Protein C Aktivitesi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

Protein C testine Pulmoner Emboli, DIC gibi Tromboembolik bir olay yaşayanlarda ve Tekrarlayan Düşük sorunu sebebiyle Trombofili açısından araştırmaya tabi tutulanlarda ihtiyaç duyulur.

Trombotik sorunlar yaşayan bir Yenidoğanda ise Konjenital Yetersizlik olasığının araştırılması amacıyla kullanılır.

Protein C Aktivitesi Nedir ?

Protein C, K vitaminine bağımlı olarak Karaciğer’de üretilen, plazmada bulunan, Antikoagülan etkiye sahip bir proenzimdir. Protein S ile birlikte doğal Antikoagülanlar olarak da adlandırılırlar.

Plazmadaki yarı ömrü 6- 10 saat kadardır.

Kanda inaktif olarak dolaşmakta olan protein C, Trombin-Trombomodulin komplesine bağlanarak aktif hale (APC) geçer. Etkisini tam olarak gösterebilmesi için, kofaktör Protein olarak fonksiyon gören ve kendisi gibi karaciğerde K vitaminine bağımlı olarak üretilen Protein S’e ihtiyaç vardır.

Antikoagülan etkisini, Faktör V ve Faktör VIII’in aktif formlarını  inaktive ederek gösterir. Aksi halde inaktif hale getirilmemesi durumunda FVa, FXa ve Kalsiyum varlığında Fibrinojen’in Fibrin’e dönüşmesini sağlar.

Aktive haldeki Protein C aynı zamanda Plazminojen Aktivatör İnhibitör- 1’i (PAI-1) inaktive ederek Fibrinolizis’i de kolaylaştırmaktadır.

Ayrıca Aktive Protein C’nin Trombositlerle ve endotel hücrelerinin yüzeyleri arasındaki etkileşimi azaltıcı rolünün de Antikoagülan etkide pay sahibi olduğu bildirilmektedir.

Herediter Protein C Yetersizliği Nedir ?

Herediter Heterozigot Protein C yetersizliği iki tipte görülür ;

Tip I’de, hem antijen, hem aktivitesi beraberce düşüktür.

Tip II’de ise antijen konsantrasyonu normal bulunduğu halde aktivite düşüktür.

Konjenital Homozigot Protein C Yetersizliği, Neonatal dönemde ortaya çıkabilen ve Purpura Fulminans’ı andıran ağır Trombotik Diateze neden olur. Daha çok venöz olmak üzere Trombotik olaylara yatkınlığı artırır.

Bu kişilerde İnme ve Miyokard İnfarktüsü ile sonuçlanan Arteryel Trombotik olaylar da sık görülür. Bu grupta yer alan bireylerin aile öykülerinde bu tür olaylara nadir olmayarak rastlanır.

Bu grupta yer alan hastalarda aynı zamanda Kumadin ve türevlerinin kullanımı sırasında Cilt nekrozu meydana gelme riski vardır. Bu tablo genellikle tedavinin başlangıç safhasında ortaya çıkar.

Konjenital Protein C Yetersizliği kuşkusu bulunan kişilerde, daha hızlı sonuç elde edilmesi sebebiyle ilk aşamada aktivite ölçümü yapılır. Aktivite’nin düşük bulunması halinde yetersizliğin tipinin belirlenmesi amacıyla antijen ölçümü gerekebilir.

Protein C Aktivitesi Düşüklüğü Nedenleri ?

Sonradan Protein C düşüklüğüne neden olan edinsel olasılıklar elimine edilebiliyorsa, aktivitenin % 60-70’in altında bulunması Konjenital Yetersizlik lehine bir bulgu olarak kabul edilir.

Konjenital yetmezlikler dışında sonradan ortaya çıkan yetersizlikler de görülebilir ;

K vitamini yetersizliği

Oral Antikoagülan kullanımı

Karaciğer hastalıkları

Dissemine İntravasküler Koagülasyon‘da olduğu gibi damar içi pıhtılaşma ve Fibrinolizisin hızlandığı durumlarda plazma Protein C konsantrasyonunda ve aktivitesinde azalma olur.

Homozigot Protein C yetersizliği olanlarda Protein C aktivitesi genellikle ölçülemeyecek kadar düşük bulunur.

Protein C Aktivitesi Yüksekliği Nedenleri ?

Yükselmiş aktivite değerleri önemli değildir ve bir hastalığı göstermez.

Numune :

Sitratlı Plazma (Mavi kapaklı tüp).

Numune alındıktan sonra plazma Hemoliz edilmeden hemen ayrılmalı, soğuk ortamda muhafaza edilmeli ve gönderilmelidir.

Kumadin türevi antikoagülan kullanan hastalarda Protein C aktivitesi bu ilaçların etkisiyle düşük bulunabileceğinden, numunenin tedaviye 2 hafta ara verildikten sonra alınması önerilir.

Heparin kullanan hastalarda ise tedavi numunenin alınmasından 2 gün önce kesilmelidir.

Referans Aralığı :

Normalin % 70-140‘ıdır.

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !