Trombosit Yüksekliği Tehlikeli midir ?

Trombositoz, yani kanda “Artmış Trombosit Sayısı”, özellikle 1.000.000 ve üzerinde ise tehlikelidir ve tedavi gerektirir.

Bu yazımızda “Trombositoz nedir, belirtileri ve tedavisi nasıldır” sorularını yanıtlayacağız.

Trombositoz (Trombosit Yüksekliği) Nedir ?

Trombositoz, kanınızdaki artan Trombosit sayısını tanımlamak için kullanılan tıbbi bir terimdir.

Trombositler, bir kesi veya yaralanmadan sonra kanamayı durdurmak için birbirine yapışan küçük hücre parçalarıdır. Bir kan pıhtısı oluşturmak için birbirlerine ve kan damarının hasarlı duvarına yapışırlar.

Normalde kandaki Trombosit sayısı mikrolitre (ul) kanda 150.000 – 400.000 arasındadır. Birçok faktör Trombosit sayısını etkileyebilir.

Trombositoz’da, Trombosit sayısı ul başına 400.000 den fazladır.

Yüksek Trombosit Sayısı Neden Olur ?

Pek çok nedenle yüksek Trombosit sayısı oluşabilir, ancak iki temel neden vardır ;

Kemik iliği içindeki hücreler daha fazla Trombosit üretir.
Dalak tarafından kandan daha az Trombosit temizlenir.

Çoğu durumda Trombositoz artan Trombosit üretiminden kaynaklanır. Dalağın (Splenektomi) cerrahi olarak çıkarılmasından sonra da Trombosit yüksekliği görülebilir.

Trombosit Yüksekliğinin Nedenleri Nelerdir ?

Enfeksiyonlar

Enfeksiyonlar yüksek veya düşük Trombosit sayısına neden olabilir. Bunun, vücudun enfeksiyona karşı normal savunmasının bir parçası olarak üretilen sitokinler olarak adlandırılan hormonlardan kaynaklandığı düşünülmektedir.

İnflamatuar Bozukluklar

Bu durumlar enfeksiyonlara benzer şekilde yüksek Trombosit sayısına neden olabilir.

Kawasaki hastalığı, esas olarak atardamarların yaygın iltihaplanması ile çocukları etkileyen nadir bir durumdur. İyileşme aşamasında yavaş yavaş iyileşen yüksek Trombosit sayısı ile ilişkilidir.

Yetişkinlerde ya yüksek ya da düşük Trombosit sayısı Romatoid Artrit gibi diğer otoimmün hastalıklarla birlikte görülebilir.

Kan Kaybı

Bir yaralanma durumunda, kemik iliğinin kan kaybına cevabı, daha fazla kırmızı kan hücresi ve Trombosit üretmektir.

Travma veya Ameliyatta Doku Hasarı

Trombosit sayısı, Ameliyattan sonra veya bir kazadan sonra nispeten büyük miktarda doku hasar gördüğünde de artacaktır. Bu, yeterli pıhtı oluşumunu sağlamak ve ölümcül kanamayı önlemek için doğal savunma mekanizmalarınızın bir parçasıdır.

İlaçlar

Nadiren, bazı ilaçlar (steroidler, vinkristin) Trombosit sayısında geçici bir artışa neden olur. Bu ilaçlar bazen İdiopatik Trombositopenik Purpura (ITP) nedeniyle düşük Trombosit sayısı olan hastaları tedavi etmek için kullanılır.

Dalağın Yetersiz Çalışması veya Olmaması

Dalak ömrünü tamamlayan Trombositleri kanınızdan alır. Çıkarılırsa Trombosit sayısı genellikle artar. Artış uzun bir süre devam edebilir, ancak genellikle normal aralığa geri döner.

Bazı durumlarda Dalak mevcuttur, ancak ya uygun şekilde işlev görmez (Çölyak hastalığı) veya küçülür (Orak Hücre hastalığı). Bu koşullarda Trombosit sayısı bazen yükselir.

Kanserler

Bazı Kanserler ya dokulara zarar vererek, kan kaybına neden olarak  ya da yanlış bir şekilde Trombosit üretmek için kemik iliğini uyararak yüksek Trombosit sayısına neden olabilir.

Kemoterapiyi Kesme Sonrası

Vücut Kemoterapinin etkilerinden kurtulduğunda, Trombositlerin geçici bir aşırı üretimi meydana gelebilir.

Kemik İliği Bozukluğuna Bağlı Trombositoz

Bir dizi farklı kemik iliği hastalığında, özellikle Miyeloproliferatif hastalıklarda, Kronik Miyeloid Lösemi ve Miyelodisplastik sendrom’larda yüksek Trombosit sayısı oluşabilir.

Esansiyel Trombositemi, Polisitemi Vera ve Miyelofibrozis, bu 3 durum, Miyeloproliferatif bozukluklar olarak bilinen bir grup hastalığı oluşturur. Bu koşullardan herhangi birinde yüksek Trombosit sayısı oluşabilir.

Esansiyel  Trombositemi (ET)

Yüksek Trombosit sayısı ile karakterize olan kan ve kemik iliği bozukluğudur, ayrıca Primer Trombositoz da denir.

Genellikle 60 yaş ve üstü kişilerde teşhis edilir, ancak özellikle kadınlarda ve 40 yaşın altındaki kişilerde de sıktır.

JAK2 mutasyonu ile olduğu düşünülmektedir. JAK2, hücre fonksiyonlarını düzenleyen bir sinyal olarak işlev gören bir proteindir. Hücreye mesajlar gönderir, büyümesini ve daha fazla hücre yapmasını veya yeterince hücre varsa durmasını söyler.

Bu ailelerin bazılarında Trombosit üretimini düzenleyen Trombopoietin adı verilen bir hormon üretiminde bir bozulma vardır.

Trombosit Sayısı Yüksekse Ne Olur ?

Trombositler kanamayı durdurmak için gereklidir, ancak kanda çok fazla varsa, Tromboz yani pıhtıların oluşmasına neden olabilir. Trombosit fonksiyonu da bozuksa, bu ayrıca kanamaya (hemoraji) neden olabilir.

Trombosit sayınızın enfeksiyon veya ameliyat gibi nedenlerle yüksek olmasına Reaktif Trombositoz denir. Bu tip Trombositoz’da pıhtılaşma ve kanama oldukça nadirdir.

Genellikle ul başına 1.000.000 üzerinde bir Trombosit sayısıyla ve sadece dehidratasyon gibi diğer risk faktörlerinin varlığında Tromboz yani damar içi pıhtılaşma meydana gelir.

Yüksek Trombosit sayısına neden olan durum kemik iliğindeki üretim bozukluğu ise, kanama ve pıhtılaşma daha olasıdır.

Trombosit Sayısı Yüksekse Başlıca Riskler ;

Baş ağrısı

Eritromelalji (parmaklarda ağrılı renk değişikliği)

Geçici İskemik atak (Beyine ulaşmayan kanın neden olduğu hafif inme)

Yüzeysel Tromboflebit (bacak yüzeyinde kan pıhtılaşması)

Derin Ven Trombozu (bacağın derin damarlarında kan pıhtılaşması)

Pulmoner Emboli (Akciğer ana arterde pıhtılaşma)

Portal Ven Trombozu (sindirim sisteminden karaciğere kan alan arterde pıhtı)

Kalp krizi

İnme

Burun kanamaları

Kolay morarma

Rahim kanaması

Gastrointestinal sistem kanaması (bağırsaktan kanama)

İntrakraniyal kanama (beyin kanaması) şeklindedir.

Komplikasyonların yaygınlığı % 40 ila 90 arasında değişir.

Daha az sıklıkta, Esansiyel Trombositemi varsa bu ileride Akut Miyeloid Lösemi veya Miyelofibroz olarak bilinen habis durumlara dönüşebilir.

Yüksek Trombosit Sayısı Nasıl Tedavi Edilir ?

Tedavi altta yatan duruma göredir.

Nadir durumlarda, uygunsuz pıhtı oluşumuna karşı korunmak için bazı tedaviler gerekebilir, örneğin:

Kompresyon çorapları gibi fiziksel önlemler
Bol sıvı alma
Mümkün olduğu kadar hareketli olmak
Daha az sıklıkla, tromboz riskini azaltmak için Aspirin ve Heparin enjeksiyonu gibi antikoagülanlar kullanılabilir.

Eğer çok yüksek Trombosit sayısı veya Esansiyel Trombositemi varsa daha agresif tedaviler gerekir.

Trombosit sayısını azaltma için (Hidroksikarbamid, Busulfan)
Trombositlerin “yapışkanlığını” azaltma için (Aspirin, Warfarin) verilebilir.

İnterferon-Alfa ise kemik iliği hücrelerinin büyümesini engelleyen doğal olarak oluşan bir proteindir. Enjeksiyonla, genellikle haftada 3 kez verilebilir. Grip benzeri semptomlar, saç dökülmesi, Depresyon, Karaciğer ve Tiroid anormallikleri gibi birçok yan etkiye sahiptir.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: