Vitamin B6 Eksikliği Depresyon mu Yapıyor ?

Son zamanlarda artan depresyon vakalarında hemen hiç akla gelmeyen ve araştırılması gereken önemli bir vitamin olan B6’dan bahsedelim. B6 Vitamini yani diğer adıyla piridoksin sekiz B grubu vitaminlerinden biridir. Piridoksin, piridoksal, piridoksamin, piridoksin fosfat, piridoksal fosfat ve piridoksamin bu vitamini
tarifleyen diğer adlardır.

Vücuda enerji üretmek için karbonhidratlı gıdaları glukoza dönüştürmeye yardımcı olur. Vücutta yağ ve protein metabolizmasına da yardımcı olur. 100’den fazla enzimin fonksiyonu için gereklidir. Vücutta depo edilmez, bu yüzden düzenli alınması gerekir ve suda eriyen vitaminlerdendir (A,D,E,K vitaminleri yağda, diğer vitaminler suda erir).

Vitamin B6’nın görevleri neler ?

Aktif formu piridoksal fosfat (PLP) olan B6 vitamininin birçok önemli görevi var vücutta. Nörotransmitterlerin (serotonin, melatonin, epinefrin,norepinefrin, dopamin ve GABA) ve histamin sentezi, hemoglobin üretimi, gen ekspresyonu ve makro besinlerin metabolizması gibi birçok fonksiyonu mevcuttur.

Aminoasitler, nükleik asid ve fosfolipid sentezi için B6 gerekli olduğundan eksikliğinde hemoglobinin hem proteini sentezlenemez ve kansızlık gelişir, ayrıca fosfolipid ve nükleik asit eksikliği ile sinir sisteminin fonksiyonelliği bozulur.

Amino asit metabolizması : Amino asitleri katabolize eden yani yıkan transaminaz enzimlerinin kofaktörüdür. PLP ayrıca homosistein’i sistatyonin ve sitein’e dönüştüren enzim aktivitesi ve triptofandan vitamin B3 (niasin) sentezi için de gereklidir.

Glukoneogenez : B6 vitamini ayrıca glukoneogenezde yani başka maddelerden glukoz sentezinde rol alır. Glikojen fosforilaz enzimi için gerekli bir koenzimdir.

Lipid metabolizması : Sfingolipidlerin biyosentezinde ve özellikle seramid sentezinde gereklidir.

Tüm B kompleks vitaminleri gibi sağlıklı cilt, göz, karaciğer, saç, sinir sistemi fonksiyonları için gereklidir.

B6 vitamini vücutta bir sinir hücresinden başka bir sinir hücresine sinyalleri taşıyan birçok nörotransmitter adı verilen kimyasal madde yapılmasına yardımcı olur. Bu beynin normal gelişimi ve işlevi için gerekli olan ve vücut hormonlarından serotonin ve norepinefrin (ruhsal duruma etki eden) ve melatonin (vücut saatini düzenlemeye yardımcı olan) hormonu yapılması ile sonuçlanır.

B6 vitamini ayrıca B12 ve B9 (folik asit) ile birlikte kandaki homosistein düzeylerinin kontrol edilmesine yardımcı olur. Homosistein kalp hastalığı ile ilişkili olan bir bileşiktir ve yüksekliği ile kalp hastalığı riski artar. B6 ayrıca B12 vitamini emilimi için de gerekli bir vitamindir.

Proteinlerin yıkımı için de B6 gereklidir bu nedenle fazla proteinli beslenenler fazla B6 almalıdır. Kan glukozunun normal sınırlarda tutulması için de gereklidir.

Eritrositler yani kırmızı kan hücreleri ve bağışıklık sisteminin hücrelerinin (antikor) üretimi için de B6 vitamini gereklidir. Eksikse antikor sentezi de düşer ve kolay hastalanırız.

Vitamin B6 eksikliğinde ne olur peki ?

Özellikle çocuklar ve yaşlılarda orta derecede eksiklik görülebilirse de tek başına B6 vitamini eksikliği çok nadirdir. Genellikle malnutrisyon, malabsorbsiyon, böbrek ve karaciğer hastalıkları, alkolizm, hipertiroidizm, konjestif kalp yetmezliği ve bazı ilaçların kullanımı sonrası eksikliği görülür.

B6 eksikse homosistein sistatyonin ve sistein’e dönemez ve kanda artarak kalp hastalığı riskini artırır.

Ciddi B6 vitamini eksikliğinde kas güçsüzlüğü, sinirlilik, huzursuzluk, depresyon, konsantrasyon güçlüğü ve kısa süreli hafıza kaybı görülebilir. Egzama ve seboreik dermatit gibi deri lezyonları, ağız ve dilde yaralar, irritabilite ve konfüzyon (bir çeşit hafıza bozukluğu, bunama sayılır) da görülebilen diğer belirtilerdir. B12 vitamininin emilimi de azalır.

Hemoglobin sentezi bozulduğundan normositik, hipokrom mikrositer veya sideroblastik anemi yani kansızlık gelişir.  Serotonin sentezi için gerekli olduğundan B6 eksikliğinde azalmış serotonin seviyeleri ile depresyon gelişiminin arttığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir. B6 takviyesi ile depresyonda gerileme ve düzelme görülen birçok vaka vardır.

Vitamin B6 klinik çalışmalarda ; Özellikle gebelerde sabah bulantısını azalttığı, premenstrüel sendrom belirtilerinde iyileştirmeye yardımcı olduğu, karpal tünel sendromu denen ve bilekte ağrı ile giden bir bası hastalığında belirtileri ve enflamasyonu azaltmaya yardımcı olabileceği, özellikle romatoid artrit gibi kronik enflamatuvar hastalıklarda semptomlarda iyileşme yapabileceği (bu hastalarda B6 düşük saptanır sıklıkla), parkinson hastalığı riskini azaltabileceği gösterilmiştir.

Bu hastalıklarda henüz kesin veriler elde edilmiş olmasa da vitamin B6 desteği veya daha da iyisi B6 dan zengin gıdaların tüketilmesinin sağlımız için çok faydalı olacağı ve saydığım hastalıklardan az veya çok korunma sağlayacağı kesindir.

Vitamin B6 hangi besinlerde boldur ?

Tavuk, Hindi
Ton balığı, Somon
Karides,domates
Dana karaciğeri
Süt, Peynir
Avokadı
Muz
Mercimek, Fasulye,
Ispanak, Havuç, sarımsak
Kahverengi pirinç, Kepek
Ayçiçeği tohumu, fındık, baklagiller, yumurta, et,balıklar,buğday tohumu ve tam tahıllı unlar bol B6 içerir.

Vitamin B6 ihtiyacımız ne kadar ?

Yenidoğan-8 yaş : 0.1-0.6 mg/gün
9 yaş-18 yaş: 1-1.2 mg/gün
>19 yaş: 1.3 -2 mg/gün alınmalıdır. Kalp hastalıklarından korunmada günlük 3 mg tavsiye edilir.

Fazla alınırsa ne olur ? B6 vitamini çok yüksek dozda mesela > 500 mg/gün alındığında bacaklarda duyu kaybı ve dengesizlik gibi nörolojik bozukluklara sebep olabilir. Allerjik deri reaksiyonları, güneş ışığına duyarlılık, bulantı, karın ağrısı ve iştah kaybı da oluşabilir.

Vitamin B6 ilaç etkileşimleri : Sigara içme ve birçok ilaç vitamin B6 düzeyini düşürerek yararını azaltır. Bu nedenle aşağıda ilaçlar alınıyorsa B6 vitamini dozu artırılmalıdır veya aynı dönemde alınmamalıdır.
Sikloserin, hidralazin, isoniazid, penisilamin, teofilin, tetrasiklin, antidepresanlar,5-Fluorourasil, doksorubisin, eritropoietin, levodopa.

Numune : Serum. Hemoliz edilmeden serumu ayrılıp hemen dondurulmalıdır. Işıktan korunmalıdır, hemen bozulur. Açlık gereklidir.

Referans değerler : B6’nın biyolojik aktif formu olan piridoksal fosfat için ; 5-50 µg/L.

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: