Sarkoidoz Nedir, Belirtileri ve Nasıl Tedavi Edilir ?

Sarkoidoz Akciğer’ler başta olmak üzere vücudun çeşitli dokularında inflamasyon sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır.

Sarkoidoz Nedir ?

Sarkoidoz, bir zamanlar nadir görülen bir hastalıktı. Artık tüm Dünya’da görülen yaygın bir kronik hastalık olduğunu biliyoruz.

Skarlaşan Akciğer rahatsızlıklarının en yaygın olanıdır.

Her ırk ve her iki cinsiyette de görülebilir.

Çoğunlukla 20-40 yaş arasındaki insanları etkiler.

Neredeyse her organı tutabilirse de en sık Akciğer veya Lenf düğümlerinde başlar.

Sarkoidoz Neden Olur ?

Sarkoidoz’un nedeni bilinmiyor.

Hastalık aniden ortaya çıkabilir ve kaybolabilir.

Ya da kademeli olarak gelişebilir ve bazen ömür boyunca gelip giden belirtiler oluşturmaya devam edebilir.

Sarkoidoz ilerledikçe, etkilenen dokularda Granülom adı verilen spesifik inflamasyon odakları ortaya çıkar. Çoğu vakada, bu Granülomlar ya tedavi ile ya da kendiliğinden temizlenir.

Sarkoidoz, 100 yıldan uzun süre önce iki Dermatolog tarafından tanımlandı. Sarkoidoz’a önceleri Hutchinson hastalığı veya Boeck hastalığı deniyordu.

Hastalıklı dokuda artmış hücresel bağışıklık tepkisi, aktive edilmiş alveolar Makrofajların yanı sıra, Aktive T-Lenfositlerin önemli oranda artması ile karakterizedir.

Sarkoidoz Belirtileri Nelerdir ?

Sarkoidoz’un ilk belirtileri arasında Dispne yani nefes darlığı ve geçmeyen Öksürük bulunur.

Hastaların yaklaşık % 90’ında Akciğerler tutulur ve % 30-40’ında kuru öksürük ya da Balgam, Nefes darlığı, bazen Göğüs ağrısı ve Göğüste sıkışma hissi gibi Akciğer tutulumu belirtileri görülür.

Deride kızarıklık ve Döküntü ile aniden de ortaya çıkabilir. Eritema Nodozum yani Yüz, Kol ve daha sıklıkla Baldırın ön yüzünde oluşan kırmızı yumrulu lekeler

Gözlerde inflamasyon

Kilo kaybı

Yorgunluk

Gece terlemesi

Ateş veya genel olarak Kötü hissetme

Tükürük veya Göz yaşı bezlerinin büyümesi

Kemik dokusunda kistler de olabilir.

Katarakt, Glokom ve Körlük görülebilir.

Sarkoidoz belirtileri aniden belirebilir ve sonra ortadan kaybolabilir. Ancak bazen yaşam boyu da devam edebilir.

Sarkoidoz Evrelemesi Nasıldır ?

Sarkoidoz, Akciğer grafisindeki görünüme göre evrelendirilir.

Evre 0 : Normal Akciğer grafisi, diğer organlarda granülom.

Evre 1 : Her iki tarafta Lenf bezlerinde büyüme.

Evre 2 : Her iki tarafta Lenf bezi büyümesi ile birlikte Akciğer dokusunda hastalığa bağlı gölgelenmeler.

Evre 3 : Sadece Akciğer dokusunda hastalığa bağlı gölgelenmeler ve sızıntı.

Evre 4 : Akciğerlerde esneklik kaybı ve büzüşme denilen fibrozis gelişmesi ki, bu oldukça ileri evredir.

Sarkoidoz Tanısı Nasıl Konur ?

Sarkoidozun ön tanısı, hastanın tıbbi geçmişi, rutin testleri, fizik muayene ve Göğüs Röntgeni ile konur.

Sarkoidoz kesin tanısı için tek bir test yoktur.

Kan testlerinde, Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim (ACE) adı verilen bir enzimin ölçümü faydalıdır. Granülom oluşturan hücreler büyük miktarlarda ACE salgıladığından, Sarkoidoz hastalarında enzim düzeyleri genellikle yüksektir.

Bununla birlikte, ACE düzeyleri Sarkoidoz hastalarında her zaman yüksek değildir ve artmış ACE düzeyleri diğer hastalıklarda da görülebilir.

Kanda Kalsiyum yükselebilir, buna Hiperkalsemi denir, Sarkoidoz’da sık görülür ama spesifik değildir.

Biyopsi

Bir Bronkoskop ile elde edilen Akciğer dokusunun veya diğer dokuların numunelerinin mikroskopik incelenmesi, granülomların nerede oluştuğunu söyleyebilir ve nihai teşhis sağlayabilir.

Sarkoidoz Nasıl Tedavi Edilir ?

Neyse ki, Sarkoidoz’lu birçok hasta tedaviye ihtiyaç duymaz.

Her şeyden önce semptomlar genellikle kendiliğinden yok olma eğilimindedir.

Tedavi önerildiğinde, asıl amaç Akciğerleri ve diğer etkilenen organları korumak ve semptomları gidermektir.

Hastalığın tedavisinde Kortikosteroid ilaçlar, enflamasyon ve granüloma oluşumu için birincil tedavi olarak kalmaya devam etmektedir.

Gelişmiş Sarkoidoz’da mevcut olabilen Akciğer skarlasmasını (Fibroz) tersine çevirmek için şu anda herhangi bir tedavi yoktur.

Dirençli yani refrakter Sarkoidoz ve Sinir sistemini tutan Nörosarkoidoz vakalarında, Tümör Nekroz Faktör Blokerleri (TNF-Blokerler) kullanarak yapılan son araştırmalar yararlı olmuştur.

Sarkoidozun Gidişatı Nasıldır ?

Prognoz nihayetinde Sarkoid inflamasyonun bulunduğu yere ve şiddetine bağlıdır.

Genel olarak Sarkoidoz kendi kendine kaybolan bir hastalıktır, çoğunlukla 2-3 yıl içinde iyileşir.

Hastaların % 60-70’i doğal olarak iyileşir, çoğu zaman hasta hiçbir şey bilmeden ya da yapmadan iyileşir.

Sarkoidoz hastalarının % 20 – 30’unda kalıcı Akciğer hasarı oluşur.

Hastaların % 10- 15’inde Sarkoidoz kronikleşebilir.

Granülomlar veya fibrozis Akciğerler, Kalp, Sinir sistemi, Karaciğer veya Böbrekler gibi ciddi bir hayati organın işlevini etkilediğinde Sarkoidoz ölümcül olabilir. Bu, vakaların % 5 – 10’unda görülebilir.