Plazminojen ve PAİ-1 testi

PAİ-1, plazminojen aktivatörlerini inhibe eden bir grup proteinden biridir ve  eksik olursa plazminojenin kontrolsuz üretimi ve aşırı fibrin yıkımı ile kanama riskinde artışla sonuçlanır. Yani PAİ-1 aşırı kanamayı engelleyen bir sigortadır.

Koagülasyon mekanizması fibrin yapıda pıhtı formasyonu ile sonuçlanan bir dizi kompleks basamağı içermektedir. Bu aşamalar:


İNTRİNSİK YOL
• Yavaş ve en önemli basamaktır.
• İntrinsik yolun başlangıcı son derece komplekstir. F 12’nin aktivasyonu kanın yabancı bir yüzeyle teması ile başlar. Bu yüzey bir cam, silikon veya plastik olabilir. İn vivo (vücut içinde) olarak da kollajendir.
• Aktive olan F12, F11’i , F11 de F9’u aktif hale getirir. F9, bir kofaktör olan F8 varlığında F10’u aktif hale getirir.
• F12, F11’i aktive ederken ayni zamanda prekallikrein ve plazminojeni de aktive etmektedir.
• APTT testi bu yolun aktivitesini ölçer.

EKSTRİNSİK YOL
• Doku faktörü (TF) tarafından hızlı ve erken aktive olan basamaktır.
• Doku faktörü (TF),primer olarak endotel hasarlanması ile salınmaktadır. Ayrıca trombositler ve monosit/makrofajlar tarafından da sentezlenmektedir.
• Ca iyonunun varlığında TF hızla F7’yi aktive etmektedir. TF/F7a kompleksi de hızla F10’u aktive etmektedir.
• PT testi bu yolun aktivitesini ölçer.

ORTAK YOL
Fibrin yapımı için gerekli son basamaktır. Ortak yol’da fibrin oluşumu 3 basamakta gerçekleşir:
* Fibrin monomerlerinin oluşması: Fibrinojen üç polipeptid zincirden (alfa-beta-gama) oluşur. Trombin (F2), fibrinojeni fibrin monomerlerine ayırır ve dolaşıma fibrinopeptid A ve B salınımına sebep olur.
* Fibrin monomerlerinin polimerizasyonu: Fibrinopeptidlerin ayrılması ile geriye kalan fibrin monomerleri kolayca polimerize olurlar yani sağlam değil,labildir.
* Fibrin pıhtının stabilizasyonu: Oluşan fibrin polimerleri dayanıklı yani stabil kılınır. Bu aşama için F13 (fibrin stabilize edici faktör), trombin ve Ca gerekmektedir. Fibrin pıhtının oluşmasını sağlayan Trombin, FII (Protrombin) ‘den kaynak almaktadır.
Protrombinden trombin oluşması için birçok basamak gerekmektedir. Son basamak F10’un aktif hale (FXa) dönüşmesidir. Ayrıca Ca , F5 ve fosfolipid yüzey de gerekmektedir.

Fizyolojik fibrinolizis, trombüs plakı ve trombüs şekillenmesine cevaben oluşan düzeltici bir olaydır. Burada plazminojen doku plazminojen aktivatörleri ile plazmine döndürülür ve plazminde fibrini, diğer koagülasyon proteinlerini, fibrinojeni, F 5 ve F 8’i yıkar ve böylece aşırı pıhtılaşmayı önler (yani bir nevi sigorta, aksi halde
kanama tehlikesi bertaraf edilecek ama pıhtı stabil kalacak ve bu seferde tıkanmaya bağlı olaylar gelişecekti).

 

PAI-1’de plazmin oluşumunu sınırlayarak fibrinolizisin dozunda olmasını sağlar. PAI’lerinde eksiklik plazminojenin kontrolsuz üretimi ve aşırı fibrin yıkımı ile kanama riskinde artışla sonuçlanır.

Artmış plazminojen seviyeleri:

Anabolik steroid ve oral kontraseptif kullanımı
Hipotiroidizm
Böbrek-KC nakli sonrası
Gebelik

Azalmış plazminojen seviyeleri:

Konjenital hipoplazminojenemi
DIC
Trombolitik tedavi
KC hastalığı
Hipertiroidizm
Postop dönemler

Artmış PAI-1 aktivitesi nedenleri:

PAI-1 aynı zamanda akut faz reaktanı olduğundan infeksiyon, inflamasyon ve travmalarda geçici olarak yüksek bulunabilir.
Kanserler
Obezite
Postoperatif dönem
Diyabet
Ateroskleroz
Gebelik
Birçok arteriyel ve venöz tromboembolik hastalıklar

Artmış PAI-1 seviyeleri antitrombotik tedavi etkinliğini düşürür. Bu nedenle tedaviye yanıtın etkisini izlemede ve yanıtsızlığın nedenini ortaya çıkarmada bu test istenebilir.

Numune : Sitralı plazma. Çok labil olduğundan kan alınır alınmaz plazma dondurulur ve çalışılacak merkeze dondurularak gönderilir.

Referans değerler:

Plazminojen için :

Yenidoğanlar : % 50-90

Çocuk ve yetişkinler: % 80-120

Plazma seviyesi : 10-16 mg/dl

PAI-1 için : 2-15 AU/ml

Plazma seviyesi : 5-40 ng/ml

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: