Total Kolesterol Nedir, Yüksekliği Belirtileri Nelerdir ?

Total Kolesterol testi Lipid profil testlerinin ana testidir. Başlıca Koroner Kalp Hastalığı ile ilişkili risk değerlendirilmesi ve riski yüksek hastaların takibi sırasında kullanılır.

Genellikle tek başına değil, LDL, HDL-kolesterol ve Trigliserid ölçümü ile birlikte istenir.

Kolesterol İyi mi Kötü mü ?

Kolesterol yüksekliğinin iyi mi kötü mü olduğu sorusuna geçmeden önce biraz “Kolesterol nedir ?” sorusunu cevaplayayım.

Kolesterol bir sterol bileşiğidir, başlıca 37 aşamadan oluşan bir işlemle Karaciğerde sentezlenir ve hücre duvarının yapısal komponentidir yani gereklidir.

Ortalama olarak günde 1 gram Kolesterol sentezlenir, 70 kiloluk bir insanda ortalama olarak 35 gram Kolesterol bulunur.

 

 

Kolesterol yanlış olarak “sadece damar tıkayan bir yağ” olarak bilinir oysa ;

Steroid hormonlar (Testosteron, DHEAS, Kortizol, Aldosteron, Androstenedion, Progesteron..)

Safra asitleri ve

Vitamin D’nin sentezlenmesi için de gerekli son derece önemli bir bileşiktir.

 

Diyetle alınan Kolesterol genellikle esterleşmiş halde olduğu için emilimi düşüktür. Yani diyetle fazla yağlı beslenme bile Kolesterolü fazla artırmaz, asıl olarak Trigliserid denen bir yağ artar.

Diyetle fazla Kolesterol alınsa bile vücud buna Kolesterol sentezini inhibe ederek cevap verdiğinden yine Kolesterol fazla yükselmez.

Kolesterol Karaciğerden Safra kesesine Safra asitleri oluşumu için atılır. Bunun da % 50’si Barsaklardan kana tekrar emilir.

Kolesterol Yüksekliği Nedenleri :

Tip II familyal Hiperkolesterolemi

Hiperlipoproteinemi Tip I, IV,ve V

Kolestaz

Miyokard infarktüsü geçirme

Hepatosellüler hastalıklar

Biliyer Siroz

Nefrotik Sendrom

Glomerülonefritler

Kronik Böbrek Yetmezliği

Pankreas Hastalıkları

Prostat Kanseri

Hipotiroidizm

Diyabet

Alkolizm

Glikojen Depo Hastalığı (Von Gierke)

Werner Sendromu (erken yaşlanma, hastalar genellikle 45-50 yaşları arasında sıklıkla miyokard enfarktüsü, serebro-vasküler olgular veya kanser hastalığı komplikasyonları nedeniyle kaybedilir)

Diyetle fazla Kolesterol ve yağ alımı

Obezite

Gebelik

İlaçlar (çok sayıda ilaç)

Görüldüğü gibi Kolesterol yüksekliğinin sadece diyetle fazla yağlı tüketmeyle oluştuğu sanılır ama onu yükseltebilen birçok hastalık ve durum var.

Peki kandaki Kolesterolün düşük olmasına neden olan durumlar var mı ?.

Bunlar genelde az beslenen ve diyet yapan genç erişkinler ve enerji kullanımının hızlandığı durumlar ama diğer nedenleri de aşağıda sayalım.

Kolesterol Yüksekliği Belirtileri Nelerdir ?

Kolesterol yüksekliği genellikle belirgin bir belirti vermez. Çoğu kez yapılan rutin bir kan testi sırasında fark edilir.

Göz çevresinde sık sık yağ bezeleri oluşumu

Hiçbir neden yokken el ve ayaklarda yanmalar 

Sürekli aşırı yorgun hissetme

El ve ayak parmaklarında morarmalar

Yaran iyileşmesinde gecikme

Bacaklar ve vücudun çeşitli yerlerine sık sık kramp girmesi

Nefes darlığı

Kalp çarpıntısı

Baş dönmesi görülebilir.

Aşağıda belirtilen bulgular da görülebilir. 

Karın ağrısı

Akut pankreatit 

İnme

Göğüs ağrısı

Korneal arkus veya matlaşma

Kolesterol Düşüklüğü Nedenleri :

Hipo-a-Lipoproteinemi

Ağır Hepatosellüler Hastalık

Miyeloproliferatif Hastalıklar

Hipertiroidizm

Malabsorpsiyon-Malnütrisyon

Megaloblastik Anemi

Sideroblastik Anemi

Ağır Yanık

Ağır İnflamasyonlar

Akut İnfeksiyonlar

KOAH

Mental Retardasyon

Östrojenli İlaçlar

İlaçlar (çok sayıda ilaç)

EDTA’lı kandan ölçüm (serumdan % 10 daha düşük bulunur).

Gelelim sonuçları yorumlamaya.

Kolesterol Kaç Olmalı ?

Yaşa, cinsiyete, diyet alışkanlıklarına, bölgelere ve kültürel farklılıklara göre değişir.

Bununla beraber erişkinlerde 10-12 saatlik açlık sonrası 140-200 mg/dl arası olması istenir.

12-18 yaş arası çocuklarda ise üst sınırı 170 mg/dl olarak belirleriz yani daha düşük değerler istenir.

240 mg/dl ve üstü değerler “Kalp Hastalığı” için ciddi risk faktörüdür ve Lipoprotein elektroforezi yapılmalıdır.

Yani Kolesterol yüksekliği ZARARLIDIR.

Kolesterol’ün aşırı yüksek olmasını istemiyoruz ama aşırı düşürmekte tehlikeli ve zararlı.

İşte Kolesterol Düşüklüğünün Tehlikeleri;

İmmünite yani Bağışıklık Zayıflar

Depresyon, İntihar, Anksiyete, Obsesyon ve Saldırganlık görülme oranlarının arttığı da gösterilmiştir.

Kolesterol düşüklüğünde depresyon neden sık görülür sorusunun yanıtı Serotonin düşüklüğü olabilir. Kolesterol düşükse Beyinde davranışı etkileyen nörotransmitter olan Serotonin’de düşer ve depresyon, sinirlilik, uykusuzluk vs görülür.

Hemorajik Felç riskinin artması muhtemelen damar duvarının zayıflamasına bağlıdır.

Halkımız arasında Kötü Kolesterol olarak bilinen LDL ve İyi Kolesterol olarak bilinen HDL aslında Kolesterol değildir. Bunlar Kolesterol taşıyan Liporoteinlerdir.

Özetle LDL, vücut kullansın diye Kolesterolü Karaciğerden periferik dokulara taşır.

HDL ise tersine Kolesterolü dokulardan alır Karaciğere taşır.

Numune :

Serum.

Beraberinde Trigliserid ölçümü ve LDL-Kolesterol hesabı yapılmayacaksa, tek başına Total Kolesterol ölçümü için hastanın aç olması gerekli değildir ama yine de 10-12 saat açken kan alınması tercihen iyidir.

Son 2 gün Alkol ve testi etkileyen ilaçlar alınmamalıdır.