Potasyum (K) Testi Nedir, Neden ve Ne Zaman Yapılır, Hipokalemi ve Hiperkalemi Nedenleri

Potasyum (K) testi genellikle Vücud Potasyum değerlerindeki değişiklikleri görmek, Asid-Baz ve Su balansını değerlendirmek için istenir.

Potasyum (K) Nedir ?

Hücre içi’nin ana elektrodu (katyonu) ve tamponu’dur. Potasyum’un % 90’ı hücrelerin içinde geri kalanı Kemik ve Kan‘da bulunur.

Potasyum’un % 80-90’ı Böbrek‘ten, kalanı Ter ve Dışkı ile atılır.

Böbrekler K’u tutmaz, uzun süre alınmassa (açlık gibi) idrardan kayıp devam edeceğinden yetmezliği başlar.

Günde ortalama diyetle 80-200 mEq/L alınmalıdır. Minimum gereksinimi ve maksimum toleransı Sodyum’a çok benzer.

Potasyum Sinirsel impulsların iletiminde, Kas fonksiyonlarında, Asid-Baz balansında ve Ozmotik basıncın sağlanmasında rol oynar.

Kalsiyum ve Magnezyum’la beraber Kalp hızını ve kasılmasını düzenler. K eksikliğinde EKG’de U dalgası görülür.

Asid-Baz balansının Böbrek ayağında Na ile beraber çok önemlidir, K eksikliğinde hücre içi tampon olan Potasyum-Bikarbonat azalır, buna cevap H iyonları artar ve pH artar (asidoz).

Asidoz’a yanıt solunum merkezi uyarılır, Hiperventilasyon’la pCO2 azaltılır.

Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi) Belirtileri Nelerdir ?

Yüksekliğin şiddetine göre ;

EKG’de T dalgaları belirir

Kalp bloğu

P dalgaları düzleşir

Nabız zayıflar

Oligüri olur

Kaslarda instabilite ve fonksiyonlarında bozulma

Paralizi

Tremor ve

Felçler görülebilir.

Tedavide NaHCO3, Kayeksalat, İnsülin ve Glukoz verilir.

Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi) Belirtileri Nelerdir ?

T dalgaları çöker

P dalgaları pik yapar.

Yorgunluk

Kas zayılığı

Kas ağrıları

Uyuşmalar

Hipotansiyon

Kalp hızında artma

Solunum kaslarında zayıflık ile solunum zorluğu

Siyanoz

İştahsızlık

Bulantı

Kusma

Paralitik ileus

Apati

Tetani ve

Koma görülebilir.

Potasyum Yüksekliği (Hiperkalemi) Nedenleri Nelerdir ?

Genellikle K hücrelerden intrasellüler alana kaçar. K Renal atılımında azalma ve fazla alınması da sık nedenlerdir.

Böbrek yetmezliği

Dehidratasyon

Travmalar

Hücre hasarlanması (yanık, kazalar, ameliyatlar, kemoterapi, DIC)

Metabolik asidozlar (Diyabetik ketoasidoz gibi, hücrelerden K kaçışı olur)

Addison hastalığı

Hipo-Pseudohipoaldosteronizm

Diyabet (İnsülin eksiklikleri)

SLE

Orak Hücreli Anemi

İnterstisyel Nefrit

Tübüler Renal hastalıklar

Böbrek Transplant Rejeksiyonu

Hemoliz’li kandan çalışılma (orta derecedeki Hemoliz’de bile K seviyesi % 50 artar).

Turnike sırasında avucu 10 kez açıp kapama ile K değerleri % 10-20 artar. Mümkünse Turnikesiz kan alınmalı veya kan alınınca hemen turnike gevşetilmelidir.

İlaçlar (K tutucu Diüretikler, NSAID ilaçlar, IV Potasyum Penisilin)

Lösemi gibi şiddetli Lökositoz’lar

Trombositoz (Polisitemi Vera, Miyeloproliferatif hast… Trombosit’lerden Koagülasyon sırasında aşırı K salınımı ile olur, bu durumda serum yerine Heparin’li tüpe kan alınmalıdır).

Potasyum Düşüklüğü (Hipokalemi) Nedenleri Nelerdir ?

K hücreye girer, GIS ve Safra’dan K kayıpları, Böbrek’ten K atılımı veya azalmış K alımı ile olur.

İshal

Kusma

Terleme

Starvasyon – Malnütriyon -Malabsorbsiyon

Bartter Sendromu (K, Cl düşük, Alkaloz var, Renin ve Aldosteron yüksek)

Sızıntılı büyük yaralar

Kistik Fibrozis

Şiddetli yanıklar

Primer Hiperaldosteronizm

Alkolizm

Hiperglisemi

Respiratuvar Alkaloz

Renal Tübüler Asidoz

İlaçlar (Diüretikler, Antibiyotikler, Mineralokortikoidler)

Baryum Klorid zehirlenmesi

Megaloblastik Anemi’nin B12 ve Folat’la tedavisi sırasında

Fazla Meyankökü alımı ile K seviyeleri azalır.

Hipokalemi‘nin en sık nedeni Gastrointestinal kayıplar ve yetersiz K alındığı IV Sıvı tedavileri’dir.

Numune :

Serum veya Heparinli plazma.

Hemoliz’den kaçınılmalıdır.

Hemen santrifüj edilmelidir, aksi halde 4 saat içinde hücrelerdeki K kana geçer ve yalancı yüksek bulunur.

Referans Değerler :

Erişkin : 3.5- 5.3 mEq/L

1-18 yaş: 3.4-4.7 mEq/L

7 gün-1 yaş: 4.1-5.3 mEq/L

0-7 gün: 3.7-5.9 mEq/L

Panik Değerler :

2.5 mEq/L ve altı : Ventriküler Fibrilasyon

8 mEq/L ve üstü : Kalp kası ve Kaslarda instabilite

Minimum erişkinlerde günlük alınması gereken K seviyesi 40 mEq’dır. Digitalis ve Diüretik alanlarda Hipokalemi de varsa Kardiyak Aritmi gelişebilir, K seviyeleri hemen düzeltilmelidir.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: