Yumurtalıklarda Kist Olduğu Nasıl Anlaşılır ?

Over yani Yumurtalık Kistleri, çoğunlukla belirti vermeyip iyi huylu olsa da, bazıları kötü huylu olabilir ve patlayıp ciddi şikayetlere yol açabilirler.

Bu yazımızda Yumurtalık Kistleri’ni birlikte inceleyelim..

Yumurtalık Nedir ?

Over yani Yumurtalıklar, kadınlarda rahmin sağ ve solunda, 4-8 gram ağırlığında, Badem büyüklüğünde olmak üzere 2 adet bezdir.

Kadının ergenliğine kadar olan döneminde pek fazla hormon üretmeyen yumurtalıklar, ergenlikten menapoz’a kadar östrojen, progesteron gibi kadınlık hormonları üreterek düzenli adet (regl) görmeyi sağlayan yapılardır.

Yumurtalıkların temel işlevi her ayın belirli dönemlerinde barındırdıkları yumurta hücrelerinden birini olgunlaştırarak, olası döllenmenin gerçekleşeceği fallop tüpü denilen kanallara göndermektir.

Yumurtalık Kistleri Nedir ?

Yumurtalıklarda, çoğu zaman tek tarafta, nadir olarak iki yumurtalıkta da oluşabilen, içi sıvı dolu keseciklere yumurtalık kistleri denir.

Çeşitli boyutlarda olabilirler. Ortalama 2 cm – 20 cm arası büyüyebilirler.

Yumurtalık Kisti Neden Olur ?

En yaygın sebebi Hormonal bozukluklardır. Hormonal düzensizliklerde yumurta taşıyan foliküllerde çatlama olmayabilir ya da büyümeye devam edebilir. Bu sebeple folikül kistleri oluşur.

Yumurtalık iltihabı, aşırı derecede radyasyona maruz kalma da yumurtalık kisti riskini artırabilir.

Yumurtalık Kisti Kimlerde Görülür ?

Yumurtalık kistleri, genellikle üreme çağındaki kadınlarda görülür. Nadir olarak adet dönemi başlamamış ya da menopoz’a girmiş kadınlarda da görülebilir.

Ailesinde yumurtalık kisti hikayesi olan kişilerde risk daha fazladır.

Yumurtalık Kisti Çeşitleri Nelerdir ?

Yumurtalık kistleri çok çeşitlidir.

Fonksiyonel Over Kistleri

Kadınlarda en sık görülen kistlerdir. Yumurtlama yani Ovulasyon’a bağlı olarak gelişen kistlerdir. Sadece üreme çağında görülürler.

Hepsi benign yani iyi huyludur, genellikle belirti vermezler ve ameliyata gerek duyulmaz. Bununla beraber bazı kadınlarda adet düzensizlikleri ya da karın ağrısı yapabilirler.

Başlıca Fonksiyonel Over Kistleri ;

— Follikül kistleri

Basit kist de denir. Sıklıkla 3 – 8 cm arasındadırlar ve  çoğunlukla 3 ay içinde küçülmektedirler.

— Korpus Luteum kistleri

Bunlar yağ içerdiğinden sarı renktedir. Hormonal değişikliklerle adet gecikmesi de yapabilirler.

— Teka Lutein kistleri

Çok nadir görülürler. HCG’nin yükseldiği mol hidatiform, koryokarsinom, çoğul gebelikler ve klomifen tedavisi gibi durumlarda görülürler

— Gebelik Luteoması 

Gebelik sırasında görülürler ve nadirdirler. Gebelik sonrası kendiliğinden düzelirler.

Fonksiyonel Over Kistleri genellikle kendiliğinden gerilese de, bazen uzun süre kalabilirler, o durumda cerrahi gerekebilir.

Doğum kontrol hapları bu kistlerin gelişmesini önleyebilir ama gelişmiş olan kistlere etkisi yoktur.

Hemorajik Kistler

Bu kistler genelde kanama bozuklukları olan kadınlarda görülür. Rüptüre olup yani yırtılıp hemoperiton yani karın içine kanamaya sebeb olabilirler.

Bunlarda asıl tedavi altta yatan nedene göre değişir. Nadiren cerrahi gerektirebilirler. Oral kontraseptifler de kullanılabilir.

Benign (İyi Huylu) Over Tümörleri

Benign (İyi Huylu) Over Tümörleri, Fonksiyonel Over kistlerinden farklı olarak kendiliğinden gerilemezler. Bunlarda kistik veya solid olabilirler :

— Kistik Neoplaziler

Seröz ve Musinöz Kistadenomlar ve Kistik Teratomlar en sık görülenleridir. Malign olma potansiyeli Seröz tümörler için % 20-30, Musinöz tümörler için ise % 5-10 arasındadır.

Kistik Teratomlar (Dermoid Kistler) ise kemik, kıkırdak, saç ve yağ dokusu içerirler, USG ile tanısı kolaydır. Malign olma potansiyeli sadece % 2’dir.

— Solid Neoplaziler

Fibroma, Tekoma veya Brenner tümörü bu tiptedir. Bunlar milimetreden kilolarca ağırlıklara kadar değişen boyutta olabilirler.

Yumurtalık Kistlerinin Belirtileri Nelerdir ?

Kistin boyutu, tipi, hormon salgısının durumu, yırtılma olması gibi durumlara göre belirtiler değişse de kişilerin büyük bir kısmında herhangi bir belirti yoktur. Rutin jinekolojik muayenelerde ya da USG sırasında tesadüfen tespit edilirler.

Kasık ağrısı görülebilir. Bu ağrı sol ya da sağ kasıkta olabilir ama şiddetli değildir. Fakat kistde rüptür yani yırtılma, patlama ya da burkulma söz konusu ise aniden başlayan şiddetli kasık ağrısı veya bulantı, kimi zaman kusma, göz kararması ya da bayılma meydana gelebilir.

Adet gecikmesi veya görmeme
Adetlerin düzensiz olması
Cinsel ilişki sırasında ağrı
Karında ele gelen kitle
Sık sık tuvalete çıkma ihtiyacı
Kabızlık da daha nadiren görülebilen diğer şikayetlerdir.

Yumurtalık Kistleri Nasıl Tedavi Edilir ?

Tedavisi kistin türüne göre değişir.

Sık gözlenen Folikül yani Basit kistler için genelde takip tercih edilir. Bu sırada Oral Kontraseptif yani doğum kontrol hapları da kistlerin küçülmesine yardımcı olur.

İltihabi kistlerde antibiyotik tedavisi gerekir.

8-10 cm’yi geçen ya da 3-4 aylık takiple sürekli büyüyen, ultrason ve kan testlerinde kötü huylu olma ihtimali olan kistlerin ameliyat ile alınması gerekir.

Menopozdan sonra rastlanan kistlerin kötü huylu olma olasılığı daha yüksektir. Durumu doktor değerlendirir.

Kistler Alındıktan Sonra Tekrarlar mı ?

Bu durum tiplerine göre değişir. 6 aylık aralarla muayene ve ultrason takibi ile izlemek uygundur.

Kistler Tedavi Edilmez veya Geciktirilirse Ne Olur ?

Kist tedavi edilmezse daha da büyüyebilir, yırtılarak karın içine kanama yapıp hayati tehlike oluşturabilir. Kötü huylu olanlar ise vücuda yayılarak ameliyat edilemez aşamaya gelebilir.

O nedenle Jinekolog doktorunuzun vereceği tedaviye uymanız çok önemlidir.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !