Kreatin Kinaz (CK) Nedir, Neden Yapılır, Yüksekliği Nedenleri ?

Kreatin Kinaz (CK), birçok dokuda bulunsa da başlıca çizgili Kas hasarına sebep olan her türlü hastalığın ve Miyokardial İnfarktüs’ün teşhisi ve takibi amacıyla kullanılır.

Başta çizgili Kas, Beyin ve Kalp dokusu olmak üzere pek çok dokuda bulunan, enerji metabolizması ile ilişkili bir enzimdir. Reversible olarak Kreatin’i ATP ile fosforilasyona uğratarak Fosfokreatin’e dönüştürür.

Geçmişte bu enzim için kullanılmış olan Kreatin Fosfokinaz adlandırması, Terminolojik olarak yanlışlık içerdiğinden günümüzde kullanılmamaktadır.

Kreatin Kinaz (CK) Nedir ?

Kreatin Kinaz, 2 alt üniteden oluşur.

Bu alt ünitelerden biri B (Brain) diğeri M (Muscle) olarak adlandırılır. Bu alt ünitelerin bir araya gelerek, BB , MB, MM şeklinde 3 farklı dimer, yani izoenzim oluşturması mümkündür.

CK-BB  en fazla Beyin, Prostat, Bağırsaklar, Akciğerler, Mesane, Uterus, Plasenta ve Tiroit bezinde;

CK-MM ise ağırlıklı olarak İskelet ve Kalp kasında bulunur.

CK-MBnin en yüksek oranda bulunduğu doku Kalp kasıdır.

Kalp dokusunun farklı kısımlarında bulunma oranı % 25-46 arasında değişir. Buna karşılık iskelet kasında bulunma oranı genellikle % 5’ten düşüktür.

Makro CK, CK enziminin İmmünglobulinlerle kompleks oluşturması veya mitokondriyal CK izoenzimlerinin oligomerler oluşturması sonucunda meydana gelen bir durumdur.

Bazen Total CK aktivitesi yüksekliğine, bazen de izoenzim aktivitesi ölçümlerinde yalancı yüksekliklere sebep olması nedeniyle önem taşır.

Makro CK’ya en sık olarak Gastrointestinal Adenoma ve Karsinomalar, Miyokardiyal ve Vasküler hastalıklar gibi yaşamı tehdit eden önemli hastalıklarda rastlanır.

Kreatin Kinaz (CK) Neden Yapılır ?

Kreatinin Kinaz aktivitesi ölçümü, klinik uygulamada en fazla Kas hastalıklarının tanısında kullanılır.

Geçmişte CK-MB izoenzimi ile birlikte Miyokard İnfarktüsünün tanısı ve takibi amacıyla kullanılmış olmakla birlikte, CK-MB aktivitesi ölçümü günümüzde yerini büyük ölçüde Troponin I ve T analizlerine bırakmıştır.

Miyokard İnfarktüsü sonrasında serum CK aktivitesi, hasarın başlamasından 4-8 saat sonra yükselmeye başlar. Maksimum aktiviteye 12-24. saatler arasında ulaşılır. Yaklaşık 3-4 gün içinde aktivite normal sınırlara döner.

Kreatin Kinaz (CK) Yüksekliği Nedenleri ?

Travmalar

Cerrahi müdahaleler

Rabdomyolizis

Polimiyozit

Dermatomiyozit

Miyokardit

Müsküler Distrofiler (Duchenne ve Becker)

Reye sendromu

Malign Hiperpireksi

Uzun süreli Hipotermi

Hipotiroidizm

Enfeksiyonlar

Konjestif Kalp Yetmezliği

Kardiyak Defibrilasyon uygulanması

Pulmoner Emboli

Generalize Konvülsiyonlar

Beyin İnfarktüsü

Şiddetli Egzersiz

İntramüsküler Enjeksiyonlar kanda Total CK aktivitesinde artışa neden olur.

Özellikle Duchenne tipi olmak üzere bütün Müsküler Distrofilerde, Total CK aktivitesi çok yüksek bulunur.

Duchenne Tipi Müsküler Distrofi, X kromozomuna bağlı genetik bir hastalık olduğundan, kadınlarda taşıyıcılığı, Erkeklerde ise hastalığı görülür.

Hastalarda, referans aralık üst sınırının 50 katına varan yüksek değerlere sıklıkla rastlanır.

En yüksek değerlere Bebeklik ve Çocukluk (7-10 yaş arası) dönemlerinde rastlandığı halde, hastalığın ilerleyerek fonksiyon gören kas dokusunu azaltması sonucunda total aktivite düşmeye başlar.

Ancak uzun bir fiziksel inaktivite döneminden sonra normal aralık sınırları içinde değerler de ölçülebilir.

Referans aralık sınırlarının altındaki aktivite ölçüm sonuçlarının klinik olarak fazla bir anlamı yoktur.

CK Aktivitesi Düşüklüğü Nedenleri ?

Kas kitlesinde azalma ve

Sedanter yaşam tarzına bağlı olarak CK aktivitesi düşük bulunabilir.

Numune :

Serum.

Referans Aralığı :

 

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !