Okzalat Testi Nedir, İdrarda Okzalat Yüksekliği ?

Okzalat veya Okzalik Asit başlıca olarak Üriner Sistem Taşı olan hastalarda, sebebin araştırılması süreci sırasında veya idrarla oksalat atılımını azaltmak amacıyla alınan tedbirlerin arzu edilen sonucu sağlayıp sağlamadığının izlenmesi sırasında kullanılır.

Oksalat’ın insan vücudunda önemli bir fizyolojik rolü yoktur.

Okzalat Nedir ?

Sağlıklı bir kişide idrarla atılan Okzalat’ın % 85-90 kadarı vücutta metabolizma artık ürünü olarak üretilirken, yalnızca % 10-15 kadarı gıdalarla dışarıdan alınan Okzalat’tan oluşur.

Okzalat, insan vücudunda Karaciğerde Glikolat metabolizmasının son ürünü olarak sentez edilir.

Besinlerle alınan Okzalat’ın başlıca kaynağı Bitkiler’dir.

Hayvansal kaynaklı ürünlerde hemen hemen hiç bulunmaz.

Semizotu, Ispanak, Pancar, Pazı en yüksek miktarda Okzalat içeren sebzelerdir.

Vücuttan atılımı Böbrekler aracılığı ile olur.

Okzalat Testi Neden İstenir ?

Klinik uygulamada idrarla atılan Okzalat miktarının ölçümüne en sık olarak Üriner Sistem Taşı oluşma riskinin değerlendirilmesine veya sık taş düşüren hastalarda sebebin araştırılmasına yönelik araştırmalar sırasında ihtiyaç duyulur.

İdrarda Okzalat Yüksekliği Neden Olur ?

Hiperoksalüri‘nin primer, enterik ve beslenme ile ilişkili olmak üzere, bilinen başlıca 3 ana sebebi vardır.

Glikolat metabolizması ile ilişkili enzim defektlerinden kaynaklanan Primer Hiperoksalüride, idrarla bir günde atılan Okzalat miktarı genellikle normalin 3-6 katı kadar fazla olur.

Çocukluk veya delikanlılık çağından itibaren tekrarlayan üriner sistem taşı oluşumu veya Nefrokalsinozis sorunu görülmeye başlar.

Hastalık Böbrek hasarına ve Renal yetmezliğe sebep olur. Ancak Böbrek yetmezliğinin erkenden belirlenip Renal transplantasyon yapılmaması durumunda, vücuttan atılamadığı için dokularda birikecek olan Okzalat çok ciddi sonuçlara sebep olabilir.

Deride iyileşmeyen yaralar, metabolik kemik hastalığı, tedaviye cevap vermeyen Anemi, Kardiyomiyopati, Kalpte ileti bozuklukları, dokularda Okzalat birikmesinden kaynaklanan başlıca sorunları oluşturur.

Enterik Hiperoksalüri, tüm Hiperoksalüri vakalarının % 5 kadarını oluşturur. Genellikle kronik ishal ile birlikte görülür.

Herhangi bir sebebe bağlı malabsorbsiyon sorunu aynı zamanda Hiperoksalüriye de sebep olabilir.

İntestinal bakterilerin aşırı çoğalması

Yağ malabsorpsiyonu

Kronik Biliyer hastalıklar veya Pankreas hastalıkları

Çölyak hastalığı

Çeşitli intestinal by-pass ameliyatları

İleal rezeksiyon

İltihabi Bağırsak hastalıkları ve kronik ishale sebep olan hemen hemen bütün durumlar Hiperoksalüri’ye de sebep olabilir.

 

Beslenme ile İlişkili Hiperoksalüri sıklığının çok fazla olduğu kabul edilmektedir.

Okzalat’tan zengin gıdaların fazla miktarda tüketilmesinin yanında, tüketilen hayvansal kaynaklı protein fazlalığı ve diyetteki Kalsiyum yetersizliği de bağırsaklardan Okzalat emilimini artırır.

Fazla miktarda Askorbik Asit alan kişilerde de, Askorbik Asitin vücutta Okzalat’a dönüştürülmesi sonucunda Hiperoksalüri gelişebilir.

Bağırsaklarda Okzalatı parçalayıcı özelliğe sahip ve normal floranın bir üyesi olan Oxalobacter Formigenes’in eksikliği de Hiperoksalüri sebeplerinden biri olabilir.

Değerlendirme :

İdrarla atılan Okzalat miktarının yüksekliği Hiperoksalüri’ye yol açan nedenlerden birinin bulunabileceğini düşündürür.

Bu sebeplerin dışında ;

Diabet

Siroz

Piridoksin eksikliği ve

Sarkoidoz‘da da idrarla Okzalat atılımı artmaktadır.

Fazla miktarda Et, C vitamini veya Okzalat içeren gıda tüketimi de idrarla atılan Okzalat miktarını artırır.

İdrarda Okzalat Düşüklüğü Neden Olur ?

Böbrek yetmezliği‘nde idrarla Okzalat atılımında azalma meydana gelir.

Numune :

10 ml 6N HCl üzerine toplanmış 24 saatlik idrar kullanılır. Numune toplandıktan sonra hacmi ölçülmeli ve 5 mL kadar bir kısmı laboratuvara gönderilmelidir.

Numune, toplanma sırasında ve toplandıktan sonra soğuk ortamda muhafaza edilmelidir.

İdrar toplanmaya başlanmadan önceki son 48 saat içinde C vitamini kullanılmamalıdır.

Referans Aralığı :

Yaklaşık olarak 0.04-0.49 mmol/gün.

24 saatlik idrarın tam olarak toplanamaması durumunda, mevcut idrardan kreatinin başına atılan Okzalat miktarının hesaplanması ve aşağıdaki tabloda verilen referans aralıklarla karşılaştırma yapılması da mümkündür.

6 ay-5 yaş : 7-350 mmol/mol crea

5 yaş ve üstü : 7-188 mmol/mol crea

 

 

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !