Somatomedin-C (IGF-1) Testi Nedir ? & IGF-1 Düşüklüğü Nedenleri

Somatomedin-C (IGF-1) testi başlıca olarak boy kısalığı, cücelik, gigantizm ve akromegali gibi büyüme ile ilgili hastalıkların araştırılması ve teşhis konmuş hastaların tedavisinin takibi sırasında kullanılır.

Growth hormon, anabolizan etkisini somatomedin sentezini uyararak gösterir.

Somatomedinler, GH’a bağımlı olarak sentez edilen polipeptitlerdir. Somatomedinik etkiye sahip iki polipeptit vardır.

Bunlardan IGF-1 (Somatomedin C) büyüme ile ilgili hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır.

IGF-2 ise akromegalide teşhise yardımcı olabilecek şekilde değişikliğe uğramadığı halde, tümörle ilişkili hipoglisemilerde yüksek bulunur.

IGF-1, yapıca insüline çok benzediği için bu şekilde adlandırılan bir growth faktördür. Pek çok doku tarafından sentez edilmesi mümkünse de, kanda dolaşan IGF-1’in en önemli kaynağı karaciğerdir.

Vücuttaki temel işlevi büyüme hormonunun anabolik ve büyümeyi uyarıcı etkilerinin oluşmasına aracılık etmektir.

Kanda taşınması insulin-like growth faktör bağlayan protein 3 (IGFBP-3) olarak adlandırılan bir protein tarafından sağlanır. Bu proteinin, taşımanın yanı sıra IGF-1’in plazma ömrünü uzatıcı bir etkisi de vardır.

Küçük bir molekül olması sebebiyle serbest haldeki IGF-1 böbreklerden kolaylıkla süzülerek atılır.

Serbest haldeki IGF-1’in plazma yarı ömrü 10 dakika civarında olduğu halde, IGFBP-3 ile kompleks oluşturması durumunda bu süre 12 saate kadar uzar.

Bu her iki molekülün de sentez ve sekresyonu büyüme hormonu tarafından düzenlenir. Büyüme hormonunun pulsatil tarzda salgılanmasına ve gün içinde çok belirgin dalgalanma göstermesine karşın, IGF-1 ve IGFBP-3 seviyelerinin gün içindeki dalgalanması daha dar bir aralık içinde gerçekleşir.

Herhangi bir üretim bozukluğu ve yetersizlik hali bulunmamasına rağmen, büyüme hormonu konsantrasyonu sabah saatlerinde, dinlenmiş olarak numune veren kişilerde okunamayacak kadar düşük konsantrasyonlarda ölçülebilir.

Bu sebeple, tek başına yapılan büyüme hormonu ölçümü, gigantizm olasılığını değerlendirmede kısmen yararlı olabilse de, büyüme hormonu yetersizliklerinin değerlendirilmesi açısından fazla bir yararı olmaz.

Growth hormon, insülin ve IGF-1 regülasyonu:

Growth hormon uyarısına cevap olarak karaciğerde IGF-1 sentezi gerçekleşir.

Bu sentezde insülinin kolaylaştırıcı rolü vardır. IGF-1, bir yandan hipofiz üzerinde negatif feed-back etki meydana getirirken diğer yandan da kas ve yağ dokularında metabolik etkiler oluşturur.

Değerlendirme:

IGF-1 ve IGFBP-3 ölçümü, büyüme hormonu yetersizliğinin yanı sıra, bu hormona karşı direnç bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi amacıyla da kullanılır.

Her iki durumda da IGF-1 ve IGFBP-3 konsantrasyonları düşük bulunduğu halde, sorunun büyüme hormonuna dirençten kaynaklanması halinde büyüme hormonu konsantrasyonu düşük bulunmaz.

Yetersizlik yalnızca büyüme hormonu ile ilişkili olabileceği gibi, beraberinde diğer hipofiz hormonlarında da yetersizlik görülebilir.

GH direnci çoğunlukla, hafif veya orta derecede olup, beslenme yetersizliğine veya başta böbrek yetmezliği olmak üzere ağır sistemik hastalıklara bağlı olarak gelişir.

Böyle durumlarda çoğunlukla IGF-1 ve IGFBP-3 konsantrasyonları referans aralık sınırları içinde bulunabilir.

Nadir görülen bir durum olmakla birlikte, sorunun büyüme hormonu reseptörü defektinden kaynaklanması halinde ise direnç tablosu çok daha şiddetli olarak gelişir. Böyle bir durumda IGF-1 ve IGFBP3 konsantrasyonları düşük bulunur.

GH ile ilişkili hastalıkların araştırılması sırasında, tek başına veya IGFBP3 ile birlikte yapılan IGF-1 testinin spesifite ve sensitivitesi, tek başına yapılan GH testine göre daha yüksektir.

Bu nedenle, başlangıç testi olarak GH yerine IGF-1 testinin kullanılması daha uygundur.

GH yetersizliği veya direnci olasılığı değerlendirilirken IGF-1 ile birlikte IGFBP3 ölçümünün de kullanılması daha yararlı olduğu halde, gigantizm veya akromegali gibi durumlarda ise IGF-1’in tek başına kullanılması genellikle yeterli olmaktadır.

IGF-1 ve IGFBP3’ün beraberce düşüklüğü, belirgin derecede GH yetersizliği veya şiddetli derecede rezistans bulunabileceğini düşündürür.

GH üretiminde tam yetersizlik bulunması durumunda uyarı testlerine cevap olarak beklenen GH yükselmesi meydana gelmediği halde, sorunun reseptör direncinden kaynaklanması halinde GH salınımında çok belirgin derecede artış görülür.

Çocukluk çağında ortaya çıkan büyüme hormonu yetersizliklerinde çocuğun fiziki olarak büyümesi ve gelişmesi geri kalır. Yetersizliğin ileri derecede olması halinde cücelik olarak adlandırılan tablo ortaya çıkar.

Yetişkinlerde GH yetersizliğinin en sık rastlanan sebebi hipofiz tümörleridir. Yetişkinde GH yetersizliği sebebiyle kas kitlesinde azalma meydana gelir. Bu durumun aynı zamanda kalp-damar hastalıklarına bağlı zararları ve yaşam kayıplarını artırdığı bildirilmekle birlikte, yetişkinlere GH tedavisi yapılmasının yararı konusunda fikir birliği yoktur.

IGF-1 ve IGFBP-3 konsantrasyonunun beraberce yüksekliği GH üretiminde fazlalık olduğunu gösterir. GH üretiminde artışa yol açan en önemli sebep, bu hormonu üreten hipofiz adenomudur.

Bu hastalık, epifiz plaklarının kapanmasından önce ortaya çıkarsa gigantizme, epifiz plaklarının kapanmasından sonra ortaya çıkarsa akromegaliye sebep olur. Her iki durumda da hastalarda sıklıkla generalize organomegali, hipertansiyon, diabetes mellitus, kardiyomiyopati, osteoartrit, kompresyon nöropatileri görülür. Bu hastalarda aynı zamanda kanser görülme sıklığında artma olduğu ve hastalığın yaşam süresini kısaltıcı etkisinin bulunduğu bildirilmektedir.

Anoreksia nervosa, malnutrisyon ve beslenme bozukluğu olanlarda kanda IGF-1 düzeyinde düşme meydana gelir.

IGF-1 ve IGFBP3 konsantrasyonlarının beraberce yüksekliği, klinik bulguların da eşlik etmesi durumunda, akromegali veya gigantizm olasılığını destekler.

Numune:

Serum.

IGF- 1, GH’nun tersine gün içinde ve yemeklerden sonra sabittir.

 

Referans aralığı:

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“Ceviz Saç Dökülmesinde Faydalı mı ?”

“Sivilce Nasıl Geçer ?”

“Mantar Zehirlenmesi Neden Öldürür ?”

“Fındık Kalbi Korur mu ?”

“Selülit Nedir, Nasıl Geçer ?”

“CA 125 Testi Ne İçin İstenir ?”

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“ALT testi Ne İşe Yarar ?”

“Hacamatın Faydaları ve Zararları Nelerdir ?”

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: