Methemoglobin Testi Nedir, Neden Yapılır ?

Methemoglobin testi pek fazla istenmese de siyanotik kişilerin (Methemoglobinemi) olasılığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Methemoglobin Testi Nedir ?

Methemoglobin, Hemoglobinin Hem grubunda bulunan 2+ değerlikli Demirin (Ferröz) oksitlenerek 3+ değerlikli (Ferrik) hale dönüşmesi sonucunda oluşur.

Hem grubundaki bu değişiklik bir yandan Hemoglobinin rengini kırmızıdan kahverengine dönüştürürken, aynı zamanda oksijen taşıma yeteneğini ortadan kaldırır.

Sağlıklı bireylerde oluşan az miktardaki Methemoglobin, Methemoglobin Redüktaz enzimi tarafından indirgenerek Hemoglobine dönüştürülür.

Enzim aktivitesinin yetersizliği veya üretimin indirgeme kapasitesinin üzerinde olması durumunda Methemoglobinemi meydana gelir.

Konjenital Methemoglobinemiler çok seyrek rastlanılan hastalıklardır. Konjenital Methemoglobinemilerden daha sık olarak, kimyasal maddelerin veya ilaçların sebep olduğu kazanılmış Methemoglobinemilerle karşılaşılır.

Gübre olarak kullanılan Nitratların içme suyuna karışması

Gıda endüstrisinde koruyucu olarak kullanılan Nitratların gıdalarda fazla bulunması veya

Tarımda Fungisit olarak kullanılan Bakır Sülfatın sebep olduğu zehirlenmeler inorganik maddelerin sebep olduğu Methemoglobinemilerdir.

Amil Nitrit

İzobütil Nitrit

Sodyum Nitrit

Nitrogliserin

Nitroprussit

Nitrik Oksit

Nitrojen Oksit Methemoglobinemiye sebep olan ve ilaç olarak kullanılan başlıca organik Nitrit bileşikleridir.

Trinitrotoluen’in patlaması sonucunda açığa çıkan Nitrit bileşiklerinin sebep olduğu zehirlenmeler de Methemoglobinemiye sebep olabilir.

Benzokain

Lidokain

Prilokain

Fenazopiridin gibi lokal anestezikler

Primakin ve Klorokin gibi sıtma ilaçları

Siklofosfamid, ifosfamid ve flutamid gibi antineoplastik ilaçlar

Asetaminofen, asetanilid, fenasetin, celecoxib gibi analjezik ve antipiretikler

Sulfonamidler, nitrofuranlar, paraaminosalisilik asit ve dapson gibi antibiyotikler, Methemoglobinemiye sebep olabilen en önemli ilaçlardır.

Anilin boyaları

Nitrobenzen

Naftalen

Aminofenol ve Nitroethan endüstride kullanılan ve Methemoglobinemiye sebep olabilen başlıca maddelerdir.

Antiseptik olarak kullanılan Rezorsinol, gıda boyası olarak kullanılan İndigo Carmine ve Herbisit olarak kullanılan Paraquat da Methemoglobinemiye sebep olabilir.

Methemoglobin Testi Neden Yapılır ?

Çok nadir istenit. Siyanotik kişilerde methemoglobin olasılığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Methemoglobinemi Belirtileri Nelerdir ?

Sağlıklı kişilerde Methemoglobin oranı genellikle % 1’in altında bulunur.

Enzim eksikliğine bağlı Konjenital Methemoglobinemilerin en sık görülen türünde Methemoglobin oranı % 10-35 arasında değişebilir ve kişiye siyanotik bir görünüm vermek dışında başka bir soruna sebep olmaz.

Hemoglobin defektine bağlı Methemoglobinemilerde de genellikle Siyanotik görünüm dışında başka bir belirti bulunmaz.

Toksik Methemoglobinemilerde çok daha yüksek oranlar görülebilir. Methemoglobinemi oranı % 10’un üzerine çıktığında Siyanoz belirgin hale gelmeye başlar.

Oran % 40’ı geçmeye başlayınca Hipoksiye bağlı klinik belirtiler ortaya çıkar. Daha yüksek oranlar ölümcül sonuçlara yol açabilir.

Numune:

EDTA’lı tam kan (mor kapaklı tüp).

Methemoglobinin stabil bir molekül olmaması sebebiyle, oranın beklemekle düşeceği dikkate alınmalıdır.

Buzdolabında bile yaklaşık olarak bir günde % 40 oranında düşebilir.

Referans Aralığı:

 % 1.50 ve altında olmalıdır.