Kanser Kanda Belli Olur mu ?

Kanser, vücudumuzdaki normal hücrelerin zamanla biriken hasarla mutasyona uğraması sonucu kontrolsüz  ve hızla çoğalması ile oluşan hastalığa denir.

İsmi bile ürkütücü olan “Kanser kanda belli olur mu ? sorusunu cevaplamadan önce Kanser ile ilgili kısa bilgiler edinelim ;

Kanser Neden Olur ?

Kanserin tek bir nedeni olmayabilir. Çeşitli Kimyasallar, bazı Virüs ya da Bakteriler, Genetik, Sigara, Asbest, Kirli Hava gibi çevresel etmenler ve Stres gibi faktörlerin birlikte rol alması veya bir kısmının daha ağırlıklı etkisi ile oluşabiliyor.

Özellikle çocukluk çağı kanserlerinde genetik değişikler (kalıtsal geçiş) ön planda olabiliyor. Burada hasarlı genler anne veya babadan çocuğa geçip kansere neden olabiliyor.

Mutasyona (bir nevi bozulma) uğramış genlerin kuşaktan kuşağa aktarımı, ailede aynı tür veya birbiriyle ilişkili farklı kanserler ortaya çıkarabiliyor. Bu nedenle kalıtsal geçişli olabilen kanserlerin (Paratiroid, Meme, Yumurtalık, Kolorektal kanserler gibi) görüldüğü aile bireylerinin genel sağlık ve özellikle de kanser takiplerinin yapılması olası kanserlerin erken tespiti açısından önemli.

Kanser ile Tümör Arasındaki Fark Ne ?

Kanser genelde Kötü Huylu Tümörlere verilen addır. Tümörler ise hem iyi huylu, hem de kötü huylu olabilir.

Yani bütün Kanserler aynı zamanda Tümördür ancak bütün Tümörler Kanser değildir.

Vücudumuzun temel yapı taşı Hücrelerdir. Hücreler, kontrollü ve dengeli bir şekilde çoğalarak normal büyüme ve gelişmeyi sağlarlar.

Vücudun herhangi bir yerindeki Hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucunda bir Şişlik oluşur, buna Tümör denir. Ancak hemen korkmayın, her Şişlik Tümör değildir.

Tümörler İyi Huylu (Selim, Benign) veya Kötü Kuylu (Habis, Malign) olabilir.

İyi Huylu Tümörler köken aldıkları bölgeyle sınırlıdırlar, diğer bölgelere yayılım yapmazlar.

Kötü Huylu Tümörler ise köken aldıkları bölgede büyürler, ayrıca komşu dokulara ve uzak organlara yayılabilirler.

Gittikleri yerlerde Tümör kolonileri oluşturur ve büyümeye devam ederler. Kanserin bu şekilde vücudun diğer bölgelerine yayılması olayına Metastaz adı verilir.

Kanser Belirtileri Nelerdir ?

Kanserlerin Genel Belirtileri ;

Çok ve Ani Kilo Kaybı

Uzun süreli İştahsızlık

Halsizlik

Kemik ağrıları

Vücutta ani beliren ya da büyüyen Kitleler

Nedeni açıklanamayan Ateş

Bu gibi durumlarda mutlaka ileri tetkikler için Doktora başvurmalısınız.

Erken tanı ile Tümör çok fazla büyümeden ve belki de çevredeki hayati bölgelere baskı yaparak etki göstermeden önce Cerrahi olarak çıkarılması sağlanmış olur.

Bunun yanında diğer doku ve organlara yayılmadan önce uygun tedavilerle, tam iyileşme (kür) şansı yakalanabilir.

Özellikle belirli yaştan sonra Kadınlar Meme, Rahim Ağzı Kanseri, Erkekler ise Prostat Kanseri için önerilen tarama testlerini yaptırmalıdırlar.

Kanser Tedavisi Nasıldır ?

Kanser tedavisinde 3 ana tedavi şekli vardır :

Cerrahi

Işın Tedavisi (Radyoterapi)    

İlaç Tedavisi (Kemoterapi)

Bu tedavi şekilleri Kanser tipine göre tek başına veya birlikte kullanılabilir.

Gelelim sorumuza;

Kanser Kanda Belli Olur mu ?

Normalde Kanserlerde kanda Tümör Belirteçleri denen testler yükselirse de, çok az kanserin haricinde belli bir kansere özgü kan testi yoktur.

Örneğin PSA çok fazla yükselirse Prostat Kanseri lehinedir. Ama Tümör belirteçlerinden CA 125 yükselmesi Over yani Yumurtalık Kanserini düşündürse de Hepatit, Hamilelik, Adet dönemleri, Overin Kistik hastalıkarı (Polikistik Over Sendromu), Endometriozis, Karaciğer Sirozu, Yumurtalık iltihapları, Divertikülit, Miyom ve hatta Sigara tüketimi ile de görülebilir.

Dolayısıyla “Kan testi yaptırayım da varsa Kanser ortaya cıksın” derseniz böyle bir test yok.

ABD’de bulunan Johns Hopkins Üniversitesi’ndeki bir ekip, Mutasyona uğramış DNA ve Protein’e bakarak kanserin 8 farklı çeşidini (Yumurtalık, Karaciğer, Mide, Pankreas, Yutak, Kolon, Akciğer ve Meme kanseri) genel olarak % 70 doğrulukla tespit eden bir yöntem geliştirse de test henüz onay almadı ve rutin kullanıma girmedi.

Bununla beraber özellikle ilerlemiş kanserlerde kanda artan bazı Tümör Belirteçleri, bazı kanserleri düşündürüp ileri tetkikler gerektirebilir.

İlerlemiş Kanserlerde Kanda Artan Tümör Belirteçlerine Örnekler ;

Alfa-Fetoprotein (AFP)

Karaciğer kanseri ve germ hücreli tümörler

Beta-hCG

Koryokarsinom ve germ hücreli tümörler

BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları

Yumurtalık (Over) Kanseri

BCR-ABL füzyon geni (Philadelphia kromozomu)

Kronik Miyeloid Lösemi, Akut Lenfoblastik Lösemi ve Akut Miyeloid Lösemi

CA15-3 / CA27.29

Meme kanseri

CA19-9

Pankreas kanseri, Safra kesesi kanseri, Mide kanseri

CA-125

Yumurtalık (Over) kanseri

Kalsitonin

Medüller Tiroid kanseri

Karsinoembriyonik Antijen (CEA)

Kolorektal kanser ve diğer bazı kanserler

CD20

Non-Hodgkin lenfoma

Kromogranin A (CGA)

Nöroendokrin tümörler

Kromozomlar 3, 7, 17 ve 9p21

Mesane kanseril

Sitokeratin Fragman 21-1

Akciğer kanseri

EGFR gen mutasyonu analizi

Non-Küçük Hücreli Akciğer kanseri

Estrojen Reseptörü (ER) / Progesteron Reseptörü (PR)

Meme kanseri

HE4
Yumurtalık (Over) kanseri

HER2 / Neu Gen Amplifikasyonu 

Meme kanseri, Mide kanseri, Gastroözofageal adenokarsinomu

İmmünoglobülinler

Multipl Miyelom ve Waldenström Makroglobulinemi

KRAS Gen Mutasyonu 

Kolorektal kanser ve Küçük Hücreli Olmayan Akciğer kanseri

Nöron Spesifik Enolaz (NSE)

Küçük Hücreli Akciğer kanseri ve Nöroblastom

NMP- 22

Mesane kanseri

Prostat Spesifik Antijen (PSA)

Prostat kanseri

Tiroglobulin

Tiroid kanseri

Ürokinaz Plazminojen Aktivatörü (uPA) ve Plazminojen Aktivatör İnhibitörü (PAI-1)

Meme kanseri

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !