Serotonin Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

Serotonin testi genellikle Karsinoid Sendrom’un teşhisi ve tedavisinin takibi amacıyla kullanılır.

Bu değerlendirme sırasında, çoğu zaman beraberinde idrarda 5-HIAA ve kanda Kromogranin testlerine de ihtiyaç duyulur.

Serotonin Nedir ?

Serotonin nörotransmitter olarak görev aldığı merkezi sinir sisteminde ve başta gastrointestinal sistemin enterokromaffin hücreleri olmak üzere  üretilir. Serotonin sentezinin başlangıç maddesi, esansiyel bir amino asit olan Triptofan’dır.

Serotonin, diğer bağırsak hormonları ile birlikte gastrointestinal kan akımının, motilitenin ve salgı fonksiyonunun düzenlenmesinde rol oynar.

Triptofan Hidroksilaz enziminin katalizlediği reaksiyon sonucunda 5- Hidroksitriptofan ve ardından da Aromatik Amino asit Dekarboksilaz enziminin katalizlediği reaksiyon sonucunda 5-Hidroksitriptamin yani serotonin sentez edilir.

Serotonin’in yıkılımı Monoamin Oksidaz ve Aldehid Dehidrogenaz enzimi tarafından gerçekleştirilir.

Karaciğerden ilk geçişinde % 30-80 kadarı yıkılır. Geri kalan kısmının çok büyük bölümü ise Akciğerlerde yıkılıma uğrar.

Son metabolit olan 5-Hidroksiindolasetik asit idrarla atılır.

İnsan vücudunda bulunan toplam serotonin’in % 80 kadarı Bağırsaklardaki enterokromaffin hücreleri tarafından üretilir ve bağırsak hareketlerinin düzenlenmesinden sorumludur.

Merkezi sinir sisteminde üretilen % 20’lik kısım ise ruh hali, iştah ve uykunun düzenlenmesinin yanısıra hafıza ve öğrenme fonksiyonları ile de ilişkilidir.

Kanda dolaşan serotoninin çok büyük bir kısmı, koagülasyon sırasında serbestleştirilmek üzere Trombositler tarafından tutulur. Koagülasyon sırasında trombositlerden serbestleşen serotonin, trombositlerin agregasyonunu daha da hızlandırır.

Serotonin Yüksekliği Ne Zaman Görülür ?

Flushing, vazomotor instabilite, diare, hepatomegali ve endokardial lezyonlara neden olan Karsinoid Sendrom‘da, kan serotonin konsantrasyonu ve idrarla atılan miktarı artar.

Metastaz yapmış Karsinoid tümörlerde 1000 ng/mL üzerindeki konsantrasyonlara rastlanabilir.

Beraberinde klinik bulgular mevcutsa 400 ng/mL’yi aşan konsantrasyonlarda da Karsinoid Sendrom olasılığı düşünülebilir. Klinik uygulamada Karsinoid tümörlerin tanısı için, doğrudan serotonin ölçümü yerine daha sensitif ve spesifik olan metaboliti 5- Hidroksiindolasetik asit’in ölçümü tercih edilir.

Daha düşük konsantrasyonların nonspesifik nedenlerle veya ilaç kullanımı ile ilişkili olma olasılığı yüksektir.

Yulaf Hücreli Akciğer Kanseri, pankreasın Adacık tümörleri ve Medüller Tiroid kanserinde de serotonin üretimi olabilir.

Kuvvetli klinik kuşkuya rağmen idrarla atılan 5-hidroksiindolasetik asit miktarı normal sınırlar içinde veya sınıra yakın bir konsantrasyonda bulunursa, ilave olarak serotonin ölçümüne ihtiyaç duyulabilir.

Karsinoid sendrom dışında, Dumping sendromu, Migren, Şizofreni, Esansiyel Hipertansiyon, Huntington hastalığı ve Duchenne müsküler distrofisi’nde de serum serotonin konsantrasyonu yükselebilir.

Ayrıca, akut İntestinal obstrüksiyon, Kistik Fibroz, Akut Miyokard İnfarktüsü, Nontropikal Spru’da da serum serotonin konsantrasyonu hafif derecede yüksek bulunabilir.

Serotonin Düşüklüğü Ne Zaman Görülür ?

Down sendromu

Fenilketonüri

Parkinson hastalığı ve

Şiddetli Depresyon’da serum serotonin konsantrasyonu düşük bulunur.

Lityum, MAO inhibitörü, metildopa, morfin ve rezerpin kullanımı serotonin düzeyini etkileyebilir.

Serotonin Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan 3-5 ml kandan çalışılır.

Numunenin alınmasından önceki 72 saat içinde ceviz, muz, patlıcan, domates, fındık, fıstık, avokado gibi serotonin içeren yiyecekler tüketilmemiş olmalıdır.

Serotonin Referans Aralığı Nedir ?

Yaklaşık 50 – 250 ng/mL (Referans aralık 3 yaş üstü için geçerlidir) arası normal kabul edilir.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !