Laktoz İntoleransı Nedir, Nasıl Anlaşılır ve Tedavi Edilir ?

Laktoz İntoleransı Süt veya Süt içeren gıdalar tüketildiğinde Hazımsızlık, Karın ağrısı gibi gastrointestinal semptomlarla sonuçlanan Barsakların Laktoz’u yani Süt Şekeri sindirme ve emilim yetersizliği’dir.

Laktoz intoleransı genetik olarak Barsakta bulunan ve Laktoz Şekerini parçalamakla görevli “Laktaz” enziminin eksikliği ile olabileceği gibi, Laktaz’ı yok eden, İnce bağırsakları etkileyen hastalıklardan da kaynaklanabilir.

Genetik olarak Laktaz eksikliği, erken çocukluktan 21 yaşına kadar sürer.

Bağırsak hastalıkları herhangi bir yaşta ortaya çıkabileceğinden, Laktoz intoleransı da her yaşta başlayabilir.

Laktoz İntoleransı Neden Olur ?

Laktoz, iki şeker olan Glikoz ve Galaktoz’dan oluşan bir Şeker molekülü’dür. Laktoz’un Barsaktan emilmesi ve vücuda alınmasından önce Glikoz ve Galaktoz’a bölünmesi gerekir.

Glikoz ve Galaktoz, daha sonra, İnce Bağırsağı kaplayan hücreler tarafından absorbe edilir. Laktoz’u Glikoz ve Galaktoz’a bölen enzime “Laktaz” adı verilir ve bu enzim İnce Bağırsağın üstündeki hücrelerde bulunur.

Laktaz eksikliği Konjenital, Sekonder veya Genetik olmak üzere 3 nedenden biriyle ortaya çıkabilir.

Laktaz eksikliği, Laktaz üretmekten sorumlu olan gendeki bir mutasyona bağlı olarak Laktazın Konjenital yokluğu yani Doğumdan beri varolmaması ile ortaya çıkabilir.

Bu çok nadir bir durumdur ve bu tip Laktaz eksikliğinin belirtileri doğumdan kısa bir süre sonra başlamaktadır.

Bu eksiklik Laktaz’la birlikte İnce Bağırsağın tabakasını yok eden hastalıklardan dolayı kaynaklanmaktadır. Böyle bir hastalığa örnek Çölyak Hastalığı verilebilir.

Laktaz eksikliğinin en yaygın nedeni, çocukluktan sonra ortaya çıkan Laktaz miktarında bir azalmadır ve erişkin tipi Hipolaktazi olarak adlandırılan yetişkinliğe kadar devam eder. Laktaz’daki bu azalma genetik olarak programlanmıştır.

Laktaz eksikliği veya intoleransı en yaygın olarak Asyalılar arasında görülür ve bazı toplumlarda yetişkinlerin % 90’ından fazlasını etkiler.

İnsanlar yaşlandıkça Laktoz intoleransı gelişebilir, bununla birlikte derecesi hafiftir.

Laktoz İntoleransı Belirtileri Nelerdir ?

Laktoz intoleransı’nın temel bulguları Karın ağrısı, İshal ve Karında gaz sancısı’dır.

Karın şişkinliği ve Mide bulantısı daha az görülür.

Kabızlık ise Laktoz intoleransında normalde görülmez.

Ne yazık ki, bu semptomlara çeşitli gastrointestinal hastalıklar da neden olabilir, bu nedenle bu semptomların varlığı kişide Laktaz eksikliği veya Laktoz intoleransı olup olmadığını göstermez.

 

 

Hangi Gıdalarda Laktoz var ve Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileri ?

Sütten yapılan gıdalar Laktoz’un doğal kaynakları olmasına rağmen Laktoz, eklendiği hazır gıdalarda genellikle “saklanır”.

Laktoz’a karşı çok düşük toleransa sahip kişiler Laktoz içerebilecek birçok gıda ürününü, hatta küçük miktarlarda bile bilmelidirler.

