Safra Asitleri Testi ve Safra Asitleri Yüksekliği Nedenleri ?

Safra Asitleri testi özellikle Gebelik sırasında ortaya çıkan ve kaşıntıya sebep olan “İntrahepatik Kolestaz”ın teşhisi amacıyla kullanılır.

Karaciğer fonksiyonlarının değerlendirmesine yardımcı bir parametredir, Kronik Hepatit C enfeksiyonu tedavisine alınan cevabın izlenmesinde de yararlıdır.

Safra Asitleri Nedir ?

Safra asitleri Karaciğer tarafından üretilen, glisin ve taurin ile konjuge edildikten sonra safra içine sekrete edilen, sindirime yardımcı maddelerdir.

Üretilen safra asitlerinin % 80’ini Kolik asit ve Kenodeoksikolik asit, geri kalan % 20’lik kısmını ise deoksikolik asit ve litokolik asit oluşturur.

Ham maddesi Kolesterol olan safra asitleri, üretildikten sonra, öğünler arası dönemde safra kesesi içinde depolanır. Yemek yenmesi ile birlikte safra kesesinden bağırsak boşluğuna boşaltılır.

En önemli fonksiyonları, yağları emülsifiye ederek sindirimi kolaylaştırmaktır.

Sindirim işlemi sonrasında yaklaşık % 90 kadarı geri emilir.

Gebeliğin İntrahepatik Kolestaz’ı Nedir ?

Genellikle gebeliğin 3. trimestrinde görülen bu tabloya rastlanma sıklığı toplumdan topluma farklılık göstermekle birlikte % 0.5-1.0 arasında değişir.

Genetik faktörler ve yaşın ilerlemesi ile birlikte daha sık görülür.

Tam nedeni bilinmiyor ama gebelik sırasında östrojen konsantrasyonundaki artışın en önemli rolü oynadığı düşünülüyor. Oral Kontraseptif kullanan kadınlarda benzeri bir tabloya rastlanabilmesi, bu olasılığı destekleyen bir bulgu olarak kabul edilmektedir.

En çok dikkat çeken semptomu kaşıntı’dır. Başlangıçta gece ortaya çıkar, öncelikle avuç içi ve ayak tabanında hissedilir. Ancak daha sonra hastayı gün boyu rahatsız eden ve vücudun bütün kısımlarına yayılan bir hal alır.

Kaşıntının ortaya çıkmasından sonraki 2 hafta içinde vakaların % 20-60 kadarında orta derecede sarılık gelişebilir.

Dışkı renginde açılma ve İdrar renginde koyulaşma gibi kolestazın tipik özellikleri, doğuma kadar devam eder.

Serum Bilirubin konsantrasyonunun 6 mg/dL’yi aşması nadir görülen bir durumdur.

GGT, 5’nükleotidaz ve ALP ativitelerinde belirgin derecede artma meydana gelebilir.

ALT ve AST hafif-orta derecede yüksek bulunabilir ve 250 U/L’yi aşmaması tipik bir özellik olarak kabul edilir.

K vitamininin emilmesinde aksama olmasına bağlı olarak Protrombin zamanında (PT) uzama meydana gelebilir.

Tablonun en tipik laboratuvar bulgusu, serum safra asit konsantrasyonunun yüksekliğidir. 10-25 kata varan yüksekliklere rastlanabilir.

Gebelik Kolestaz’ı iyi huylu seyreden bir klinik tablo olmakla birlikte, prematüre Bebek doğurma ve fetüs kaybı riskini biraz artırır.

Test Sonucu Değerlendirmesi Nasıl Yapılır ?

Gebelik döneminde kaşıntı sebebiyle değerlendirmeye tutulan bir kişide safra asit konsantrasyonunun yüksekliği İntrahepatik Kolestaz olasılığını düşündürür.

Viral hepatitler

Alkolik karaciğer hastalığı

Siroz

Kolestaz

Primer hepatoma

İlaçların neden olduğu karaciğer hasarı

Kistik fibroz

Neonatal Hepatit sendromu

Otoimmun Hepatit

Primer Biliyer Siroz

Biliyer atrezi

Portal ven trombozu

Budd-Chiari sendromu

Kolanjit

Wilson hastalığı ve

Hemakromatozis serum safra asidi konsantrasyonunun yüksek bulunduğu diğer hastalıklardır.

Gilbert, Crigler-Najjar, Dubin-Johnson sendromları gibi Bilirubin metabolizması ile ilişkili hastalıklarda serum safra asidi konsantrasyonlarında artma meydana gelmez.

Safra Asitleri Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan yaklaşık 3-5 ml kanın serum kısmı ayrılır ve oradan çalışılır.

Testin açlıkta yapılması isteniyorsa numune 10-14 saatlik sabah açlığında, toklukta yapılması isteniyorsa yemekten sonraki 2. saatte alınmalıdır.

Referans Aralığı Ne Olmalıdır ?

Laboratuvardan laboratuvara değişse de yaklaşık olarak ;

Açlık : < 10 umol/L

Tokluk : < 15 umol/L arası normal kabul edilir.

 

 

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !