Uykusuzluk Neden Olur, Nasıl Giderilir ?

Uyku sağlığımız için olmazsa olmaz bir ihtiyaç. Kişiden kişiye değişse de her insan günde ortalama 6-8 saat arasında uyku çekmek zorunda.

Uykusuzluk (İnsomnia) ise giderek kirlenen Dünyamızda (gerek çevresel, gerek elektromanyetik radyasyonlar, wifi’ler, gerekse iş stresi vs) sıklığı sürekli artan bir sorun.

Önce bir tanımlayalım bu durumu;

Uykusuzluk Nedir ?

Uykusuzluk, yeterli imkan ve zaman olmasına rağmen gündüz işlevinin bozulmasına yol açan, uykuya başlama veya devam ettirme güçlüğü olarak tanımlanır.

Uykusuzluk çok yaygındır. Genel nüfusun % 90’ı en az bir kez akut uykusuzluk yaşamıştır.

Nüfusun yaklaşık % 10’unda ise kronik (uzun süren) uykusuzluk mevcuttur.

Sorun, yetişkinlerde daha sık görülmesine ve yaşla birlikte sıklığın artmasına rağmen, çocuklar da dahil olmak üzere her yaştan insanı etkiliyor.

Genel olarak, kadınlar erkeklerden daha sık etkilenirler.

Uykusuzluğa Neden Olan Şey Nedir ?

Uykusuzluğun birçok nedeni olabilir ve  altta yatan nedene dayalı olarak sınıflandırılabilir.

Uykusuzluk birden çok kategoriye ayrılmıştır:

Uyum uykusuzluğu (akut uykusuzluk)

Kısa süreli veya akut uykusuzluk genellikle stres veya çevre değişiklikleri nedeniyle olur.

Psikofizyolojik uykusuzluk

Uzamış strese bağlı kronik uykusuzluk olur.

Paradoksik uykusuzluk

Gece boyunca nadir rastlanan normal uyku ile gece uykusunun az ya da hiç olmaması.

Tıbbi duruma bağlı uykusuzluk

İleri derecede KOAH, Artrit, Kanser, Böbrek hastalığı, Fibromiyalji, Nörolojik problemler, Parkinson hastalığı ve Kronik yorgunluk sendromu gibi bozukluklarla ilgili uykusuzluktur.

Zihinsel bozukluktan kaynaklı uykusuzluk

Depresyon, Şizofreni ve Bipolar hastalığın manik fazı gibi hastalıklarla ilişkilidir.

Uyuşturucu veya madde bağımlılığı nedeniyle uykusuzluk

Alkol bağımlılığı, uyarıcı maddeler, Kafein bağımlılığı gibi nedenlerle olur.

İdiyopatik uykusuzluk

Kolayca tanımlanamayan, altta yatan nedeni olmayan bebeklik döneminde veya çocuklukta başlayan uzun süreli uykusuzluk.

Uyku bozuklukları

Huzursuz bacak sendromundan kaynaklanan uykusuzluk, Obstrüktif uyku apnesi sendromu, Nokturi (gece işeme ihtiyacı duyma) veya sirkadyen ritim bozuklukları.

Uyuyamıyorsam Doktorumu Ne Zaman Aramalıyım ?

Genel olarak, geçici durum faktörlerine bağlı akut uykusuzluk, provakasyon faktörü kaldırıldığında veya düzeltildiğinde kendiliğinden düzelir.

Bununla birlikte, uykusuzluk devam ederse veya Tıbbi veya Psikiyatrik bir durumla ilişkili olduğu düşünülürse, Doktor tarafından tıbbi değerlendirme gerekli olabilir.

Birçok kişi uykusuzluk semptomlarını Doktorlarıyla görüşmemeyi tercih eder; Bununla birlikte, uykusuzluk, gündüz aktivitelerine müdahale ediyorsa, bireyler Doktorlarıyla görüşmelidir.

Uykusuzluk ve diğer uyku bozukluklarını değerlendiren ve tedavi eden uzman Doktorlar bulunmaktadır. Uyku bozukluklarını değerlendiren ve tedavi eden diğer Doktorlar, uyku bozukluklarında uzmanlık sahibi olan Nörologlardır.

Uykusuzluk Nasıl Giderilir ? 

Uykusuzluğun tedavisi büyük oranda sorunun nedenine bağlıdır.

Uykusuzluktan belirli bir faktörün sorumlu olduğu durumlarda, sebebi düzeltmek veya kaldırmak genellikle problemi iyileştirir.

Örneğin, uykusuzluk, jet lag veya yaklaşmakta olan bir muayene gibi geçici stresli durumla ilgiliyse, durum giderildiğinde iyileşir.

Dinlenmek için mümkün olduğunca fazla uyuyun, sonra yataktan çıkın, fazla uyumayın.

Düzenli bir uyku ritmi sürdürün. Yatın ve gündüz aynı saatte uyanın.

Kendinizi zorla uyku moduna geçirmeyin.

Öğleden sonra veya akşam kafeinli içecekler veya diğer uyarıcıları içmeyin.

Yatmadan önce Alkol almayın.

Özellikle akşamları Sigara içmeyin.

Yatmadan 30 dakika öncesine kadar televizyon seyretmeyi bırakın.

Yatağa aç gitmeyin, ancak reflüye neden olabilecek gıdalardan kaçının.

Yatmadan önce stres ve kaygılarınız varsa çözmeye çalışın.

Düzenli olarak egzersiz yapın, ancak yatmadan 4-5 saat önce bırakın.

Yatağı yalnızca uyku için kullanın. Çalışmak, okumak, TV izlemek, yemek yemek veya zihinsel olarak teşvik eden diğer etkinlikler için kullanmayın.

Sadece uyumaya hazır hissettiğinizde yatmaya gidin.

Işıkları ve tüm sesleri kapatın.

Her sabah aynı saatte kalkın, fazla uyku çekmekten kaçının.

Yattıktan sonra 20 dakika sonra uyuyamıyorsanız, kalkın ve tekrar uyumaya hazır olana kadar bazı rahatlama tekniklerini deneyin.

Uykusuzluğun tedavisinde kullanılan temel ilaç sınıfları, Benzodiazepinler ve benzodiazepin olmayan sedatifler gibi sakinleştiriciler ve hipnotiklerdir.

Benzodiazepin olmayan yatıştırıcılar ayrıca yaygın olarak uykusuzluk tedavisinde kullanılır ve yeni ilaçların çoğunu içerir.

En yaygın olanlar şunlardır:

Zaleplon
Zolpidem ve
Eszopiklon.

Depresyona maruz kalmış hastalarda uykusuzluğun tedavisinde bazı Anti-depresanlar (örneğin, trazodon, amitriptilin, doksepin) etkili bir şekilde kullanılabilir.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !