Kızamık (Rubeola) Belirtileri, Aşısı ve Tedavisi

Kızamık, Rubeola virüsünün neden olduğu, yüzyıllardan beri en sık rastlanılan çocukluk çağı döküntülü hastalığıdır.

Sağlık koşulları iyi olan toplumlarda Kızamığın neden olduğu kötü sonuçlar ve buna bağlı ölüm oranı azalmış durumdadır.

Son yıllarda, Kızamık aşısının yaygın olarak uygulanabildiği toplumlarda hastalık sıklığı da çok azalmıştır.

Kızamık Nasıl Bulaşır ?

Hasta kişinin öksürme ve aksırması ile havaya yayılan virüs, solunum yolu ile alınır ve Ağız, Boğaz ve Buruna yerleşerek enfeksiyona yol açar.

Kızamıkta Bulaştırma Süresi Ne Kadar ?

Kızamıklı hastalar mikrobu Burun mukozasında taşırlar. Kızamık ilk belirtinin görülmesinden sonra 7 gün süre ile bulaşıcıdır.

Mikrop dış ortamda uzun süre yaşamadığından Kızamıklı hasta ile temas eden kişilerin hastalığı üçüncü bir kişiye bulaştırması çok nadirdir.

Kızamık çocukluk çağı hastalığıdır. Anneden plasenta yoluyla geçen antikorlar nedeniyle yeni doğmuş bebeklerde ilk 3-4 ay içinde son derece enderdir. Eğer anne hiç Kızamık geçirmemişse Kızamık yenidoğan bebekte de görülebilir.

Hastalık daha fazla kış ve ilkbahar aylarında görülür. Aşının yaygın olarak uygulanmadığı toplumlarda Kızamık 2-3 yıl aralarla salgın yapar.

Kızamığın Belirtileri Nelerdir ?

Kızamığın kuluçka dönemi 10-12 gündür, bunu izleyerek 4 gün kadar süren belirti dönemi başlar.

Bu döneme özgü bulgular ;

Ateş

Göz iltihabı

Öksürük ve

Döküntülerdir.

Ateş döküntüden 3-4 gün öncesinden itibaren vardır. Döküntüden sonraki 2-5. günlerde hızla düşer.

Burun akıntısı, göz kapaklarında su toplaması ve iltihap görülür.

Fotofobi (ışıktan korkma) vardır.

Hastalık için özel olan ve Yanakların iç kısmında görülen etrafı Pembe-Kırmızı bir çizgi ile çevrili Beyazımsı lekeler döküntüden 2 gün önce belirir ve Kızamık için spesifiktir. 

Döküntüler ortaya çıkınca bu yaralar azalmaya başlar ve döküntünün 3.gününde esmerimsi leke bırakarak ve deride un sürülmüşcesine bir pullanma yaparak tamamen kaybolur.

Kızamıkta döküntü ciltte ufak kabartılar şeklindedir. Döküntü Saç çizgisi, Alın ve Enseden başlar; Yüz, Boyun, üst bölümlere ve gövdeye yayılır.

Yüz şiş bir görünüm alır.

Kızamık Tanısı Nasıl Konur ?

Şüpheli Kızamık Vaka Tanımı

Makülopapüler döküntüyle seyreden herhangi bir hastalık.

Klinik Kızamık Vaka Tanımı

38 C’den yüksek Ateş 
Makülopapüler döküntü ve
Öksürük veya Burun akıntısı veya Konjunktivit ile karakterize hastalık.

Kesin Kızamık Tanısı

Laboratuvar ile konur.

Kesin Kızamık Tanısı için Gerekli Laboratuvar Kriterleri ;

Kızamığa özgü Rubeola IgM antikoru saptanması veya

Kızamık virüs izolasyonu veya

Kızamık viral RNA saptanması veya

2-4 hafta arayla alınan serum örneklerinde Rubeola IgG antikor titresinde en az 4 kat artış.

Kızamıkta Banyo Yapılır mı ?

Ateşin yükseldiği durumlarda ılık duş alınması tavsiye edilir.

Döküntüler için de kaşıntının azalması ve rahatlaması için Banyo yapılmasında bir sakınca yoktur. Ancak hastanın Banyo sonrası üşütmemesine dikkat edilmelidir.

Yine de Kızamıklı hastanın Banyo yapıp yapamayacağına Doktorun tavsiyesine göre karar verilmelidir.

Kızamık Aşısı Nasıl ve Ne Zaman Yapılır ?

Kızamıktan korunmanın tek yolu aşıdır.

Kızamık aşısı kızamığa karşı son derece etkin ve güvenli bir aşıdır.

Ülkemizdeki Kızamık vakalarının büyük çoğunluğu 15 yaşından küçük çocuklardır. Erişkin vakaları nispeten azdır.

Kızamığın yaygın olarak görüldüğü toplumlarda aşının 9. ayda, Kızamık vakalarının çok azalmış ve ileri yaşlara kaymış olduğu toplumlarda ise 15. ayda veya daha geç yapılması önerilmektedir.

Kızamık aşısının içinde gücü azaltılmış Kızamık mikrobu vardır. Hastalığa neden olmaz.

Kızamık Aşısının Yan Etkileri Nedir ?

Kızamık aşısı olan her 100 kişiden 5 ile 10’unda ateş ve hafif döküntü görülebilir.

Bu çocuklara parasetamol gibi ateş düşürücü ilaç verilebilir.

Kızamık Tehlikeli midir ?

Süt çocuklarında Orta Kulak İltihabı Kızamık hastalığının sık rastlanılan sonucudur. Orta Kulaktan irinli akıntı gelmesi ve ateşin düşmemesi karakteristiktir.

Süt çocuklarında Bronşiyolit veya Zatürre, özellikle zayıf ve bakımsız çocuklarda sık rastlanılan durumlardır.

Pnömoni (Zatürre), gelişmekte olan ülkelerde Kızamık hastalığının ölüme yol açan en önemli ve tehlikeli sonucudur.

Kızamıktan Koruyucu Önlemler Nelerdir ?

Kızamıkla temas eden bir çocuk temastan sonra 1-2 gün içinde Kızamık aşısı yapılarak Kızamıktan korunabilir.

En etkili koruyucu önlem aşı ile aktif bağışıklama yapılarak sağlanır.

Her sağlıklı çocuğa Kızamık aşısı uygulanmalıdır. Aşı uygulama yaşı ülkelere göre değişir.