Laktoz içerebilen gıda ürünleri şunları içerir:

Ekmek
Pişmiş ürünler
İşlenmiş kahvaltılık tahıllar
Hazır Patates, Çorba ve kahvaltı içecekleri
Margarin
Salata sosları
Şekerler
Cipsler ve diğer işlenmiş atıştırmalıklar
Krep, Bisküvi ve Kurabiyeler
Yumuşak Peynirler
Süt

Sadece Süt ve Laktoz için değil aynı zamanda Süt suyu püresi, Peynir altı suyu, Süt ürünleri ve yağsız kuru Süt tozu gibi yiyecek etiketleri de dikkatle okunmalıdır. Bunların herhangi biri bir etikette listeleniyorsa, ürün Laktoz içerir.

Laktoz İntoleransı Nasıl Anlaşılır ?

Eliminasyon Diyeti

İnsanlara Laktoz intoleransını kendi kendine teşhis etme fırsatı sağlayan bir diyettir. Süt ve süt ürünlerinden arındırılmış bir diyetle beslenmeleri istenir.

Bununla beraber bu diyetin bazı sıkıntıları vardır;

Süt ürünleri hazır gıdalarda çok yaygındır ve gizli bulunabilir, bu diyeti gerçekten gerçekleştirmek zordur. Bu nedenle ciddi Laktaz eksikliği olan kişiler, eliminasyon diyeti ile farkında olmadan Laktoz alırlarsa başlarda semptomlara yol açmayan az miktarda Laktoz zamanla birikince şikayetlere yol açmaya başlar ve kişiler yanlışlıkla Laktoz intoleransının kendilerinde olmadığını sanabilirler.

İnsanlar çoğunlukla eliminasyon diyetiyle kısa sürede Laktoz toleransının belli olabileceğini düşünürler. Belirtiler şiddetli ve günlük olarak ortaya çıkıyorsa, kısa bir araştırma yeterli olabilir, ancak belirtiler az veya değişken ise, diyet tanı koymada yetersiz kalır ve birkaç hafta daha devam ettirilmesi gerekebilir.

Laktoz intoleransının teşhisi için bir eliminasyon diyeti kullanılacaksa, sıkı bir diyet olmalıdır ve bir diyetisyen tarafından diyet kılavuzu şeklinde sunulmalıdır.

Süt ürünlerinin tamamen ortadan kaldırılması, eğer gerçekten Laktoz intoleransı varsa semptomları tamamen ortadan kaldırmalıdır.

Sütle Deneme

Süt denemesi, eliminasyon diyetine göre Laktoz intoleransını teşhis etmenin daha basit bir yoludur.

Kişi bir gece aç kalır ve sabah bir bardak Süt içer.

3-5 saat boyunca başka hiçbir şey yemez.

Laktoza intolerans varsa Süt, birkaç saatlik bir süre içinde semptom üretmelidir.

Herhangi bir semptom yoksa veya semptomlar olağan semptomlardan önemli derecede hafifse, Laktoz intoleransı ihtimali çok azdır.

Sütteki yağın semptomlara neden olma ihtimalini ortadan kaldırmak için, kullanılan sütün Yağ içermemesi önemlidir.

Semptomların Laktoz intoleransından çok farklı bir durum olan Süt Allerjisi‘ne bağlı olma ihtimalini ortadan kaldırmak için süt yerine saf Laktoz kullanılabilir, bununla birlikte, Süt’le ilgili alerjik bulgular nadirdir ve başta Bebeklerde ve küçük çocuklarda görülür.

Nefes Testi

Hidrojen Nefes Testi, Laktoz intoleransı için en uygun ve güvenilir test’tir.

Nefes testi için 25 gram saf Laktoz bir gecelik açlık sonrası hızla su ile yutulur.

Laktozun alınmasından sonra 3-5 saat boyunca her 10 veya 15 dakikada bir nefes numuneleri toplanır ve numuneler Hidrojen ve/veya Metan için analiz edilir.

Nefes testi, Laktoz intoleransını ve potansiyel olarak Laktaz eksikliğini belirlemek için en iyi testtir, ancak birkaç zayıf yönü vardır.

İlki, uzun, sıkıcı bir test olmasıdır.

İkincisi, kullanılması gereken Laktoz miktarına göre Süt zorlama testi ile aynı sorundan muzdarip olmasıdır.

Laktoz’un İnce Bağırsaktan transit geçişini hızlandıran hastalıklar, Laktozun tamamen sindirimi ve emilmesini önleyerek yalancı pozitif Laktoz intoleransı tanısına neden olabilir.

Son zamanlarda alınmış Antibiyotik tedavisi, Kolonik Bakterileri ve bunların Hidrojen veya Metan üretimini baskılayabilir ve Laktoz toleransının yalancı negatif çıkmasına neden olabilir.

Genetik Testler

Bağırsak mukozasındaki Laktaz enziminin yok olması genler tarafından kontrol edilir. Genetik test, doğumsal ya da gelişimsel Laktaz eksikliğinin teşhis edilmesinin en doğrudan yollarından biridir.

Ne yazık ki test oldukça pahalıdır.

Bağırsak Biyopsisi

Laktaz eksikliği için en doğrudan test, Laktaz düzeyinin ölçülmesiyle Bağırsak Biyopsisi’dir.

Laktoz İntoleransı Testi Nerede Yapılır ?

Laktoz intoleransı testlerinden Nefes Testi bazı Hastanelerin Çocuk Poliklinikleri’nde ve Özel Laboratuvar’larda yapılabilir.

Genetik testler de bazı Laboratuvarlar, Özel veya Üniversite Hastanelerinde yapılabilir.

 

 

Laktoz İntoleransı Tedavisi Nasıldır ?

Diyet Değişiklikleri

Laktoz intoleransı’nı tedavi etmenin en iyi yolu, diyetteki Laktoz miktarını azaltmak’tır.

Neyse ki, Laktoz intoleranslı çoğu insan, küçük veya hatta orta miktarda Laktoz’u tolere edebilir. Semptomlardan yeterince rahatlama elde etmek için genelde büyük Süt içeren ürünlerin alınmaması yeterlidir.

Bu nedenle, Süt, Yoğurt, Peynir ve Dondurma‘yı artık tüketmemek gerekebilir.

Yoğurt büyük miktarlarda Laktoz içerse de Laktoza toleranslı insanlar tarafından tolere edilebilir. Bu, Yoğurt yapmak için kullanılan Bakterilerin Laktaz içerdiğinden ve Laktaz’ın da Laktoz’un bir kısmını parçalamasından kaynaklanır.

Çoğu Süpermarket’te Laktozsuz Süt bulunabilir. Soya ve Pirinç sütü de dahil olmak üzere Süt’ün yerine kullanılabilir.

Az miktarda Laktoz bile tolere edemeyen kişiler için diyet kısıtlamaları daha şiddetli yapılır. Süt içeren herhangi bir üründen kaçınılmalıdır.

Laktaz Enzimi

Laktaz’ın Tabletleri gıdalarla birlikte alınabilir.

Adaptasyon

Bazı insanlar, diyetlerinde Süt veya Süt içeren ürünlerin miktarını yavaş yavaş arttırarak daha fazla Laktoz’u tolere edebilirler.

Bu adaptasyon Bağırsakta Laktaz artışlarından kaynaklanmaz. Adaptasyon muhtemelen Kolondaki Bakterilerdeki değişikliklerden kaynaklanmaktadır.

Kalsiyum ve D vitamini Takviyeleri

Süt ve Süt içeren ürünler diyet Kalsiyumu’nun en iyi kaynaklarıdır, bu nedenle Kalsiyum eksikliği Laktoz intoleranslı kişiler arasında yaygındır.

Bu, Osteoporoz riskini ve ciddiyetini ve ortaya çıkan Kemik kırıklarını arttırır.

Bu nedenle, diyetlerine Kalsiyum ve D vitamini ilave etmeleri önemlidir.

Laktoz İntoleransı’nı Hangi Doktor Tedavi Eder ?

Genellikle Gastroenterolog, Dahiliye veya Çocuk Doktorları teşhis ve tedavide rol oynarlar.

Laktoz İntoleransı’nın Uzun Vadeli Sonuçları Nelerdir ?

Laktoz intoleransı’nın önemli uzun vadeli sağlık sonuçları Osteoporoz’a yol açan Kalsiyum eksikliği‘dir.

Daha seyrek olarak, D Vitamini Eksikliği ortaya çıkabilir ve Kemik Hastalığı’na neden olabilir.

Bu sağlık sorunlarının her ikisi de, Kalsiyum ve D vitamini takviyeleri ile kolaylıkla önlenebilir.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !