Uyku Apne Sendromu Nedir, Nasıl Tedavi Edilir ?

Toplumda oldukça sık görülen ve müdahale edilmezse Kalp hastalıkları ve Felç de dahil birçok riskli durumlara yol açabilen tehlikeli bir durumdan bahsedelim bugün; Uyku Apnesi.

Uyku Apnesi Nedir?

Uyku apnesi uyku esnasında nefes almada (hava akışı) azalma veya durma ile karakterize bir hastalıktır.

Apne, solunumun durduğu ya da belirgin şekilde azaldığı bir zaman periyodudur. Basit bir ifadeyle, bir kişi nefes almayı 10 saniye veya daha fazla durdurduğunda apne oluşur.

Apneler genellikle uyku sırasında oluşur. Apne ortaya çıktığında uyku yetersiz olur ve kandaki düşük oksijen seviyeleri nedeniyle uyku daha da bozulur.

 

Uyku Apnesi Neden Olur ?

Merkezi Uyku Apnesi, Beynin nefes alma kaslarına solumak için sinyal göndermediğinde ortaya çıkar. Bu genellikle  konjenital hastalıklı veya Kalp hastalıklı bebeklerde, serebrovasküler hastalıklı  yetişkinlerde görülür, ancak aynı zamanda bazı ilaçlar ve yüksek rakımlardan da kaynaklanabilir.

 

Obstrüktif Uyku Apnesi ise;

Deviasyonlu bir septum (Burun deliğini birbirinden ayıran orta duvar)
Burunda şişmeler
Uzun uvula (yumuşak damağın boğazın arkasında asılı duran parçası)
Dilin arkasının geriye doğru düşmesi ile olabilir.

 

Erkekler, 50 yaşından önce kadınlardan daha fazla obstrüktif uyku apnesine girerler. 50 yaşından sonra erkeklerde ve kadınlarda risk aynıdır.

Obez hastalar arasında çoğunluğun obstrüktif uyku apnesi vardır.

Kalp rahatsızlığı olan ve İnmeli hastalarda önemli bir oranda obstrüktif uyku apnesi vardır.

Uyku Apnesi Belirtileri Nelerdir ?

Birincisi, uykuyu bozar. Uykusuz kalmış hastalar gün boyunca konsantre olamaz, düşünemez veya hatırlayamazlar. Bu da, işyerinde ve sürüş esnasında daha fazla kazaya neden olur.

Horlama
Boğulma hissi
Uykusuzluk hastalığı
Huzursuz uyku

Gündüz uykusu
Yorgunluk
Baş ağrısı
Sinirlilik
Zayıf bellek ve dikkat
Duygudurum ve kişilik değişiklikleri, örneğin Depresyon ve Kaygı
Cinsel işlev bozukluğu

Uyku Apnesi Nelere Yol Açar ?

Yüksek tansiyon (hipertansiyon)

Kalp yetmezliği

Kalp ritim bozuklukları

Aterosklerotik Kalp hastalığı

Pulmoner Hipertansiyon

İnsülin direnci ve hatta ölüm, tedavi edilmemiş obstrüktif uyku apnesinin bilinen komplikasyonlarıdır.

 

Konjestif Kalp Yetmezliği riski obstrüktif uyku apnesi ile 2.3 kat artar ve İnme riskini 1.5 kat arttırır.

Uyku Apnesi Nasıl Teşhis Edilir  ?

Öykü ve fizik muayene

Obstrüktif Uyku apnesinin hastalar üzerindeki etkilerini ölçen öznel bir yöntem örneği Epworth Uykuluk Ölçeği‘dir.

Epworth Uykuluk Ölçeği uyku hali şiddetini belirleyen kendi kendini raporlama testidir. Bir kişi belirli faaliyetler sırasında uykuya dalma olasılığını değerlendirir. 0’dan 3’e kadar olan ölçeği kullanarak, dozlama riski aşağıdaki tablodan sıralanabilir.

0 = Uykuya dalma olasılığı düşük
1 = Hafif uykuda olma riski
2 = Orta düzeyde uykuya dalma riski
3 = Uykuya dalma olasılığı yüksek

Horlama, tanıklı apne ve gündüz uyuklaması en belirgin özellikleri olan uykuda solunum bozukluklarının araştırılmasında kullanılan Epworth skalasına göre 10 yada daha yüksek puan alanların polisomnografi endikasyonu vardır.

Oturur durumda gazete ve kitap okurken uyuklarmısınız ?

Televizyon seyrederken uyuklarmısınız ?

Pasif olarak toplum içinde otururken, sinemada yada tiyatroda uyuklarmısınız ?

Ara vermeden en az 1 saatlik araba yolculuğunda uyuklarmısınız ?

Öğleden sonra uzanınca uyuklarmısınız ?

Birisi ile oturup konuşurken uyuklarmısınız ?

Alkol almamış, öğle yemeğinden sonra sessiz ortamda otururken uyuklarmısınız ?

Trafik birkaç dakika durduğunda, kırmızı ışıkta, arabada beklerken uyuklarmısınız ?

