Trombosit (Platelet, Plt) Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

Trombosit Sayımı Üremi (Böbrek yetmezliği), Trombositopeni, Karaciğer hastalıkları, Kanserler ve Kemik iliği hastalıkları gibi kanama bozukluklarında tanı ve tedaviye yanıtı izlemde kullanılan çok yararlı bir parametredir.

Trombosit (Platelet-PLT) Nedir ?

Günümüzde Tam Kan Sayımı yapan Hemogram cihazlarında otomatik sayılan kandaki en küçük şekilli hücrelerdir.

Hacimleri normalde 7-11 fl, çapları 1-3 mikrondur.

Üç mikrondan büyük çaplı Trombositlere Makrotrombosit adı verilir. Normal bir bireyde Trombositlerin % 3’ü normalden daha büyüktür.

Çekirdekleri yoktur, yuvarlak-yassı-disk şeklinde olabilirler.

Kanın pıhtılaşmasında, damar bütünlüğünün sağlanmasında ve vazokonstrüksiyon’da görev alırlar.

Başlıca Kemik iliğinde yapılırlar, Dalak’ta yıkılırlar, ömürleri ortalama 7 – 10 gün’dür.

Tüm Trombositlerin ortalama % 66’sı Kan, kalan % 34’ü Dalak’ta bulunur.

Trombosit Yüksekliği Nedenleri ? 

Esansiyel Trombositemi

Primer Trombositoz

Lösemi

Lenfoma

Kanser

Polisitemia Vera

Agnojenik Myeloid Metaplazi

Splenektomi (Dalağın alınması)

Demir Eksikliği Anemisi

Asfiksi

Kollajen Doku Hastalıkları (RA, SLE, Sjörgen sendromu…)

Akut Kan kayıpları

Hemolitik Anemiler

Akut İnfeksiyonlar 

Kronik Pankreatit

Tüberküloz

İnflamatuvar Barsak Hastalıkları

Böbrek Yetmezliği

Kemik iliği yetmezliği düzelme fazı

Uygunsuz kan nakilleri

Yanıklar

Prostetik Kalp Kapakları

Yüksek Rakımda yaşayanlar (Dağ gibi)

Ağır Egzersiz

Travmalar

Oral Kontraseptif kullananlar

İlaçlar 

Lökositlerde Fragmantasyon 

Şiddetli Mikrositoz 

Eritrosit Fragmantasyonu 

Kriyoglobulin varlığı

Kış ayları başlıca nedenlerdir.

Beklenmedik şekilde Trombosit yüksekliği (> 1 milyon) saptanan hastaların yaklaşık % 50 sinde Malignite bulunmaktadır.

Miyeloproliferatif hastalıklar gibi Trombosit sayısının çok yüksek (> 1 milyon) olduğu durumlarda genellikle anormal Trombosit fonksiyonlarına bağlı olarak kanamalar görülebilir.

 

“ITP’de Trombosit
sayısı azlığına bağlı
deride Peteşi ve
Ekimotik kanamalar”

 

Trombosit Düşüklüğü Nedenleri ?

ITP (İdiyopatik Trombositopenik Purpura)

TTP (Trombotik Trombositopenik Purpura)

DIC (Dissemine İntravasküler Koagülopati)

Neonatal Purpura

Pernisiyöz Anemi

Aplastik Anemi

Hemolitik Anemi

Kan nakilleri sonrası (dilüsyonel etki)

Enfeksiyonlar

Konjestif Kalp Yetmezliği

Konjenital Kalp Hastalıkları

Trombopoietin yetmezliği

Kemoterapi

Radyoterapi

DDT ve diğer kimyasal maddeler

AIDS

Chediak-Higashi Sendomu

Bernard-Soulier Sendromu

May-Hegglin anomalisi

Wiskott-Aldrich Sendromu

Fanconi Sendromu

Kemik iliği yetmezlikleri (Lösemiler, Lenfomalar, Miyeloproliferatif hastalıklar…)

Gebelik Toksemisi (Eklampsi)

Alkol zehirlenmesi

Hipersplenizm

Böbrek Yetmezliği

Antiplatelet Antikorlar

Toksik Trombositopeni (genellikle ilaçlara bağlı)

Menstruasyon öncesi

Gebelik

Pıhtılaşmış Kan

Bekletilmiş Kan (Trombositler parçalanır)

Trombosit Satelizmi

Trombosit Kümeleşmesi (EDTA antikorları Trombositleri kümeleştirebilir, cihazda yalancı düşük sayılır)

İlaçlar ana nedenlerdir.

Trombosit Nasıl Ölçülür ?

Koldan alınan kan Hemogram tüpüne konur ve cihaza verilir.

Numune mümkünse aç karnına alınmalıdır ve Hemoliz olmamalıdır.

Tüpün işaret seviyesine kadar kan alınmalı ve hemen nazikçe 5 kez alt/üst edilmelidir, çalkalanmamalıdır.

Trombosit için Referans (Normal) Değerler Nedir ?

Erişkinler : 150.000 – 400.000 /mm3
Çocuklar : 150.000 – 450.000 /mm3

Trombositler için Panik Değerler Nedir ?

20.000 /mm3  ve altında: Spontan kanamalar, kanama zamanı uzaması, peteşiler ve ekimozlar görülür.

50.000 /mm3 ve üstünde ise : Genellikle spontan kanamalar görülmez.

800.000/mm3 ve üstünde ise : Tromboz yani damar tıkanması, Felç riski vardır.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !