Retikülosit Sayımı ve Anemi Nedir ?

Retikülosit Sayımı özellikle Akut Kan Kayıpları’ndan sonra veya Hemolitik Anemi‘lerde kemik iliğindeki Eritrosit üretim aktivitesi hakkında bilgi sahibi olunması amacıyla kullanılır.

Retikülositler olgunlaşmalarını henüz tamamlamamış Eritrositlerdir. Çekirdekleri yoktur. Ancak sitoplazmaları ribozom kökenli RNA artıkları içermeyi sürdürür.

Retikülositler Kemik İliğinde oluşur. 3 gün ilikte olgunlaştıktan sonra çevre kanına geçerler. Dolaşımda tam olgun Eritrosit halini almaları 1 gün sürer.

Normalde çevre kanında dolaşan Eritrositlerin kabaca % 1’i (% 0.5-2.0) Retikülosit evresindedir.

Bu hücrelerin “Retikülosit” olarak adlandırılma nedeni, yeni metilen mavisi ya da parlak krezil mavisi gibi boyalarla, yayma tespit edilmeden boyandıklarında (supravital boyama) içlerinde ince iplikçik ve granüllerden oluşan ağsı (retiküler) bir örgünün görülmesidir.

May-Grünwald-Giemsa ile boyanmış yaymalarda, normal Eritrositlerden biraz daha büyük olan Retikülositler, Eritrositler gibi tam pembe değil, biraz daha mavimsi boyanırlar (Polikromazi).

HemaDiff (Yeni Metilen Mavisi) Boyaması

Yeni Metilen Mavisi ve Brillant Cresil Blue supravital boyalardır.

RNA ya bağlanırlar ve gözle görünür mavi-koyu flamanlar oluşur.

EDTA veya Heparinli Tam Kan’dan çalışılabilir.

Kapiler tüp hemen Heparinize tüpe alınır ve Boyayla karıştırılırsa oda olur.

Kan hemen boyanmalıdır. Boyandıktan sonra uzun süre saklanabilir.

 

 

İşlem :

4 damla Boya ve 4 damla Kan küçük bir tüpte iyice karıştırılır.

15 dk oda ısısında bekletilir.

Tekrar karıştırılır ve lamlara birkaç ayrı damlayla smear yapılır.

Havada kurutulur.

Wright boyama yapılır (1 dk wright boyası, üstüne distile su damlatılıp 3 dk beklet, suyla yıka, kurula).

En az 1000 Eritrosit sayılmalıdır.

Anemi’lerde Retikülosit  Sayımının Önemi Nedir ?

Retikülosit sayısı, kemik iliğinin Anemi’ye yanıtını, bir diğer deyişle ilikteki Eritropoetik aktiviteyi gösterir.

Orta derecede Anemi durumlarında (Hgb <10 g/dL), ilik normal ise, Eritropoetin hormonunun etkisiyle, 10 gün içinde Eritrosit yapımının 2-3 kat artması beklenir.

Akut Kan Kaybı ya da Hemoliz’den sonra bu yanıtı Retikülosit yüzdesinin artması şeklinde görürüz.

Oysa;

Örneğin; Demir, B12 vitamini ya da Folat eksikliği sonucu oluşan yapım bozukluğuna bağlı Anemilerde bu yanıtı alamayız. Retikülosit sayısı ya normal ya da normalin altındadır (Retikülositopeni).

Yanıtın alınabilmesi için uygun Anti-Anemik tedavinin uygulanması gerekir. Tedavinin 5-7.nci günlerinde Retikülosit sayısı birden fırlar (Retikülosit krizi).

Eritropoez üzerindeki inhibisyonun ortadan kalktığı durumlarda da Retikülosit sayısı artar.

İlaçlara bağlı (örn. Hidantoin bileşikleri) salt kırmızı dizi Aplazi’lerinde, sorumlu ilaç kesildikten sonra % 30-40’lara varan korkunç bir Retikülosit krizi gelişir. Buna çevre kanında Eritroblastoz eşlik eder.

Retikülosit Sayısı Nasıl Raporlanır ?

Retikülositleri saydıktan sonra, sonucu, bir düzeltme yapmadan, Eritrositlerin yüzdesi olarak bildirmek yanlıştır. Örneğin;

% 1 Retikülosit oranı 4 milyon Eritrosit sayılı bir hasta için normal, 2 milyon Eritrosit sayılı bir hasta içinse düşüktür. Bu nedenle Retikülosit Yüzdesi Hematokrit ya da Eritrosit sayısına göre düzeltilmelidir.

Sayım sonucu elde edilen Retikülosit yüzdesi hastanın Hematokrit değerine göre aşağıdaki formülle düzeltilir.

Normal Hematokrit % 45 kabul edilir.

Düzeltilmiş Retikülosit Yüzdesi = Retikülosit Yüzdesi x HCT ÷ Normal HCT (45)

Mutlak Retikülosit Sayısı :

Sayım sonucu bulunan Retikülosit yüzdesi hastanın Eritrosit sayısı ile oranlanır. Mutlak Retikülosit sayısı µL’deki Retikülosit sayısını gösterir.

Normalde mutlak Retikülosit sayısı 24.000 – 84.000 /µL arasındadır.

Bazı Anemilerde Retikülosit sayısının ikinci bir kez düzeltilmesi gerekebilir. Retikülositoz durumlarında, bir diğer deyişle, boyanmış yaymalarda Polikromazi saptandığı durumlarda Retikülosit Yapım İndeksi hesaplanmalıdır.

Retikülosit Yapım İndeksi (RYD) :

Retikülositlerin çevre kanına 3-3.5 günü doldurmadan erken geçtiği, dolayısıyla çevre kanında yaşamlarını 1 günden fazla sürdürdükleri Anemi!lerde, ilikte yapımın gerçekten artmış olup olmadığını, ya da artmış ise ne derece artmış olduğunu saptamak için bu ikinci düzeltme yapılmalıdır.

Normal çalışan bir ilikte, Retikülosit’lerin çevre kanına erken çıkması artmış Eritropoetin uyarısına uygun bir yanıttır.

Örneğin;

Kronik Hemolitik Anemilerde ilik Eritrosit yapımını 6, hatta 7 kata kadar artırabilir.

Ancak, bazen çevreye erken çıkışta, ilik yapısındaki bütünlüğü bozan, Miyelofibroz, Tümör enfiltrasyonu, Granülomlar gibi patolojiler sorumludur (Miyeloftizik Anemiler).

Normalde RYD 1.0 ile 2.0 arasında olmalıdır. Değerin “yüzde (%)” gibi bir birimi yoktur.

RYD > 2.0 : İlikte Eritrosit yapımının arttığını gösterir. Örneğin: Hemoliz, Akut Kan Kaybı.

RYD < 1.0 : İlikte Eritrosit yapımının azaldığını gösterir. Örneğin: Demir Eksikliği Anemisi, Aplastik Anemi.

Önemli Not:

Çevre kanı yaymalarında Polikromazi’nin görülmediği durumlarda RYD’nin hesaplanması gerekmez.

Örnek vermek gerekirse;

Retikülosit Yüzdesi 5, Hematokrit % 25, Düzeltilmiş Retikülosit Yüzdesi: 5 x 25 ÷ 45 = 2.8

Retikülosit Yapım İndeksi: 2.8 ÷ 2 = 1.4

Sonuç:

İlikte yapım normal.

Numune :

EDTA’lı Tam Kan (Mor kapaklı tüp).

Referans Aralığı:

% 0.50 – 2.50

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !