Karaciğer Enzimleri Nelerdir ? & ALT (Alanin Aminotransferaz, SGPT) Yüksekliği Nedenleri

Karaciğer enzimleri veya bazen testleri denen enzimler olan AST, ALT, GGT, ALP, LDH, 5-Nükleotidaz aslında karaciğerde bol bulunmasına rağmen diğer dokularda da bulunan, yani karaciğere özgü olmayan enzimlerdir.

Bununla beraber çoğu karaciğer hastalığında hücrenin parçalanmasıyla kana geçip arttıklarından tanıya yardımcı olurlar ve karaciğer enzimleri olarak adlandırılmışlardır, bu terim yanlıştır ama çok da önemli değildir.

ALT ve AST aminotransferaz veya transaminaz olarak adlandırılan enzimlerdir ve vücutta amino asitlerle α-oxo-asitler arasında amino gruplarının transferi reaksiyonlarını gerçekleştirir. Çift yönlü olan bu reaksiyonlar, aminoasitlerin yıkılımında ve sentezinde rol oynar.

Karaciğer vücudumuzun boyutça en büyük organı (yaklaşık 1.3 kg) olması yanında işlevi itibarıyla da en önemli organların başında gelir.

Karaciğerin başlıca görevleri nelerdir ?

Safra sentezi ve salgılanması

Safra, yağların çözünmesini sağlayarak sindirimine yardımcı olan ve yağda çözünen A,D,E,K vitaminlerinin emilimini kolaylaştıran bir tür sıvıdır.

Detoksifikasyon

Toksik yani vücuda zehirli maddeleri etkisiz hale getirmek. Bilirübini, alkolü ve birçok ilaçları yıkar, zararlı olan amonyağı üre’ye çevirir ve böylece idrarla atılmasını sağlar.

Kolesterol ve trigliserid sentezi

Meşhur lipidler olan kolesterol ve trigliseridler karaciğerde yapılır.

Bağışıklık proteinlerinin üretimi

Pıhtılaşmada görevli proteinlerin yani faktörlerin sentezi

Protrombin, fibrinojen vevon villebrand harici tüm pıhtılaşma faktörleri karaciğerde üretilir.

Yaşlı eritrositlerin parçalanması

Kanda 2-3 ayı geçmiş yaşlı eritrositleri parçalayarak temizler.

İleride tekrar enerjiye çevirmek için fazla glikozu glikojen halinde depo etme

Sıvı metabolizması ve ısı üretiminde rol oynama

Yüzlerce enzimin üretimi

Depo fonksiyonu

Vitamin A,B, D, K, demir, folik asit, kalsiyum, bakır, bazı proteinleri ve yağları depo eder. A vitaminini sentezler.

Yine lenf sıvısı, antikor üretimi ve bazı üreme hormonlarının yıkımını da gerçekleştirir.

ALT (Alanin aminotransferaz veya bazen SGPT de denir) aminotransferaz grubundan bir enzimdir. Keto asidlerin amino asidlere çevrilmesini sağlarlar.

AST ve ALT en önemli aminotransferazlardır. İşlevi için Piridoksal-5-fosfat yani vitamin B6′nın bir tipine ihtiyaç duyarlar.

ALT ve AST normalde hücre içindedir. Dolayısıyla kanda yükselmesi travma, hepatitler, yanık vs gibi hücre hasarının göstergesidir.

Vücuttaki 100 birim ALT enziminin dağılımı yaklaşık şöyledir;

% 73 Karaciğer hücresi yani hepatositler

% 12 Kalp

% 8 Böbrek

% 4 Pankreas

% 2 Dalak

% 1 Akciğer, Eritrosit ve Serum’da bulunur.

ALT, AST’ye göre karaciğere daha spesifiktir yani AST deki yükselişler başka durumlarda da olabilirken ALT yüksekliği ortalama % 70-75 karaciğer hasarını gösterir.

ALT deki yükseklik yine AST’ye oranla daha uzun sürmektedir.

ALT yüksekliği nedenleri :

Safra yollarının tıkanması (hızla yükselir,1000 U’lere ulaşabilir)

Alkolizm (genelde < 400 U, alkolik karaciğer hastalığında AST daha fazla artar)

Karaciğer sirozu

Karaciğer yağlanması (alkol, diyabet ve obezite en sık nedenler)

Dermatomiyozit

Polimiyozit

Şok

Hemokromatoz

Alfa 1 antitripsin eksikliği

Wilson hastalığı

KC kanseri

Şiddetli yanıklar

Otoimmün hepatitler (1000 U’lere ulaşabilir)

Viral hepatitler (2000 U’lere ulaşabilir)

İlaçlar ve toksinler (statinler, antibiyotikler, fenitoin, valproik asit, karbamazepin, fenobarbital, antidepresanlar, salisilatlar, NSAID’ler, kemoterapotikler, barbitüratlar, kurşun, karbontetraklorür, asetaminofen…2000 U’leri geçebilir)

Enfeksiyöz mononükleoz

ALL (lösemi)

Miyokard infarktüsü (AST artar ama ALT karaciğer hasarlanmamışsa genelde yükselmez)

Kaslarının nekroz veya gangreni

Pankreatitler

Akut hemolitik anemiler

Akciğer infarktüsü

Çölyak hastalığı

Crohn hastalığı

Ülseratif kolit

Psödohipertrofik kas distrofisi

Siyahi ırk (genel popülasyondan biraz daha yüksektir)

Heparin kullanımı

Alkol-Asetaminofen sendromu (ALT/AST çok artar, ALT 9000 U’yi geçebilir)

Hemoliz (eritrositlerde ALT aktivitesi 6 kat yüksek olduğundan hemolizli kandan test çalışılmaz)

Düşük ALT nedenleri :

İdrar yolu enfeksiyonları

Malnütrisyon

Kahve ve kafeinli ürünler tüketimi sonrası

Mg eksikliği

Vitamin B6 eksikliği

İlaç interferansı (carvedilol, siklosporin, interferon, ketoprofen, fenotiyazinler, simvastatin, toremifene, ursodiol)

Numune :

Serum.

Açlık gerekmez ama hemolizli numuneden çalışılmaz.

Referans değerler :

Erkeklerde : 10-40 U

Kadınlarda : 7-35 U

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz ;

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“Baş Dönmesi Nedenleri ?”

 

Karaciğer Enzimleri Nelerdir ? & ALT (Alanin Aminotransferaz, SGPT) Yüksekliği Nedenleri” için bir yorum

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: