Sodyum (Na) Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri

Sodyum (Na) testi başlıca Sıvı-Elektrolit, Asit-Baz dengesi, Su zehirlenmesi ve Dehidratasyon değerlendirmesinde kullanılır.

Kandaki Elektrolidlerin % 90’ını oluşturur ve ana Baz komponentidir.

Sodyum (Na) Testi Nedir ?

Sodyumun ana görevi Ozmotik basıncı sağlamak, Asid-Baz balansını ayarlamak ve Sinirsel iletilerin taşınmasını sağlamaktır.

Vücudun Asid-Baz dengesi normalde kolay bozulmaz. Kan ve ekstrasellüler sıvıdaki sodyum konsantrasyonunu Böbrek kan akımı, Karbonik anhidraz enzimi, Aldosteron, Renin, diğer Steroid hormonlar, ADH ve Vazopressin hormonu sağlar.

Sodyum (Na) Yüksekliği Nedenleri

Hipernatremi’nin en sık nedeni yetersiz sıvı alındığı Dehidratasyon‘lardır.

Nadir görülür, Na > 145 mEq/L’dir.

Dehidratasyon

Yetersiz sıvı alımı

Conn Sendromu (Böbrek üstü bezlerinden artmış Aldosteron salgısı, baskılanmış plazma Renin aktivitesi, Hipertansiyon ve Hipokalemi ile karakterize).

Primer Hiperaldosteronizm

Koma

Cushing Hastalığı

Diyabetes İncipidus (ADH eksik, su tutulamaz, Na görece yüksek kalır)

Trakeobronşitler

İlaçlar (Steroidler, Kalsiyum, Flor ve Demir)

Sodyum (Na) Düşüklüğü Nedenleri

Hiponatremi’nin en sık nedeni aşırı Na kaybı, aşırı su alımı ve Ödem’lerdir.

Genellikle Sodyum’dan ziyade su fazlalığı vardır, Na < 130 mEq/L’dir.

Şiddetli Yanıklar

Konjestif Kalp yetmezliği

Aşırı sıvı kaybı (şiddetli kusma, diyare, terleme)

Aşırı non-elektrolit IV sıvı alımı (Glukoz, Dextran)

Addison Hastalığı (Böbreküstü bezi yetmezliği ile Aldosteron, Kortizol, Cinsel hormonlar, Adrenalin ve Noradrenalin gibi hormonların üretimi yetersiz kalır).

Şiddetli Nefritler (Nefrotik sendrom)

Pilor obstrüksiyonu

Malabsorbsiyon

Diyabetik asidoz

İlaçlar (Diüretikler)

Ödem (dilüsyonel)

Su zehirlenmesi (ağızdan aşırı su alımı)

Hipotiroidizm

ADH yüksekliği

İlaçlar (Heparin, Laksatifler, Sülfatlar ve Diüretikler )

Yüksek Trigliserid düzeyleri (yalancı olarak düşük)

Düşük Protein değerleri (yalancı olarak düşük) 

Numune :

Serum veya Heparinli plazma.

Hemoliz olmamalıdır.

Referans Değerler :

1 yaş ve altı : 133 – 142 mEq/L

Erişkinler : 136 – 145 mEq/L

Prematüreler : 132 – 140 mEq/L

Panik Değerler :

90- 105 mEq/L : Şiddetli Nörolojik semptomlar, Vasküler sorunlar.

105-125 mEq/L ve altı : Güçsüzlük, Dehidratasyon.

152 – 160 mEq/L : Kardiyovasküler ve Renal sorunlar.

160 mEq/L ve üstü : Kalp yetmezliği.