Prolaktin Testi Nedir, Neden İstenir, Yüksekliği ve Düşüklüğü

Prolaktin testi başlıca olarak beyindeki  hipofiz bezi hastalıklarının tanısında, galaktore (memelerden zamansız süt gelmesi), görme bozuklukları, sürekli baş ağrısı varsa, erkek veya kadında infertilite (kısırlık) varsa, erkekte düşük testosteron seviyelerinde, prolaktinoma araştırmasında ve tedavi takibinde istenir.

Anormal durumlarda artan prolaktin, erkekte ve kadında cinsel istekte azalma, kadınlarda adet düzensizlikleri gibi durumlara sebep olur.

Prolaktin beyinde bulunan üzüm tanesi boyutundaki hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan bir hormondur. Prolaktinin görevi laktasyonu (memelerde süt üretilmesi) başlatmak ve devam ettirmektir.

Beyinde bulunan bir nörotransmitter (dopamin) tarafından kontrol edilir (inhibe olur,gerektiğinde seviyesi düşürülür). Normalde erkeklerde ve gebe olmayan bayanların kanında çok az bulunur.

Puberteye kadar kadın-erkekte eşit seviyededir, puberteden sonra kadınlarda östrojenler sentezlenir, buda prolaktini artırır.

Gebelerde ve yenidoğanlarda normal olarak yüksektir (gebelerde östrojen, progesteron ve prolaktin memelerde süt üretimini uyarır, doğumdan sonra ise prolaktin süt üretimini devam ettirir).

Meme başının uyarılması -bebeğin emmesi gibi-prolaktin salınmasını uyarır ve süt sentezi başlar.

Gebelikten sonra en sık prolaktin yüksekliği nedeni bir hipofiz tümörü olan prolaktinoma’dır.

Bu tümör genellikle bayanlarda görülür nadiren erkeklerde de ,en sık görülen hipofiz tümörüdür ve genellikle iyi huyludur, bol miktarda prolaktin salgılanır.

Tümörün çapına göre gebe olmayanlarda hatta erkeklerde memelerden süt gelmesi, basıya bağlı görme bozuklukları, baş ağrısı, menstruasyon düzensizlikleri, infertilite, cinsel isteksizlik görülür.

Prolaktinoma tedavisinde genellikle prolaktini inhibe eden dopamin (bromokriptin, cabergolin ) yeterli olur, prolaktin seviyesi düşer, semptomlar kaybolur.

Çok büyük tümörlerde ameliyat gerekebilir.

Prolaktin yüksekliği-Başlıca:

Prolaktin seviyeleri gün içnde çok değişir, sabah ve uyku sırasında en yüksek seviyededir. Meme başının uyarılması, egzersiz, stres ve emzirme ile artar.

• Gebelik

• Yenidoğanlar

• Stres

• Egzersiz

• Uyku

• Prolaktinoma

• Emzirme dönemi

• Anorexia Nervosa (yemek yememe hastalığı)

• Hipotalamus hastalıkları

• Hipotroidizm

• Böbrek Hastalıkları (prolaktin yıkılamaz)

• Meme başı stimülasyonu

• Primer Hipotroidizm

• İnsülinle indüklenmiş hipoglisemi

• Adrenal yetmezlik

• Hipofiz hastalıkları ve tümörleri

• Ektopik prolaktin üreten tümrler (bazı kanserler, lösemiler)

• Polikistik Over Sendromu (PCOS)

• İlaçlar ( Östrojenler, trisiklik antidepresanlar, dopamin inhibitörü ilaçlar: trankilizanlar,metildopa gibi hipertansiyon ilaçları, opiatlar, kokain_bunlar dopamini inhibe eder,dopaminde azaldığından prolakini inhibe edemez.

Prolaktin düşüklüğü-Başlıca:

• Hipopütitiarizm (hipofiz bezi yetmezliği)

• Sheehan sendromu (hipofiz apopleksisi, kansız kalması)

• Dopaminerjik ilaçlar (L-dopa kullanımı ile prolaktin seviyeleri düşer)

Emzirmeyen ve gebe olmayan bayanlarda prolaktin > 200 ng/ml ise genellikle prolaktin sekrete eden tümörler (prolaktinoma gibi) düşünülür, ama normal prolaktin seviyeleri de hipofiz tümörünü ekarte etmez

Numune :

Sabah alınan kan (uyandıktan 3 saat sonra, mümkünse sabah 08:00-10:00 arası alınmalı, mümkünse aç olunmalı, mümkünse son 1 hafta ilaç kullanılmamalı ve son 1 saattir egzersiz yapılmamalıdır).

Hemen serumu ayrılmalı ve hemen çalışılmalı, aksi halde dondurularak veya buz içinde saklanmalıdır.

Referans Değerler:

Gebe olmayan bayanlar : 0-23 ng/ml

Gebeler : 34 – 386 ng/ml

Erkekler: 0-20 ng/ml

Çocuklar: 3.2- 20 ng/ml

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: