Üre Yüksekliği Nedir, Ne Yapar ve Nasıl Düşürülür ?

Biyokimya testlerinden olan ve sık istenen bir test olan Üre, başlıca olarak Böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek, var olan Böbrek hastalığı veya hasarıyla ilişkili Diyaliz ve diğer tedavilerin etkinliğini takip etmek için kullanılır.

Üre Nedir ?

Birçok kimse Ürenin Böbreklerde oluştuğunu sanır, oysa Karaciğer’de oluşur. Böbrek’ler sadece onu idrarla atar.

Üre aslında insanlarda Protein’lerin bir atık ürünü’dür. Protein’ler Karaciğerimizde birtakım işlemlerle parçalanıp aminoasit’lere ve amonyak‘a dönüştürülür.

Amonyak çok toksik yani zehirlidir, vücutta birikirse Beyin hasarı, Reye sendromu ve hatta ölüme yol açabilir. Bu nedenle Karaciğer, Amonyağı hemen Üre’ye çevirir.

Üre kan yolu ile Böbrek’lere geçer ve suda çözünmesi kolay bir bileşik olduğundan kolaylıkla idrarla beraber vücuttan atılır.

Üre’nin ne olduğunu böylece öğrendik, şimdi gelelim Üre testi’ne.

Üre Testi Neden İstenir ?

Diyabet

Konjestif Kalp Yetmezliği

Miyokart İnfarktüsü (Kalp krizi)

Böbrek işlevlerinin düzenli aralıklarla izlemi

Bazı “ilaç tedavilerinin Böbreklere etkisinin izlenmesi

Düzenli aralıklarla “Diyaliz etkinliğinin izlenmesinde” vazgeçilmez testtir.

 

Üre testi bazende Kreatinin testi ile birlikte “sağlıklı kişilerde Böbreklerde bir sorun var mı” diye istenir.

 

 

Üre Yüksekliği Neden Olur ?

Üre’yi öğrendik, şimdi mantıken düşünelim, Üre kanda niye artar ?

Karaciğerde fazla üretim

Genellikle yanık veya ateşli hastalıklar gibi Karaciğerde fazla protein yıkılımı nedeniyle olur.

Böbreklerden atılan idrar miktarında azalma

Böbrek taşları

Mesane tümörleri

Üreter taşları

Prostat hipertrofisi

Prostat kanseri gibi birçok nedenle oluşabilir.

Böbrek işlevi bozukluğu 

En sık nedendir.

Böbrek travması

Glomerülonefrit

Piyelonefrit

Diyabet

Hipertansiyon

İntersitiel Nefrit

Polikistik Böbrek hastalığı

Böbrek Tümörü gibi birçok neden yol açabilir.

Böbreklere giden kan akımında azalma

Konjestif Kalp yetmezliği

Şok

Kalp krizi

Ağır yanıklar

Dehidratasyon başlıca nedenlerdir.

Protein fazlalığı 

Et gibi çok fazla proteinli gıdaların uzun süre alınması veya Mide-Bağırsak kanamalarında (kanda proteinler artar ve Karaciğer’de üre oluşumu da artar) da üre yükselebilir.

Görüldüğü gibi kanda üre yüksekliğinin çok sayıda nedeni varsa da genellikle Böbrek yetmezlikleri ana nedendir.

 

Üre Yüksekliği Ne Yapar ?

Üre yüksekliği şiddetine ve ne zamandan beridir yüksek olduğuna göre belirti yapar.

Nedeni ne olursa olsun halsizlik ve uyku hali oluşturur.

Baş ağrısı sık görülür.

Kas zayıflıkları ortaya çıkar.

Ağız içinde kuruluk, yanma ve nefeste koku oluşur.

İştah azalır.

Bulantı ve kusmalar oluşabilir.

Gece uykularında da sorun yaşanılır, uykuya dalmak güçleşir.

Hemen farkedilmeyen zayıflama başlar.

Böbrek fonksiyon bozukluğuna bağlı üre yükselmişse, Eritropoietin yetmezliği nedeniyle Anemi (Kansızlık) başlar.

Çok fazla üre yüksekliğinde geçmeyen hıçkırıklar ortaya çıkar.

Aşırı üre yüksekliğinde ise titreme, Bacaklarda ve Kollarda güçsüzlük, istemsiz hareketler, vücudun çeşitli bölgelerinde uyuşukluk, bilinç kaybı ve koma gelişebilir.

Üre Yüksekliği Kaşıntı Yapar mı ?

Evet.

Deri genellikle soluk, kuru ve sarımsı kirli renktedir. Kaşıntı olur.

 

Böbrek Yetmezliği Belirtileri Nelerdir ?

Üre yüksekliği belirtilerine ilaveten özellikle gözler etrafında, yüzde, el bileklerinde, karında, uyluklarda veya ayak bileklerinde şişlik (ödem),

İdrar köpüklü, kanlı veya kahverengi olabilir,

İdrar miktarında azalma,

Geceleri kaslarda kramplar,

İdrarını yaparken yanma hissi,

Kostaların altında, Böbrek yerleşiminin yakınında sırt ortası veya yan ağrısı,

Hipertansiyon ana belirtilerdir.

Üre Düşüklüğü Neden Olur ?

Kan tahlillerinde üre düşüklüğü çok önemli değildir.

Ağır Karaciğer hastalığı veya hasarı, Üre oluşmasını azalttığından üre konsantrasyonları düşebilir.

Malnütrisyon (protein alımının azaldığı beslenme bozuklukları)

Gebelik gibi kanın sulandığı durumlar

Çok fazla sıvı yüklenmişse (damardan aşırı sıvı alınması) üre seviyeleri kanda düşebilir ama bu rahatsızlıklara tanı koyma veya takipleri için üre testi kullanılmaz.

 

 

Üre Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan kan bir tüpe konur, santrifüj edilir ve serum’u ayrılır. Bu serum bir otoanalizör’e verilerek çalışılır.

Üre için Normal (Referans) Değerler Nedir, Üre Kaç Olmalı ?

Kan tahlillerinde üre yerine genelde BUN diye bir şey raporlanır. BUN Üre Azot’u demektir, yaklaşık Üre’nin 2.14’de biri’dir.

Üre değerleri kanda yaklaşık olarak 20-50 mg/dl arasında olmalıdır.

BUN değeri ise Üre’nin 2.14’de biri idi yani yaşa göre BUN değerleri;

Prematür: 3 – 25 mg/dL

Yenidoğan: 4 – 12 mg/dL

Bebek/ çocuk: 5 – 18 mg/dL

Yetişkin: 8 – 21 mg/dL

60 yaş ve üstü: 8 – 23 mg/dL arasında olmalıdır.

BUN / kreatinin oranı : 12 – 20 civarında olmalıdır.

Üre Yüksekliği Nasıl Düşürülür ?

Üre yüksekliği önemlidir ve mutlaka Doktor kontrolü gerekir.

Kan tahlilinizde üre yüksek çıkmışsa bunu Nefroloji veya Dahiliye uzmanı araştıracaktır. Altta yatan hastalık varsa önce o düzeltilir.

Günde en az 1.5 litre su içmek de genel sağlık için faydalıdır.

Üre yüksekliği Böbrek hastalıkları, Kalp hastalıkları, tümörler, Prostat büyümesi, Diyabet gibi birçok önemli hastalığa bağlı olabileceğinden asla kocakarı ilaçları veya Bitkilerle falan uğraşmayın.

Bu Bitkiler sağlıklı kişilerde Fitoterapi uzmanlarının kontrolünde faydalı olsalar da, Üre yüksekliği tehlikelidir ve Bitkilerle tedavi olmaz, doğrudan Dahiliye veya Nefroloji uzmanına başvurun.

Üre Değeri Kaç Olursa Diyaliz Gerekir ?

Diyaliz her üre yüksekliğinde gerekli değildir.

Böbrek fonksiyonlarının % 80 – 90’nı kaybetmiş olan hastalarda Diyaliz tedavisine başlanır. Diyaliz 2 şekilde uygulanır.

Hemodiyaliz denen tipte kan damardan alınır, özel makineler kullanılarak temizlenip tekrar hastaya verilir.

Periton Diyalizi‘nde ise hastanın karın boşluğuna verilen sıvıya atık maddelerin geçmesi sağlanır ve daha sonra bu sıvı boşaltılır. Bu işlem için makineye ihtiyaç yoktur.

Diyaliz için asıl gerekçe GFR değerinin (Kreatinin klirensi de aynı şeyi gösterir)  20-25 mlt/dk/1.73 m2 altına düşmesidir.

Kan üre azotu (BUN) değerinin 70-100 mg/dl’yi geçmesi ve Kreatinin düzeyinin  12 mg/dl veya üstü olması da diyaliz gerektirir.

Üre Yüksekliğinde Nasıl Beslenmeli ?

Çay, Gazoz, Kola, Kahve veya Soda yerine su için.

Vücudunuzda ki üre ve kreatin seviyesini azaltmak için et gibi yüksek Proteinli gıdalar ve süt ürünlerini tüketmeyin.

Çikolata, Jelatin, Bira, Soya fasulyesi, Yer fıstığı, Kabak Çekirdeği, Susam ve Fındık gibi yüksek Arginin’li gıdalardan sakının.

Diyetizdeki Sodyum, Potasyum ve Fosfor gibi mineralleri azaltın.

Daha fazla havuç, salatalık, sarımsak, soğan ve balık gibi omega-3 yağ asitleri açısından zengin gıdalar tüketin.

Vücutta kas yıkılımına neden olan, dolayısıyla kreatinin seviyesini artıran ağır aktivitelerden kaçının.