Prolaktin Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Belirtileri ?

Prolaktin bir hormondur ve bu test başlıca olarak Beyindeki Hipofiz bezi hastalıklarının tanısında, Galaktore (Memelerden zamansız süt gelmesi), Görme bozuklukları, sürekli Baş ağrısı ve Adet düzensizliklerinde istenir.

Erkek veya Kadında İnfertilite (Kısırlık) varsa, Erkekte düşük Testosteron seviyelerinde, Prolaktinoma araştırmasında ve tedavi takibinde de istenir.

Anormal durumlarda artan Prolaktin, Erkekte ve Kadında cinsel istekte azalma, Kadınlarda adet düzensizlikleri gibi durumlara sebep olur.

Prolaktin Nedir ?

Prolaktin Beyinde bulunan Üzüm tanesi boyutundaki Hipofiz Bezi’nin ön lobundan salgılanan bir hormondur. Prolaktinin görevi Laktasyon’u (Memelerde süt üretilmesi) başlatmak ve devam ettirmektir.

Beyinde bulunan bir Nörotransmitter (Dopamin) tarafından kontrol edilir (İnhibe olur, gerektiğinde seviyesi düşürülür).

Normalde Erkeklerde ve Gebe olmayan Bayanların kanında çok az bulunur.

Puberteye kadar Kadın-Erkekte eşit seviyededir, puberteden sonra Kadınlarda östrojenler sentezlenir, bu da Prolaktini artırır.

Gebelerde ve yenidoğanlarda normal olarak yüksektir (Gebelerde Östrojen, Progesteron ve Prolaktin Memelerde süt üretimini uyarır, doğumdan sonra ise Prolaktin süt üretimini devam ettirir).

Meme başının uyarılması, Bebeğin süt emmesi Prolaktin salınmasını uyarır ve Süt sentezi başlar.

Gebelikten sonra en sık Prolaktin yüksekliği nedeni bir Hipofiz tümörü olan Prolaktinoma’dır.

Prolaktinoma Nedir ?

Bu tümör genellikle Bayanlarda görülür, en sık görülen Hipofiz tümörü‘dür ve genellikle iyi huyludur, bol miktarda Prolaktin salgılanır.

Prolaktin Yüksekliği Belirtileri Nelerdir ?

Memelerden süt gelmesi

Görme bozuklukları

Baş ağrısı

Menstruasyon düzensizlikleri

İnfertilite

Cinsel isteksizlik görülür.

Prolaktinoma tedavisinde genellikle Prolaktini inhibe eden Dopamin (Bromokriptin, Cabergolin ) yeterli olur, Prolaktin seviyesi düşer, semptomlar kaybolur.

Çok büyük tümörlerde ameliyat gerekebilir.

Prolaktin Yüksekliği Nedenleri Nelerdir ?

Prolaktin seviyeleri gün içnde çok değişir, sabah ve uyku sırasında en yüksek seviyededir.

Meme başının uyarılması

Egzersiz

Stres

Emzirme

Gebelik

Yenidoğanlar

Egzersiz

Prolaktinoma

Anorexia Nervosa (Yemek Yememe hastalığı)

Hipotalamus hastalıkları

Hipotroidizm

Böbrek Hastalıkları (Prolaktin yıkılamaz)

Meme başı stimülasyonu

Primer Hipotroidizm

İnsülinle indüklenmiş Hipoglisemi

Adrenal yetmezlik

Hipofiz hastalıkları ve tümörleri

Ektopik Prolaktin üreten tümörler (Kanserler, Lösemiler)

Polikistik Over Sendromu (PCOS)

İlaçlar (Östrojenler, Trisiklik Antidepresanlar, Trankilizanlar, Metildopa gibi hipertansiyon ilaçları, Opiatlar, Kokain)

Emzirmeyen ve Gebe olmayan Bayanlarda Prolaktin > 200 ng/ml ise genellikle Prolaktin sekrete eden tümörler (Prolaktinoma gibi) düşünülür, ama normal Prolaktin seviyeleri de Hipofiz tümörünü ekarte etmez.

Prolaktin Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir ?

Hipopütitiarizm (Hipofiz bezi yetmezliği)

Sheehan sendromu (Hipofiz apopleksisi, kansız kalması)

Dopaminerjik ilaçlar (L-Dopa)

Numune :

Sabah alınan kan (uyandıktan 3 saat sonra, mümkünse sabah 08:00-10:00 arası alınmalı, mümkünse aç olunmalı, mümkünse son 1 hafta ilaç kullanılmamalı ve son 1 saattir egzersiz yapılmamalıdır).

Hemen serumu ayrılmalı ve hemen çalışılmalı, aksi halde dondurularak veya Buz içinde saklanmalıdır.

Referans Değerler :

Gebe olmayan Bayanlar : 0 – 23 ng/ml

Gebeler : 34 – 386 ng/ml

Erkekler : 0 – 20 ng/ml

Çocuklar: 3.2 – 20 ng/ml