Her bir kategoriyi sıraladıktan sonra toplam puan hesaplanır. Aralık 0 ile 24 arasında, yüksek puanlar uykusuzluğun daha fazla olduğu anlamına gelir.

Puanlama:

0 ila 9 = Ortalama gündüz uykusu
10 ila 15 = Aşırı gündüz uykusu
16 ila 24 = Orta ila şiddetli gündüz uykusu

Aşırı derecede uyku hali 10’un üstünde. Uyku yetersizliği olan hastalarda (çoğu yetişkin için 7-7,5 saatten daha düşük) obstruktif uyku apnesi olmadan bile gündüz uykusuzluk yaşanabilir.

Daha sonra  fizik muayene yapılır.

Polisomnografi

Bu test, bir denek uyurken farklı fiziksel ve fizyolojik parametreleri ölçer.

Uyku Apnesi Tedavisi Nasıldır ?

Obstrüktif Uyku apnesi için ameliyatsız tedaviler birkaç farklılık ile horlama için cerrahi olmayan tedavilere benzer. Tedaviler şunlardır:

Davranış değişiklikleri
Dişçilik aletleri ve ağızlıklar
CPAP (sürekli pozitif hava yolu basıncı) ve
İlaçlar.

Davranış değişiklikleri

Davranışsal değişiklikler hafif Uyku apnesi için en basit tedavilerdir, ancak çoğunlukla en zor tedavidir.

Bazen, apneler yalnızca bazı pozisyonlarda ortaya çıkar (çoğunlukla sırt üstü yatar). Bir kişi uyku pozisyonunu değiştirebilir, apne ataklarını düşürebilir ve uykularını iyileştirebilir.

Obezite obstrüktif uyku apnesinde bilinen bir faktördür. Bu nedenle, kilo vermeyi teşvik eden sağlıklı bir yaşam tarzı ve diyet, obstrüktif uyku apne riskini azaltacaktır.

Yatak odasındaki ışık ve gürültüyü azaltmak
Yatakta TV okumaktan veya televizyon izlemekten kaçınmak
Uyumadan önce yememek veya egzersiz yapmak
Yatak odasını sadece uyku için kullanmak

İlaç

Obstrüktif uyku apnesi için birçok ilaç araştırılmıştır; Bununla birlikte, obstrüktif uyku apnesi anatomik bir hava yolu daralmasına bağlı olduğundan, yardımcı olan bir ilaç bulmak güç olmuştur.

 

Ayrıca uyku apnesi çeken insanlarda gündüz uyanıklığını artıracak ilaçlar da mevcuttur. Bu ilaçlar bilinmeyen bir etki mekanizması ile Beyni uyarır. Bu sınıftaki prototipik ilaç Modafinil (Provigil) olarak adlandırılır.

Geceleri uygun CPAP kullanımına rağmen aşırı gündüz uykusu olanlar için modafinil (Provigil) ve armodafinil gibi uyarıcılar önerilir.

Dental aletler

Dental bir cihaz, ağızlığa benzer ve çene ve dili ileri ve damağı yukarı doğru tutarak hava yolunun kapanmasını önler. Hava yolu boyutundaki bu küçük artış genellikle apneleri kontrol etmek için yeterlidir.

Dental aletler hafif ila orta düzeyde obstrüktif uyku apnesi için mükemmel bir tedavidir.

Sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP)

Sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP) muhtemelen obstrüktif uyku apnesinin herhangi bir seviyesi için en iyi, cerrahi dışı tedavidir. CPAP, uyku esnasında dokuları beslemek için hava basıncını kullanır.

 

 

CPAP ilk kez 1981’de Dr. Colin Sullivan tarafından obstrüktif uyku apnesi için Avustralya’da kullanılmıştır.

CPAP makineleri bugün bir tost makinesinden daha küçüktür ve taşınabilir.

Düzgün ayarlanmışsa ve tolere edildiğinde, obstrüktif uyku apnesinin ortadan kaldırılması veya azaltılmasında yaklaşık % 100 etkili olur.

İki aşamalı pozitif hava yolu basıncı (BiPAP)

İki aşamalı pozitif hava yolu basıncı (BiPAP) CPAP yüksek basınçlarına tolerans göstermeyen insanlar için tasarlanmıştır.

Cerrahi

Obstrüktif uyku apnesinin tedavisinde birçok cerrahi seçenek vardır. Seçilen cerrahi tipi, kişinin spesifik anatomisine ve uyku apnesinin şiddetine bağlıdır.

Hastalar sıklıkla ameliyat ister çünkü tek bir tedaviyle kesin sonuç isterler. Cerrahi, 10 kilo kaybetmekten daha kolay ve her gece bir dişçi aleti veya maske giymekten daha kolay gelir.

Bununla birlikte, cerrahi “mucize tedavisi” değildir. Çoğu ameliyat güvenlidir; Ancak her ameliyat, ne kadar küçük olursa olsun, risk taşır.

Ameliyatın tüm riskleri, yararları ve alternatifleri anlaşıldıktan sonra cerrahi düşünülmelidir.

 

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !