TSH Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

TSH (Tiroid Stimulan Hormon) testi başlıca Tiroid bezi’nin fonksiyonlarının kontrol edilmesi amacıyla istenir.

Primer, Sekonder veya Tersiyer Hipo – Hipertiroidi’lerin ayırıcı tanısında ve Tiroid hormonu kullanılarak yapılan her türlü tedaviye alınan cevabın değerlendirilmesi amacıyla da kullanılır.

TSH Nedir ?

Hipofiz’in ön lobundan salgılanan, Alfa ve Beta olarak adlandırılan iki subünitesi olan bir hormondur.

Alfa subünitesi, Amino asit dizilimi itabarıyla FSH, LH, hCG hormonları ile büyük benzerlik taşır.

İmmunolojik ve biyolojik özellikleri açısından Beta subünitesi spesifik’tir.

Hipotalamus’tan salgılanan TRH, Hipofiz bezinden TSH üretimini ve salgılanmasını uyarır.

TSH etkisiyle, Tiroid bezinden T3 ve T4 salgılanır.

Serbest haldeki T3 ve T4 hem Hipofiz üzerinden hem de Hipotalamus üzerinden negatif feedback etki meydana getirir.

Tiroid bezi tarafından salgılanan T4’ten, başta Karaciğer olmak üzere periferik dokularda oluşturulan T3 de aynı şekilde her iki seviyede de negatif feedback etki oluşturur.

Etkisini Tiroid hücreleri üzerindeki reseptörlerine bağlanarak meydana getiren TSH, bir yandan hücrelerde proliferasyona ve dolayısıyla dokuda hipertrofiye sebep olurken diğer yandan da Tiroid dokusu içinde T3 ve T4 hormonlarının sentezini ve salgılanmasını uyarır.

Plazmadaki serbest Tiroid hormonlarının konsantrasyonundaki değişiklikler, Hipofiz bezinden TSH salınımını belirgin derecede etkiler.

Bu nedenle TSH, Tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi sırasında hassas bir parametre olarak yardımcı olur.

TSH Yüksekliği Nedenleri ?

Primer Hipotiroidizm

Hipofiz bezinin alınması

Tiroid hormon direnci

Hashimoto Tiroiditi

Konjenital Hipotiroidi

Hipoz Adenomu

Radyoaktif iyot ve anti tiroid ilaç kullanımı 

Kanser tedavisinde kullanılan Radyoterapi

Lityum içeren ilaçlar

İyot yetersizliği

İlaçlar (Doğum kontrol hapı, Antidepresanlar, kolestiramin ve kolestipol içeren kolesterol düşürücü ilaçlar, kortikosteroit ve adrenokortikosteroit ilaçlar)

Aşırı miktarda Kalsiyum veya Demir takviyesi alımı

TSH Düşüklüğü Nedenleri ?

Graves hastalığı 

Fazla iyot alımı

Çok fazla Tiroid hormonu ilacı kullanımı

Haşimato hastalığı

Nodüler Tiroid

Tiroid bezinin iltihaplanması

Hipofizden TSH az salgılanması

Hamilelik

Yenidoğan döneminde görülen Hipotiroidi’nin değerlendirilmesi sırasında istenen Neonatal TSH için tıklayınız.

Gebelikte TSH:

TSH ve hCG’nin ß subüniteleri arasında belirgin derecede benzerlik mevcuttur. Bu iki hormonun yapısına ek olarak, reseptörleri arasında da bazı benzerlikler bulunur.

Yapılan araştırmalar, hCG’nin TSH reseptörlerine etki edebildiğini ve sonuçta TSH benzeri bir etkiye neden olduğunu ortaya koymuştur.

Normal Gebeliklerde geçici TSH supresyonu meydana gelmekle birlikte kan konsantrasyonu çoğu zaman referans aralık sınırları içinde kalır.

Normal ve Ötiroit olan Gebelerin % 18’inde TSH’ın düşebildiği bildirilmektedir.

Molar Gebelikler ve Trofoblastik Hastalıklar gibi kanda dolaşan hCG konsantrasyonunun ileri derecede yüksek olduğu durumlarda, hCG’nin Tiroid bezini uyarıcı etkisi çok daha belirgin olabilir ve klinik olarak Hipertiroidi tablosu ortaya çıkabilir.

Numune:

Serum .

TSH salınımının diürnal ritmi vardır. Gün içinde, saat 02.00-04.00 arasında en yüksek, 17.00-18.00 arasında ise en düşük konsantrasyonlar elde edilir.

Analiz, Hemolizden, Lipemiden ve İkter’den etkilenmez.

Numune, Oda sıcaklığında 24 saat, Buzdolabında 7 gün, Dondurucuda 90 gün saklanabilir.

Referans Aralığı:

0.3 – 4 mikroU/ml