Üre Yüksekliği Nedir, Ne Yapar ve Nasıl Düşürülür ?

Kan tahlillerinde sık istenen bir test olan Üre, başlıca olarak Böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek, var olan Böbrek hastalığı veya hasarıyla ilişkili diyaliz ve diğer tedavilerin etkinliğini takip etmek için kullanılır.

Bu yazımızda “Üre testi ile merak edilen hemen her şeyi” birlikte inceleyelim.

Üre Nedir ?

Birçok kimse Üre’nin Böbrek’lerde oluştuğunu sanır, oysa Karaciğer’de oluşur. Böbrek’ler sadece Üre’yi İdrarla atar.

Üre aslında insanlarda Protein’lerin bir atık ürünü’dür. Protein’ler Karaciğerimizde birtakım işlemlerle parçalanıp aminoasit’lere ve amonyak‘a dönüştürülür.

Amonyak çok toksik yani zehirlidir, vücutta birikirse Beyin hasarı, Reye sendromu ve hatta ölüme yol açabilir. Bu nedenle Karaciğer, amonyağı hemen Üre’ye çevirir.

Üre kan yolu ile Böbrek’lere geçer ve suda çözünmesi kolay bir bileşik olduğundan kolaylıkla idrarla beraber vücuttan atılır.

Üre’nin ne olduğunu böylece öğrendik, şimdi gelelim Üre testi’ne.

Üre Testi Neden İstenir ?

Diyabet, Konjestif Kalp Yetmezliği ve Miyokart İnfarktüsü (kalp krizi) gibi kronik hastalıklar ve rahatsızlıklarda “Böbrek işlevlerinin düzenli aralıklarla izlemi”,

Bazı “ilaç tedavilerinin Böbrek’lere etkisinin izlenmesi” için veya

Düzenli aralıklarla “Diyaliz etkinliğinin izlenmesinde” vazgeçilmez testtir.

Üre testi bazende Kreatinin testi ile birlikte “sağlıklı kişilerde Böbrek’lerde bir sorun var mı” diye istenir.

Üre Yüksekliği Neden Olur ?

Üre’yi öğrendik, şimdi mantıken düşünelim, Üre kanda niye artar ?

Karaciğer’de fazla üretilirse

Genellikle yanık veya ateşli hastalıklar gibi Karaciğerde fazla protein yıkılımı nedeniyle olur.

Böbrek’lerden atılan idrar miktarı azaldığında

Böbrek taşları, mesane tümörleri, üreter taşları, prostat hipertrofisi, prostat kanseri gibi birçok nedenle oluşabilir.

Böbrek işlevleri bozulduğunda 

En sık nedendir.

Böbrek travması, Glomerülonefrit, Piyelonefrit, Diyabet, Hipertansiyon, İntersitiel nefrit, Polikistik böbrek hastalığı, Böbrek Tümörü gibi birçok neden yol açabilir.

Böbreklere giden kan akımı azalırsa

Konjestif Kalp yetmezliği, Şok, Kalp krizi, Ağır yanıklar, Dehidratasyon başlıca nedenlerdir.

Protein fazlalığı olursa

Et gibi çok fazla protein’li gıdaların uzun süre alınması veya mide-bağırsak kanamalarında (kanda proteinler artar ve karaciğer’de üre oluşumu da artar) da üre yükselebilir.

Görüldüğü gibi kanda üre yüksekliğinin çok sayıda nedeni varsa da genellikle Böbrek yetmezlikleri ana nedendir.

Üre Yüksekliği Ne Yapar, Uyku Yapar mı, Zararları Nelerdir ?

Üre yüksekliği şiddetine ve ne zamandan beridir yüksek olduğuna göre belirti yapar.

Nedeni ne olursa olsun halsizlik ve uyku hali oluşturur.
Baş ağrısı sık görülür.
Kas zayıflıkları ortaya çıkar.
Ağız içinde kuruluk, yanma ve nefeste koku oluşur.
İştah azalır.

Bulantı ve kusmalar oluşabilir.
Gece uykularında da sorun yaşanılır, uykuya dalmak güçleşir.
Hemen farkedilmeyen zayıflama başlar.
Böbrek fonksiyon bozukluğuna bağlı üre yükselmişse, eritropoietin yetmezliği nedeniyle anemi (kansızlık) başlar.
Çok fazla üre yüksekliğinde geçmeyen hıçkırıklar ortaya çıkar.
Aşırı üre yüksekliğinde ise titreme, bacaklarda ve kollarda güçsüzlük, istemsiz hareketler ve vücudun çeşitli bölgelerinde uyuşukluk ile bilinç kaybı ve koma gelişebilir.

Üre Yüksekliği Kaşıntı Yapar mı ?

Evet.

Deri genellikle soluk, kuru ve sarımsı kirli renktedir. Kaşıntı olur.

Böbrek Yetmezliğinin Belirtileri Nelerdir ?

Üre yüksekliği belirtilerine ilaveten özellikle gözler etrafında, yüzde, el bileklerinde, karında, uyluklarda veya ayak bileklerinde şişlik (ödem),

İdrar köpüklü, kanlı veya kahverengi olabilir,

İdrar miktarında azalma,

Geceleri kaslarda kramplar,

İdrarını yaparken yanma hissi,

Kostaların altında, böbrek yerleşiminin yakınında sırt ortası veya yan ağrısı,

Hipertansiyon ana belirtilerdir.

Üre Düşüklüğü Neden Olur ?

Kan tahlillerinde üre düşüklüğü çok önemli değildir.

Ağır Karaciğer hastalığı veya hasarı, üre oluşmasını azalttığından üre konsantrasyonları düşebilir.

Malnütrisyon (protein alımının azaldığı beslenme bozuklukları),

Gebelik gibi kanın sulandığı durumlar,

Çok fazla sıvı yüklenmişse (damardan aşırı sıvı alınması) üre seviyeleri kanda düşebilir ama bu rahatsızlıklara tanı koyma veya takipleri için üre testi kullanılmaz.

Üre Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan kan bir tüpe konur, santrifüj edilir ve serum’u ayrılır. Bu serum bir otoanalizöre verilerek çalışılır.

Üre için Normal (Referans) Değerler Nedir, Üre Kaç Olmalıdır ?

Kan tahlillerinde üre yerine genelde BUN diye bir şey raporlanır. BUN Üre Azot’u demektir, yaklaşık Üre’nin 2.14’de biri’dir.

Üre değerleri kanda yaklaşık olarak 20-50 mg/dl arasında olmalıdır.

BUN değeri ise Üre’nin 2.14’de biri idi yani yaşa göre BUN değerleri;

Prematür: 3 – 25 mg/dL

Yenidoğan: 4 – 12 mg/dL

Bebek/ çocuk: 5 – 18 mg/dL

Yetişkin: 8 – 21 mg/dL

60 yaş ve üstü: 8 – 23 mg/dL arasında olmalıdır.

BUN / kreatinin oranı : 12 – 20 civarında olmalıdır.

Üre Yüksekliği Nasıl Düşürülür, Tedavisi Nedir ?

Üre yüksekliği önemlidir ve mutlaka doktor kontrolü gerekir.

Kan tahlilinizde üre yüksek çıkmışsa bunu nefroloji veya dahiliye uzmanı araştıracaktır. Altta yatan hastalık varsa önce o düzeltilir.

Günde en az 1.5 litre su içmek de genel sağlık için faydalıdır.

Üre yüksekliği böbrek hastalıkları, kalp hastalıkları, tümörler, prostat büyümesi, diyabet gibi birçok önemli hastalığa bağlı olabileceğinden asla kocakarı ilaçları veya Papatya Çayı, Isırgan Otu, Karahindiba Kökü, Tarçın, Sibirya Ginsengi, Mısır Püskülü, Adaçayı, Çin raventi ve Arpa gibi sık kullanılan bitkilerle falan uğraşmayın.

Bu bitkiler sağlıklı kişilerde fitoterapi uzmanlarının kontrolünde faydalı olsalar da, üre yüksekliği tehlikelidir ve bitkilerle tedavi olmaz, doğrudan dahiliye veya Nefroloji uzmanına başvurun.

Üre Değeri Kaç Olursa Diyaliz Gerekir ?

Diyaliz her üre yüksekliğinde gerekli değildir.

Böbrek fonksiyonlarının % 80 – 90”nı kaybetmiş olan hastalarda diyaliz tedavisine başlanır. Diyaliz 2 şekilde uygulanır.

Hemodiyaliz denen tipte kan damardan alınır, özel makineler kullanılarak temizlenip tekrar hastaya verilir.

Periton Diyalizi‘nde ise hastanın karın boşluğuna verilen sıvıya atık maddelerin geçmesi sağlanır ve daha sonra bu sıvı boşaltılır. Bu işlem için makineye ihtiyaç yoktur.

Diyaliz için asıl gerekçe GFR değerinin (kreatinin klirensi de aynı şeyi gösterir)  20-25 mlt/dk/1.73 m2 altına düşmesidir.

“GFR Nedir ?” yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Kan üre azotu (BUN) değerinin 70-100 mg/dl’yi geçmesi ve Kreatinin düzeyinin  12 mg/dl veya üstü olması da diyaliz gerektirir.

Üre Yüksekliğinde Ne Yapmalı ve Nasıl Beslenmeli ?

Çay, gazoz, kola, kahve veya soda yerine su için.

Vücudunuzda ki üre ve kreatin seviyesini azaltmak için et gibi yüksek proteinli gıdalar ve süt ürünlerini tüketmeyin.

Çikolata, jelatin, bira, soya fasulyesi, yer fıstığı, kabak çekirdeği, susam ve fındık gibi yüksek arginin’li gıdalardan sakının.

Diyetizdeki sodyum, potasyum ve fosfor gibi mineralleri azaltın.

Daha fazla havuç, salatalık, sarımsak, soğan ve balık gibi omega-3 yağ asitleri açısından zengin gıdalar tüketin.

Vücutta kas yıkılımına neden olan, dolayısıyla kreatinin seviyesini artıran ağır aktivitelerden kaçının.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: