ise testiniz Elisa metodu ile çalışıldı demektir.

 

Eskiden AIDS hastalığına neden olan HIV virüsü genellikle Elisa metodu ile çalışıldığından ve hastalık ta korkunç bir hastalık olduğundan Elisa kelimesi adeta öcü gibi kalmıştır belleklerde ve Aids testi zannedilir ama dediğimiz gibi sadece AIDS için değil, yüzlerce test için kullanılan bir metod’dur sadece.

Örneğin;

Sonucunuz Negatif 0.21 Chem de yazabilirdi. Burada Chem testinizin Kemilüminesans metodu ile çalışıldığını gösterir.

Elisa’dan başka, Kemilüminesans, IFA, ECLIA, Western Blot, PCR, RIA gibi birçok başka ölçüm metodları da vardır.

Vücudumuz bakteri, virüs, parazit gibi zararlı mikroplara ve doğal olmayan ajanlarla mücadele etmek için immünglobülin veya antikor adı verilen savunma elemanları üretir. Her bir yabancı madde için o maddeyi tanıyacak farklı bir antikor üretilir.

Elisa metodu ya antikorları ya da antijenleri (mikrobun veya yabancı maddenin kendisini) tespit eder.

Elisa testi nasıl uygulanır ?

Hastanın kan, BOS sıvısı veya idrar sıvısından çeşitli hazır kitler veya cihazlar kullanılarak çalışılır.

Direkt Elisa, indirekt Elisa, sandviç Elisa  gibi farklı metotları vardır.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: